|احسان تقوايي‌نيا| در حالي گفت‌وگوهاي اتمي ايران با كشورهاي ۱+۵ پس از ۱۴ ماه توقف در شهر استانبول برگزار شد و قرار است دور دوم اين مذاكرات روز سوم خرداد در بغداد، پايتخت عراق برگزار شود، مواضع اخير غربي‌ها نتيجه بخش بودن اين مذاكرات را با سوالي جدي مواجه كرده است. اين در حالي است كه بي‌نتيجه بودن مذاكرات در سال‌هاي اخير و گزارش‌هاي آژانس بين‌المللي درباره احتمال وجود ابعاد نظامي در برنامه‌هاي هسته‌اي ايران باعث شده است كه شوراي امنيت سازمان ملل و كشورهاي غربي يك رشته تحريم‌هاي بين‌المللي و يكجانبه عليه ايران به اجرا بگذارند.

 

اخيرا و در شرايطي كه ارزيابي طرفين مذاكرات هسته‌اي ايران، از نتايج گفت‌وگوها مثبت بود و اميد فراواني نسبت به نتيجه ‌بخش بودن مذاكرات بغداد نيز مي‌رود، رژيم صيهونيستي تلاش دارد با بهانه‌جويي‌هاي جديد، جلوي چنين توافقي را بگيرد.  با وجود تاكيدات پياپي مقامات جمهوري اسلامي ايران، مبني بر رد تعليق غني‌سازي از سوي ايران و ضرورت ادامه مذاكرات بدون هر گونه پيش شرط، اتحاديه اروپا و امريكا بار ديگر خواستار تعليق كامل همه فعاليت‌هاي غني‌سازي اورانيوم در ايران شدند.

 

كشورهاي عضو اتحاديه اروپا، در جريان كنفرانسي در وين با موضوع معاهده منع گسترش سلاح‌هاي هسته‌اي، با انتشار بيانيه‌اي مشترك اعلام كردند ايران بايد همه فعاليت‌هاي مربوط به غني‌سازي اورانيوم را به حال تعليق درآورد. امريكا نيز در اين نشست، خواهان برداشتن «گام‌هاي عملي فوري» از سوي ايران براي ايجاد اعتماد شده است. امريكا از ايران خواست كه در جريان مذاكرات اتمي اين كشور با گروه ۱+۵ براي ايجاد اعتماد«گام‌هاي عملي فوري» بردارد.

 

رابرت وود، نماينده امريكا در آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در كنفرانسي در وين گفت: «ما همچنان نسبت به پافشاري ايران درباره عدم پايبندي به تعهداتش درباره توافقنامه منع گسترش سلاح‌هاي هسته‌اي نگران هستيم». جمهوري اسلامي ايران نيز با رد اتهامات اروپا و امريكا بر اين اعتقاد است كه اين‌گونه اظهارات متفرقه براي آن است تا بر اصل مذاكرات ايران و 1+5 در بغداد سايه انداخته شود يا از قبل در رابطه با اين گفت‌وگوها، فضا‌سازي كنند.

 

شايد بتوان گفت اين‌گونه اظهارنظرها بيش‌تر براي ايجاد فضاي خاص است، در حالي كه به گفته مقامات جمهوري اسلامي ملاك، مذاكرات بغداد خواهد بود و تمام مسائل محتوايي در رابطه با مذاكرات ايران و گروه 1+5 در بغداد مطرح خواهد شد. علي‌اصغر سلطانيه رئيس هيئت ايراني ادعاها درباره فعاليت‌هاي تسليحاتي هسته‌اي پنهان را رد كرده و آن را مبتني بر «مدارك غيرموثق و جعلي» خواند.  اين مواضع اخير اروپا و امريكا در حالي است كه ايران بارها اعلام كرد، در صورت توافق بر سر اصول كلي با آژانس، بازرسان مي‌توانند در چارچوب قوانين پذيرفته شده بين‌المللي از مكان‌هاي موردنظر خود در ايران بازديد كنند.

 

افزون بر اين، بيش‌تر تحليلگران بر اين باورند كه براي رسيدن دو طرف به توافق، رسيدن به راهكاري از طريق مذاكره مورد نياز است. با اين حال، «گيورگي مارتين زاناتي»، رئيس هيئت اتحاديه اروپا، با تكرار پيش شرط‌هاي پيشين در نشست وين گفته: «ايران بايد فعاليت‌هاي غني‌سازي و پروژه‌هاي آب سنگين خود، از جمله تحقيق و توسعه را به حال تعليق درآورد».

 

گويا، اتحاديه اروپا بار ديگر در فشارهاي رژيم صهيونيستي، چنين تصميمي گرفته و بر خلاف توافق‌هاي انجام گرفته در كنفرانس استانبول، بار ديگر دست به دامن ادعاهاي واهي شده است، حال آن‌كه در فاصله نشست استانبول تاكنون، هيچ گونه گزارش منفي از فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران وجود نداشته است.  چرا كه پس از برگزاري گفت‌وگوهاي اتمي در استانبول، مقام‌هاي اسرائيلي درباره احتمال بي‌نتيجه بودن ديپلماسي در برابر ايران، هشدار داده بودند.

 

علاوه بر اين اسرائيل نسبت به زمان برگزاري دور دوم مذاكرات ايران با گروه 1+ 5 در بغداد، ابراز ناخشنودي كرده بود. بدون ترديد رژيم صهيونيستي در تلاش براي باز نگه داشتن پرونده هسته‌اي ايران و جلوگيري از هر گونه توافق ميان ايران و غرب، همه توان خود را به كار بسته و در اين راه از طرح هيچ گونه ادعايي فروگذار نيست. برخي از صاحب نظران بر اين اعتقادند كه هر بار ايران با رويكردي مثبت، مسير رسيدن به توافق را در پيش گرفته، اين اقدام از سوي غرب تعبير به ضعف شده و طرف غربي تلاش خود را بر افزايش فشار بر ايران متمركز كرده است.

 

اكنون نيز در پيش گرفتن چنين موضعي، دو هفته مانده به دور دوم مذاكرات ايران و 1+5 در بغداد، مي‌تواند سرنوشت مذاكرات را به‌طور كلي در ‌هاله‌اي از ابهام فرو ببرد. البته بايد منتظر ماند و واكنش ديگر كشورها را هم رصد كرد و آنگاه به تحليل دقيق‌تر اين بيانيه پرداخت. در پايان بايد گفت همه اين اظهارنظرها و مواضع متناقض غربي‌ها در حالي است كه جمهوري اسلامي همواره همكاري كامل و همه‌جانبه‌اي با آژانس بين‌المللي انرژي اتمي داشته و آژانس نيز در گزارش‌هاي مكرر خود بر عدم انحراف برنامه هسته‌اي ايران و تطابق كامل آن با توافقات بين‌المللي تاكيد كرده است.

از نظر ايران اين نوع پيش‌بيني‌ها و اظهارنظرها توسط برخي افراد در جهت فضاسازي قبل از مذاكرات است و از نظر ايران مهم اظهارات و موضع‌گيري‌ها در چارچوب مذاكرات بغداد است.

 

< قبلی		بعدی >