يكي از بازارهايي که هر روز سال از رونق و گرمي خاصي برخوردار است بازار جراحي‌هاي زيبايي است. امروزه با ظهور آگهي‌هاي متعدد در مجلات و روزنامه‌هاي ايران و باز شدن بخش‌هاي جراحي پلاستيك در بيمارستان‌ها و درمانگاه‌هاي ايران، به نظر مي‌رسد نگرش آنان در اين زمينه تا حدود زيادي تغيير كرده باشد. تغيير شكل بيني، ليپوساكشن، گونه‌سازي، كشيدن پوست(ليفتينگ صورت) و تزريق چربي و ژل براي صاف كردن چروك صورت، از جمله اقدامات پزشكي است كه براي اصلاحات زيبايي در ايران انجام مي‌گيرد.

 

|   مرضيه محمدي |

 

عضو انجمن جراحان زيبايي ايران در گفت‌وگو با «ملت ما»:

 

اكنون كه خال كوبي‌هاي رنگارنگ تقريباً از يادها رفته، زنان در شهرهاي بزرگ ايران براي احياي جواني يا زيبايي خود، نه تنها دست به اقداماتي گسترده‌تر و تخصصي‌تر مي‌زنند، بلكه با صراحت در اين زمينه گفت‌وگو مي‌كنند.

 

در ايران جراحي بيني پديده‌اي آشناست، اما آنچه تازه و غريب است سرايت آن به تمام اقشار جامعه از جمله آقايان است. در ايران آمار رسمي در ارتباط با جراحي‌هاي زيبايي در دست نيست، اما به گفته يكي از پزشكان متخصص، گروه سني مراجعه‌كنندگان، حداقل براي جراحي بيني، پايين آمده است و نوجوان 15-14 ساله از جمله متقاضيان اين‌گونه جراحي‌ها هستند.

 

گرچه نمي‌دانيم سالانه چه تعداد جراحي زيبايي در ايران صورت مي‌گيرد، اما افزايش شمار جواناني كه با دماغ‌هاي چسب زده در سطح شهرهاي بزرگ ديده مي‌شود نشان مي‌دهد كه اين روند شتاب چشم‌گيري يافته و به عقيده برخي كارشناسان، گوياي نيازي فراتر از زيباتر شدن است.

 

آنچه پرداختن به اين موضوع را بسيار مهم و حياتي مي‌كند، مسائل و حواشي مربوط به اين جراحي‌ها و گاه وجود نتايجي نامطلوب است. شكايت‌هاي انجام شده از جراحان زيبايي و افزايش آن در كشور، هشداري مهم است كه توجه بدان از ضروريات محسوب مي‌شود. علاوه بر اين، پرداختن به بستر اجتماعي و روانشناختي كه منجر به انجام جراحي‌هاي زيبايي توسط افراد جامعه مي‌شود، مي‌تواند به درك بهتر ما از اين پديده كمك شاياني كند.

 

در هر دوره از تاريخ، شاهد معيارهاي گوناگوني از زيبايي هستيم. اين معيارها همواره توسط قدرت حاكم و فرهنگ طبقه غالب تعيين شده‌اند، اما در عصر جهاني شدن، تكنولوژي‌هاي ارتباطاتي به عنوان عاملي بسيار مهم در كنار طبقه و فرهنگ حاكم به شكل‌دهي و ترويج استاندارد‌هاي زيبايي مي‌پردازند.

 

رسانه‌هاي گوناگون مانند تلويزيون، راديو، سينما، اينترنت، ماهواره و غيره با قدرت فوق‌العاده خود در تاثير‌گذاري بر اذهان توده مردم، معيارهاي زيبايي صاحبان قدرت و سرمايه را بازتوليد مي‌كنند. در نتيجه تعريف اكثريت جامعه از صورت و بدني بدون نقص، تابع معياري است كه رسانه‌ها به نمايش مي‌گذارند. طبق اطلاعات به دست آمده جراحي پلاستيك و زيبايي پديده‌اي تازه نيست چرا كه پزشكان معتقدند حدود ۶۰۰ سال قبل از ميلاد مسيح يك جراح يوناني به نام «هنيه» بيني يكي از بيماران خود را با استفاده از گوشت گونه او تحت عمل جراحي قرار داد.

