زهرا داور :اوايل هفته گذشته مديركل ثبت احوال استان تهران از ثبت ازدواج 75 دختر و پسر زير 10 سال و 3 هزار 929 دختر و پسر زير 14 سال در سال گذشته در استان خبر داد. كودكاني كه بدون حق انتخاب پاي سفره عقد نشسته و بله‌اي گفته‌اند و وارد بازي جدي زندگي شدند تا در آن نقش‌هاي زن و مادر يا شوهر و پدر خانواده را برعهده گيرند بسيار تفاوت دارد با نقش‌هايي كه تا آن زمان در خاله بازي برعهده داشتند.

 

در بررسي حقوقي وضع ازدواج كودكاني كه موازين قانوني در ازدواج آنها رعايت نشده است گفتن اين نكته ضروري است كه زماني كه ممنوعيت ازدواج زير سن خاصي در جامعه مطرح شد، مطرح‌كنندگان آن به دنبال به رسميت شناساندن سه حق تحصيل، سلامت و انتخاب به عنوان حقوق انساني براي دختران بودند. پايان دوره تحصيلي راهنمايي مصادف با 14 سالگي كودكان است. زماني كه دختري ازدواج مي‌كند، تحصيل براي او محدود مي‌شود.

 

در حال حاضر طبق بخشنامه آموزش و پرورش اگر فرد در مقطع دبيرستان باشد براي ادامه تحصيل در مدارس روزانه با ممنوعيت مواجه خواهد بود و بايد در مدارس شبانه ادامه تحصيل دهد كه با توجه به عرف جامعه، عملا دختران از ادامه تحصيل در مدارس شبانه سرباز زده و به‌شدت با محدوديت حق ادامه تحصيل مواجه هستند.

 

از سوي ديگر براساس آمارهاي بهداشت جهاني، بيش‌ترين ميزان مرگ و مير در ميان زنان جوان است كه از لحاظ جسمي و فيزيولوژي قابليت باروري را نداشتند يا در اثر زايمان جان خود را از دست داده‌اند. حق انتخاب، حق ديگر كودكان است كه در مقوله ازدواج در سنين پايين، كودك حق انتخاب ندارد و«ولي قهري» او به بهانه مصلحت كودك براي او تصميم‌گيري مي‌كند.

 

در رابطه با افزايش سن كودك براي ازدواج دختران از 9سال قمري به 13 سال تمام شمسي را هرچند تحول مثبت و خوبي است اما ايراد كار در مجوز قانونگذار به ازدواج كودك حتي از زمان لحظه تولد عنوان مي‌شود. در اين اصلاح قانون، قانونگذار مجوز انجام ازدواج را حتي از لحظه تولد صادر و براي آن دو مبناي كنترلي يعني رعايت مصلحت كودك توسط پدر و همچنين حكم دادگاه را در نظر گرفته است.

*مدرس حقوق خانواده و فعال حقوق كودكان

 

 

< قبلی		بعدی >