نشست بررسي طراحي پوستر جشنواره‌هاي فيلم فجر با حضور قباد شيوا، مازيار تهراني و سهيل حسيني برگزار و در اين نشست شيوا ضمن نقد پوسترهاي جشنواره‌اي فجر گفت: گرافيست‌ها مطربي روي كاغذ مي‌كنند تا طراحي پوستر. به گزارش سينما پرس، در ابتداي اين نشست كه به بررسي موضوع پوسترهاي جشنواره‌هاي سينمايي با حضور سه نسل از گرافيست‌ها مي‌پرداخت، قباد شيوا هنرمند طراح و گرافيست، گفت:

 

 

بررسي طراحي پوستر جشنواره‌هاي فيلم فجر

ما بايد ببينيم درباره طراحي‌هاي پوسترهاي جشنواره فيلم به‌ويژه جشنواره‌اي مثل فجر، طراح گرافيست را بايد متهم كرد يا پوستر را، اين اهميت بسيار دارد. به عقيده من طراح را نبايد متهم كرد چون هنگام كار هر گرافيستي هم اتود خوب دارد هم متوسط و هم بد، اين سفارش‌دهنده است كه انتخاب مي‌كند و همان انتخاب چاپ مي‌شود. پس در اين‌جا طراح نقش زيادي ندارد بلكه آن نظر سفارش‌دهنده است كه نظر مي‌دهد و در واقع سفارش‌دهنده جاي طراح تصميم مي‌گيرد. ما در كشورمان روي اين مسئله نقص زيادي داريم.

 

وي بيان كرد: امروز بيش‌تر طراحان گرافيك مطربي روي كاغذ مي‌كنند تا طراحي پوستر. گرافيك لزوما هنر نيست الان پاساژهايي هست كه با كمترين قيمت آرم طراحي مي‌كند. كساني كه تحصيل مي‌كنند و ليسانس و فوق‌ليسانس و دكترا مي‌گيرند بايد به جنبه‌هاي فرهنگي كار نگاه كنند

 

كه متاسفانه اين كار نمي‌شود و به قدري فضاي آموزشي نيز ضعيف شده‌است كه دانشجو از استاد بيش‌تر مي‌فهمد در نتيجه علم گرافيك در يك حد در جامعه باقي مي‌ماند و هر دانشجوي اين رشته با يك مدرك بيرون مي‌آيد بدون تجربه شروع مي‌كند تكراري‌ها را كار كردن كه آنوقت اينها مي‌شوند موريانه‌هاي گرافيك كه اين شغل و اين هنر را از بين مي‌برند. پوسترهايي مي‌كشند كه از ميان آنها هيچ چيزي بيرون نمي‌آيد.

 

ايراد ديگري هم كه من به‌طور كلي مي‌گيرم اين است كه گرافيك در اين مملكت اين‌قدر مهم شده است كه همه جا راجع به آن حرف مي‌زنند و همين جو باعث شده همه بخواهند در اين رشته وارد شوند و بدون هيچ علمي مي‌خواهند در دوسالانه‌هاي مختلف شركت كنند. هيچ كدام به فكر فرهنگ كشور نيستند.

 

وي افزود: در اين چند ساله دهه فجر تلفن من اصلا زنگ هم نخورد كه سفارش طراحي پوستر بدهند، اين دليل روشني دارد چون مي‌دانند من گرافيستي نيستم كه اثرم را براساس سليقه ديگران طراحي كنم و طرح را تغيير دهم. شيوا درباره پوستر جشنواره سي‌ام فيلم فجر عنوان كرد: من درباره پوستر سي‌امين جشنواره فيلم فجر مي‌گويم كه ايده را مي‌پسندم ولي گرافيك كار بسيار ضعيف است. ايده خوب بوده است ولي آن‌گونه كه اين ايده عرضه شده ضعيف و تكراري بوده است.