 

همچنين يك هزار سال پس از ميلاد مسيح(ع)، جراحان از پوست پيشاني براي جراحي‌هاي بيني و ديگر اعضاي بدن استفاده مي‌كرده‌اند. ورود جراحي پلاستيك به ايران به حدود ۸۰ سال قبل برمي‌گردد زماني كه علي اوصانلو به امريكا رفت و دوره‌هاي جراحي پلاستيك را در اين كشور گذراند و پس از بازگشت به ايران آموخته‌هاي خود را در اختيار ديگران گذاشت.

 

اوصانلو پس از بازگشت به ايران واحدي به نام جراحي پلاستيك يا رينوپلاستي در دانشكده پزشكي تهران تاسيس كرد و نخستين جراحي زيبايي را در سال ۱۳۰۷ در يكي از بيمارستان‌هاي تهران انجام داد از اين رو جراحان پلاستيك، وي را پدر جراحي پلاستيك ايران مي‌نامند. به گفته كارشناسان در حال حاضر جراحي بيني شايع‌ترين و درآمدزاترين جراحي زيبايي در ايران است

 

بر اين اساس به گفته برخي از فوق تخصصان جراحي زيبايي برخي از پزشكان كه حتي تخصصي در اين زمينه ندارند نيز به‌طور غيرمجاز در مطب يا كلينيك‌هاي خصوصي اين عمل را انجام مي‌دهند. طبق بررسي‌هاي انجام شده اكثر متقاضيان جراحي بيني جوانان ۱۷ تا ۳۰ ساله هستند.

 

به گفته پزشکان حدود ۹۰ درصد از بيماراني كه بيني خود را جراحي مي‌كنند دچار مشكلات تنفسي مي‌شوند و از آنجا كه تنفس اصلي‌ترين جريان زندگي يك فرد است نقصان آن باعث بروز مشكلات عديده‌اي در انسان مي‌شود.

 

حميد عارف يك پزشك جراح و عضو انجمن جراحان زيبايي ايران درباره جراحي‌هاي زيبايي در ايران به «ملت ما» گفت: انتخاب پزشك تاثير مستقيمي بر جراحي دارد. اوادامه داد: كساني كه تن به عمل جراحي زيبايي مي‌دهند براي انتخاب پزشك معالج خود ملاك‌هاي مختلفي دارند كه از جمله اين ملاك‌ها مي‌توان به مهارت و تجربه پزشك و هزينه جراحي اشاره كرد.»

 

اودر رابطه با هزينه‌هاي جراحي‌هاي زيبايي مي‌گويد: «تفاوت قيمت در هزينه‌هاي جراحي زيبايي حكايت از مهارت، تخصص و تبحر پزشك معالج در انجام جراحي دارد» گفت‌وگوي ما را با اين جراح متخصص بخوانيد:

 

با توجه به افزايش رو به رشدي كه هرساله در رابطه با عمل‌هاي زيبايي به‌ويژه جراحي زيبايي بيني مواجه هستيم معمولا سن گرايش به انجام اين عمل چه زماني است؟

 

امروزه عمل‌هاي جراحي‌هاي زيبايي در تمام دنيا شايع شده است كه نسبت به يك دهه قبل 480 درصد افزايش نشان مي‌دهد. در كشور ما رينوپلاستي يا جراحي بيني رتبه نخست جهاني را كسب كرده است. ميانگين سني مراجعين براي رينوپلاستي بين 18 تا 25 سال است. اما انجام عمل بيني در دختران از سن 15 به بالا و در پسران از سن 17 سال به بالا قابل انجام است و بالاترين سني كه عمل رينوپلاستي براي آن در دنيا انجام شده است سن 78 سالگي است.

