| دكتر مسعود تيزرو نوبري* | در دوران مختلف زندگي نيازهاي تغذيه‌اي افراد تفاوت مي‌كنند. تغذيه مادر در دوران بارداري اهميت ويژه‌اي دارد، زيرا نوزاداني كه با وزن كم به دنيا آمده‌اند، بيش‌تر از مادراني هستند كه داراي سوءتغذيه بوده‌اند. اگر مواد مغذي مورد نياز جنين قادر به پوشش دادن رشد آن نباشد به بافت‌ها و ارگان‌ها آسيب دايمي وارد مي‌شود، لذا طي ماه اول بارداري اگر مادر از تغذيه مناسب برخوردار باشد جنين سالم شكل مي‌گيرد، به‌طوري‌كه طي دو تا سه ماه اول بارداري ارگان‌هاي مهم بدن در جنين شكل مي‌گيرند.

 

از شروع ماه سوم بارداري تا زمان تولد جنين موارد مغذي از رژيم غذايي و ذخاير بدن مادر دريافت مي‌شود، بنابراين سلامتي جنين بستگي كامل به دريافت مناسب و تغذيه صحيح مادر دارد. به‌طور مثال اسيدهاي چرب و ويتامين‌ اي براي جنين ضروري است. بهترين كاري كه فرد قبل از بارداري بايد به آن توجه داشته باشد وجود ذخاير مواد مغذي قبل از بارداري است. دريافت مواد مغذي كافي، تغذيه مناسب و داشتن يك رژيم غذايي متعادل و متنوع قبل و در حين بارداري ضروري است. همچنين مادر بايد از مواد مضري چون الكل و داروهاي مضر خودداري نمايد.

 

در دوره بارداري سلول تخم با كمتر از صد ميكروگرم وزن به نوزاد با وزن حدود 4/3 كيلوگرم رشد و نمو مي‌يابد لذا مادر به نيازهاي اضافي شامل كالري (انرژي، پروتئين، ويتامين‌ها و مواد معدني) نياز دارد.

مادر در بين سه تا 6 ماهگي حاملگي به انرژي جهت رشد بافت‌ها و رحم نياز دارد و بين ماه هفتم تا نهم انرژي بيش‌تري براي رشد نياز دارد كه بالغ بر حدود 300 كالري در روز خواهد بود.

پروتئين براي ساخته شدن بافت‌هاي جنين نياز است همچنين مادر براي توسعه بافت‌هاي بدن خود نيز به پروتئين اضافه نياز دارد و حجم خون در فرد حامله افزايش مي‌يابد.

همچنين زن حامله نيازمند دريافت ويتامين‌هاي بيش‌تري است و مقادير افزايش يافته ويتامين‌هاي گروه B به‌ويژه فوليك اسيد و ويتامين C طي حاملگي نياز است.

براي خانم‌هاي باردار بالاي 25 سال يك رژيم غذايي مناسب معمولا نيازهاي اضافي به ويتامين‌هاي D، K، E؛ را مهيا مي‌سازد. همچنين دريافت ويتامين A درطي سه ماهه اول دوران جنيني بيش از نياز توصيه نمي‌شود.

در نهايت توصيه رژيمي براي يك مادر حامله استفاده از تمام گروه‌هاي اصلي غذايي به شرح زير است كه البته بسته به وزن، قد، سن و همچنين بيماري‌هاي خاص احتمالي كه فرد مي‌تواند داشته باشد، متغير خواهد بود:

1) شير و جانشين‌هاي آن (ماست، كشك، بستني و...)

2) گوشت‌ها (گوشت قرمز، سفيد، تخم مرغ و حبوبات و...)

3) ميوه‌ها (حاوي ويتامين C و ساير ميوه‌ها)

4) سبزيجات (حاوي ويتامين A، نان، مواد نشاسته‌اي و ساير غلات، ساير سبزيجات)

5) چربي‌ها و مواد قندي ساده به مقدار كمتر توصيه مي‌شوند كه فرد مي‌تواند با مراجعه به يك رژيم شناس و مشاور تغذيه به‌طور دقيقتر رژيم غذايي مورد نياز خود را دريافت نمايد و راهنمايي‌هاي لازم را كسب كند.

* كارشناس و مشاور تغذيه

 

بعدی >