 

پوستر خوب نتيجه مبارزه سخت طراح با سفارش‌دهنده

مازيار تهراني در ادامه صحبت‌هاي شيوا گفت: قضيه پوسترها در كشور ما يك آسيب است كه از آن صحبت مي‌شود و هميشه به همان حرف تكراري و هميشگي برمي‌خوريم كه اين آسيب را نمي‌توان فارغ از آسيب‌هاي ديگر سنجيد، اين آسيب در كنار باقي چيزهاست يعني ما وقتي سينماي پويا نداريم توقع داشتن پوستر خوب هم توقع بيجايي است،

 

وقتي ما سينماي پويا نداريم يعني تئاتر پويا نداريم، وقتي تئاتر پويا نداريم يعني جريان‌هاي ادبي ما پويا نيست و وقتي هيچ كدام اينها پويا نيستند يعني ما اصلا جريان فرهنگي نداريم. چه بخواهيم چه نخواهيم اين بخشي از دنياي گرافيك ما است كه از آن حرف مي‌زنيم و به تمام اين جريانات وابسته است.

 

وي ادامه داد: اگر اينها حضور پويا داشته باشند ناظر همديگر مي‌شوند، به اين معنا كه طراح ناظر نمايشنامه‌نويس، نمايشنامه‌نويس ناظر سينماگر، سينماگر ناظر ادبيات، داستان‌نويس ناظر فيلسوف و فيلسوف ناظر همه اينها مي‌شود. آن وقت است كه از دل اينها روشنفكر و يك جريان و سليقه بيرون مي‌آيد كه از هر چيزي مهم‌تر است.

 

وقتي سليقه ساخته شود آن زمان ما مي‌توانيم توقع پوستر خوب داشته باشيم چون پوستر خوب را كسي كه سفارش مي‌دهد بايد بپسندد پس آن كس بايد سليقه داشته باشد و  اگر بي‌سليقه باشد ماحصل آن مي‌شود اين‌كه اگر ما هر ازگاهي پوستر خوب مي‌بينيم نتيجه تلاش سفت و سخت طراح و مبارزه آن با سفارش‌دهنده است.

 

كما اين‌كه من اين را فقط روي دوش سفارش‌دهنده نمي‌بينم، من فكر مي‌كنم بخش عمده‌اي از طراحان ما فارغ از تمام نسل‌ها كه بدون هرگونه تعارفي قباد شيوا در ميان آنها استثنا است و پرونده كاري ايشان نيز استثنا است، باعث تشديد اين اتفاق مي‌شوند انگار هيچ انگيزه، علاقه و هيچ دغدغه‌اي در اين حوزه وجود ندارد. تهراني تصريح كرد:

 

وقتي اين ارتباط بين شاخه‌هاي مختلف هنري و فرهنگي در جامعه ما گسسته است، آدم‌ها در شاخه‌هاي خودشان اشراف به محيط خود و محيط همسايه‌هاي‌شان ندارند، نقاش اشراف به محيط گرافيست ندارد، گرافيست اشراف به محيط سينماگر ندارد، سينماگر اشراف به محيط تئاتر ندارد و نتيجه همه اينها مي‌شود يك گسستگي بين تمام اين شاخه‌هاي مختلف فرهنگي و هنري، وقتي اين گسستگي وجود داشته باشد كج‌سليقگي بين هنرمندان هم ديده مي‌شود.

 

طراحي پوستر فيلم فجر يك فرايند كاملا سياسي

سهيل حسيني كه امسال براي پوستر فيلم فجر طرحي را فرستاده است گفت: ما هميشه مي‌خواهيم خودمان را پشت چيزي پنهان كنيم. اين رفتاري كه مديران اين حوزه دارند و فقط با اسم‌هاي بزرگ كار مي‌كنند كاملا اشتباه است، اسم‌هاي بزرگي كه خود را به عنوان طراحاني كه اهل سازش و تعامل با هر سيستمي هستند معرفي كرده‌اند، رغبتي كه اين مديران براي كار كردن با اين افراد دارند درواقع همان دليلي است كه امروز ما را اين‌جا جمع كرده است.

