رضا لياقت‌ورز:اخبار و حواشي پيرامون برنامه ايران براي دبيركلي اوپك، داستان ديروز و امروز نيست؛ چراكه از 50 سال پيش و هنگام تولد اوپك كه دبيركلي آن به ايران رسيد تاكنون بارها تلاش‌هاي نافرجامي براي رسيدن به اين كرسي مهم سازمان كشورهاي صادركننده نفت داشته‌ايم. چه چيزي اما باعث از دست رفتن اين فرصت‌ها شده است؟ اگر سال‌هاي قبل از انقلاب را كه وزير دارايي - در نبود وزارتخانه‌اي به اسم نفت - به عنوان متصدي صنعت نفت كشور در اجلاس حاضر مي‌شد فاكتور بگيريم

 

به روزهاي پس از انقلاب مي‌رسيم كه يك دهه‌اش با آتش افروخته جنگ ميان دو عضو اوپك همراه بود و در فضايي كه يك عضو، نماينده عضو ديگر در اوپك را خلاف مقررات نظامي و جنگي اسير كرده بود، رسيدن به تصميمي براي دبيركلي ايران، امري محال مي‌كرد. گذشت زمان اما شرايط را اندكي متفاوت كرد و تمركز ايران بر التيام زخم‌هاي جنگ در دوران سازندگي سبب شد كه نگاه چنداني روي موضوع دبيركلي نباشد و عملا بيشينه اين تلاش‌ها به دوراني محدود شد كه بيژن نامدار زنگنه وزير نفت شده بود.

 

سماجت ايران بر حق خود در دبيركلي و عدم نرمش كويتي‌ها، وقتي به درازا كشيد چاره كار را در «دست به دست» گشتن كفالت دبيركلي ديدند؛ چراكه قوانين اين سازمان اجازه نميداد كه تصميمي جز با اجماع گرفته شود. دوره سيدمحمد خاتمي تمام شد و همزمان با فعاليت دولت نهم در ايران، تمايل‌ها به حل معضل دبيركلي با اجماع روي نام «عبدالله سالم البدري» به سرانجام رسيد.

 

آنچه اما در همه اين سال‌ها به مثابه يك چالش، سهم قابل توجهي در بازماندن ايران از دبيركلي داشت، تعويض چندين باره متصديان وزارت نفت و در نتيجه تغيير گزينه‌هاي مورد نظر براي دبيركلي بود و اين موضوعي بود كه در سال گذشته و همزمان با رسيدن نوبت رياست دوره‌اي به ايران نيز اذهان را به خود متوجه ساخت. آنچه كه مخابره شد، حاكي از آن بود كه بعد از ميركاظمي كه بركنار شد، احمدي‌نژاد ابتدا تمايل به حضور خود در اجلاس داشت و بعد از آن‌كه قانون و عواقب معرفي رئيس دولت به عنوان رئيس دوره‌اي تشريح شد،

 

تصميم به معرفي افراد ديگري گرفته شد كه در اين ميان پيش از طرح نام محمد علي‌آبادي، صحبت از احتمال حضور وزير اقتصاد نيز به ميان آمد و چند ماه بعد نيز با تغييراتي در كابينه، رستم قاسمي به رياست اوپك رسيد.  واقع امر اما نتيجه چنين آمد و شدهايي از دست رفتن زماني بود كه مي‌توانست زميني براي نمايش ديپلماسي انرژي ايران باشد و اگر چنين نگاهي در بحث دبيركلي هم باشد، نه تنها فرصت‌سوزي تنها ثمره آن است، بلكه باعث پايين آمدن وجهه ايران در قامت نامزد دبيركلي اوپك هم خواهد شد.

 

< قبلی		بعدی >