 

امروز اگر ما درباره اين موضوع بحث مي‌كنيم پوستر فيلم فجر اگر كار خوبي باشد همه مي‌گويند آقاي فلان گرافيك پوسترش خوب است اگر بد باشد همه مي‌گويند آقاي فلان گرافيك پوسترش بد است ولي اگر بيايند با من كار بكنند و من پوسترم بد باشد يا حرف و حديثي و ماجرايي را به دنبال داشته باشد همه مي‌گويند اين مدير كجاست، اين چه كار بدي است كه طراحي شده و از اين حرف و حديث‌ها.

 

اين را به اين دليل گفتم كه بگويم دليل رفتار مديران ما به اين خاطر است كه مسئوليت اين حوزه و دردسر آن را كم كنند و مي‌خواهند مسئوليت را از روي دوش خود بردارند و بيندازند روي شانه كسي كه اسم و رسم خودش را دارد. در ادامه وي انتخاب پوسترهاي جشنواره فجر را يك فرايند كاملا سياسي خواند و گفت:

 

در پوسترهاي فجر به‌طور خاص فرايند انتخاب يك فرايند سياسي است و مطلقا دليلي ندارد كه ما اينها را جزو كارهاي طراحي گرافيك به حساب بياوريم. كارهايي كه در حوزه فرهنگ انجام مي‌دهيم و كارهايي كه منتشر مي‌شود و به نمايش درمي‌آيد بايد از يك مسير مشخصي كه عده‌اي به نام مدير مشخص كرده‌اند بگذرد بنابراين ما ارتباط مستقيمي به عنوان هنرمند با مخاطب نداريم و هميشه مجموعه فعاليت‌هايي كه در هر حوزه انجام مي‌دهيم از يك فيلتري با مناسبات سياسي صرف بايد عبور كند.

 

حسيني اضافه كرد: ما هيچ‌وقت نبايد در بررسي كارهايي كه در ايران منتشر مي‌شود اين فيلتر را فراموش كنيم يا بدون لحاظ كردن اين فيلتر طراح را نقد كنيم. خصوصا در پوسترهايي كه براي جشنواره فجر طراحي مي‌شود. چون اين پوسترها سفارش‌هاي پرتيراژ و بسيار پر بيننده است حساسيت بيش‌تري نيز وجود دارد كه چه اتفاقي مي‌افتد و چه پوستري قرار است ديده شود، معمولا هم از قبل مشخص است كه كار را چه كسي قرار است طراحي كند.

 

وي افزود: محض اين‌كه ظاهر اين جشنواره‌ها حفظ شود هر سال 10 تا 15 جوان جوياي نام هم سركار گذاشته مي‌شوند كه بازار گرمي كنند و بگويند 16 كار رسيد و نهايتا پوستر آقاي ايكس انتخاب شد، ولي اگر نگاه كنيد مي‌بينيد كه در طول 30 دوره‌اي كه مي‌گذرد اگر قرار باشد به آن قانون عمل شود

 

در اين 30 دوره حدود 300 نفر براي اين جشنواره‌ها اتود فرستادند ولي وقتي مجموعه را نگاه مي‌كنيم مي‌بينيم كه كار 6 يا 7 نفر انتخاب شده است و دايم هم تكرار مي‌شود. اين آدم‌ها در حوزه سينما آدم‌هاي مشخصي هستند در حوزه موسيقي و تئاتر نيز همين طور. روندي كه هرساله به همين شكل ادامه پيدا مي‌كند.

تهراني: سينماگران نسبت به پوستر جشنواره سينمايي خود بي‌تفاوت هستند

تهراني گفت: سينماگران نسبت به پوستر جشنواره سينمايي خود بي‌تفاوت هستند. غرب در اين راستا بهتر عمل مي‌كند، به‌طور مثال بزرگ‌ترين شركت‌هاي صنعتي، تجاري، غذايي و غيره در سيستم خود چند طراح خوب دارند كه مديركل مجموعه در كار طراح هم هيچ دخالتي نمي‌كند و كار را به طراح مي‌سپارد.

 

در حقيقت براي نظارت بركار طراح و انتقال خواست‌هاي مديركل مجموعه به طراح، اين شركت‌ها در مجموعه كاري خود فردي به نام مدير هنري دارند كه سفارش طراحي‌ها را وي مي‌دهد، كه ما در كشورمان اين مدير هنري را نداريم، پس در نتيجه خود رئيس تصميم‌گيري مي‌كند كه ممكن است هيچ سر رشته‌اي از بحث طراحي نداشته باشد و نظراتي را اعمال كند كه هيچ بعد مثبتي نداشته باشد.

 

اين گرافيست با سابقه، نتيجه انتخاب سياسيون در طراحي اين پوسترها را اشتباه دانست و بيان كرد: معمولا در تمام دنيا سياسيون كج سليقه‌ترين افراد در انتخاب يك اثر هنري هستند و وقتي قرار است اين افراد نظر دهند نتيجه خوبي كسب نمي‌شود. در مملكت ما سيستم متمركز حاكم است كه اين سيستم‌هاي متمركز در تمام دنيا سيستم‌هاي پوسيده‌اي هستند،

 

يعني شما هر كاري بكنيد بايد رئيس اداره تاييد بكند كه اين اشتباه است چون امكان دارد رئيس اداره اصلا اطلاعاتي در اين زمينه نداشته باشد و كارش اين نباشد، از اينرو در ايراداتي كه در اين پوسترها ديده مي‌شود بايد مقصر را آن كسي دانست كه طرح را انتخاب مي‌كند و اجازه تكثير به آن مي‌دهد.

 

وي اظهار كرد: من اتودهايي كه مي‌زنم به تمامي آنها معتقدم و ترس از اين ندارم كه كدام يك را انتخاب كنند چون هركدام كه انتخاب شود آبرو و شرافت طراحي من حفظ شده است. گاهي اوقات همكار ما يك اتود را براساس طرحي كه خودش دوست دارد مي‌زند و طرح‌هايي هم مي‌زند كه بگويد كار كرده و اتودهاي زيادي داشته است ولي زماني كه مي‌رود براي انتخاب طرح، آن شخص ناوارد كه مدير و رئيس و غيره هستند دست روي طرحي مي‌گذارند كه هيچ ارزشي ندارد.

 

اين اشتباه است درصورتي كه من هيچ اتودي را تا زماني كه خودم نپسندم نشان سفارش‌دهنده نمي‌دهم، من فكر مي‌كنم در اين جو ما بايد بيش‌تر از يكديگر دفاع كنيم ولي آن ايرادي كه من به بسياري از گرافيست‌هاي صاحبنام مي‌گيرم اين است كه گفتم. من براي كارم مبارزه مي‌كنم و هزينه اين مبارزه را نيز پرداخت مي‌كنم.

 

سيمرغ هميشه پرپر زنان و مديران سياسي كج سليقه

مازيار تهراني در ادامه اين نشست گفت: درست است كه انتخاب‌كننده تقصير دارد و آن بحثي كه به مديران و سيستم وارد است به جاي خود چون به قدري مسئله روشن و بديهي است كه جاي حرف ندارد، اصولا سياستمداران بي‌سليقه هستند و كارشان اين نيست كه طراح چه مي‌كند و نظر دهند،

 

كما اين‌كه اين نقدها كه به مديريت و سيستم مربوط مي‌شود هنوز هم در جاي خود پابرجاست ولي استقلالي كه طراح از خود به عنوان كسي كه صاحب نظر است و بلد كار خود است نشان مي‌دهد، نيز حائز اهميت است -همان استقلالي كه آقاي شيوا دارند و تاوان آن را نيز پس مي‌دهند- كافي است شما به عنوان طراح در دياري به استقلال معروف شويد، ديگر به سراغ شما نمي‌آيند،

 

كافي است كه به اين معروف شويد كه طراح كسي است كه پاي كار خود مي‌ايستد و معتقد است اگر به سراغ من آمده‌ايد پس به كار من اعتماد داريد و بگذاريد كار خودم را بكنم، اهل اين نيست كه چهار تصوير را كنار هم قرار دهد يك طرح مينياتور هم بزند و سيمرغ هميشه آشنا را هم پرپر زنان بگذارد آن وسط و هميشه همه‌چيز نستعليق و هميشه همه‌چيز شكل هم باشد.

< قبلی		بعدی >