 

از دلايل اصلي گرايش زياد به عمل جراحي بيني در كشور ما چيست؟

دلايل زيادي در اين امر دخيل هستند ميانگين سني جامعه ما جوان است و جوانان ما بيش‌تر از اروپا و امريكا است در كشورهاي اروپايي و امريكايي افراد دغدغه اصلي شان سن بالا و چاقي زياد است بنابراين نوع عمل‌هاي جراحي در آن مناطق متفاوت‌تر است از سوي ديگر چهره ايراني زيباست و كساني كه بيني بزرگ دارند با يك عمل جراحي مناسب زيباتر به نظر مي‌رسند بيني از آنجا كه در نخستين برخورد به چشم مي‌آيد و در مركز چهره واقع شده است بنابراين بيش‌ترين طرفدار را براي زيبا شدن دارد.

به نظر شما ديدگاه جامعه نسبت به زيبايي چگونه است. آيا از نظر روانشناسي جراحي ديدگاه زيبايي معناي واقعي خود را در جامعه دارد؟

 

ديدگاه جامعه نسبت زيبايي تغييرات زيادي داشته است و به واقع بايد گفت كه در اين تغييرات رسانه‌ها و به‌ويژه تلويزيون نقش زيادي داشته است به‌طوريكه متاسفانه زيبايي غربي را جايگزين زيبايي اصيل ايراني كرده‌اند. اين امر را به‌راحتي مي‌توان در سطح جامعه ديد. به‌طوريكه در موسسات خصوصي و در استخدام‌ها برخورداري از زيبايي چهره از اولويت‌ها به حساب مي‌آيد. همچنين در سينما نيز معمولا هنر پيشه‌هاي زيباتر نقش‌ها و درآمد بهتري را دارا هستند كه اين موضوع كاملا نگاه‌ها را از فلسفه زيبايي و واقعيت آن دور مي‌كند.

 

معمولا به گوش مي‌رسد كه برخي جراحي‌هاي بيني با اصرار بيمار انجام مي‌شود و نظر پزشك را به دنبال ندارد در رابطه با اين جراحي‌ها چه مي‌توان گفت؟

افرادي هستند كه بيني بدون ايراد دارند و داراي چهره‌اي معمولي هستند و معمولا با فشار اطرافيان مراجعه مي‌كنند معمولا جراح با تجربه، اين بيماران را از عمل منصرف مي‌كند اما متاسفانه هستند جراحان بي‌تجربه‌اي كه اين افراد را مي‌پذيرند و در نهايت اين افراد عمل مي‌كنند و به نتيجه دلخواه نخواهند رسيد.

 

از نارضايتي صحبت كرديد. معمولا علت نارضايتي بيمار شامل چه عواملي مي‌شود؟

معمولا نارضايتي بيمار به جراح بازمي‌گردد. بيش‌ترين علت نارضايتي مربوط به كم تجربگي جراح در انتخاب بيمار مناسب است. همه بيماراني كه براي رينوپلاستي مراجعه مي‌كنند مناسب عمل نيستند و منصرف كردن آنها از عمل يعني نجات بيمار و جراح. اما به دليل وجود جراحان غير مرتبط و نيز دريافت وجه زياد جراحي انجام مي‌شود.

 

براي جلوگيري از توهم زشتي كه در جوانان جامعه وجود دارد و كاهش اصرارهاي بي‌مورد براي جراحي‌هاي غير ضروري چه بايد كرد؟

افراد زيادي هستند كه ايراد‌هاي جزئي چهره و بدني خود را بسيار بزرگ جلوه مي‌دهند و به دنبال تغييرات زياد هستند. اين افراد معمولا از نظر عاطفي ناپايدار هستند. هنر يك جراح زيبايي كشف نگاه اين افراد در مصاحبه‌هاي قبل از عمل است. لازم است كه پيش از عمل جراحي سه دوره مشاوره با بيمار انجام شود چراكه جراحي بدون مشاوره و بدون تجربه روي بيمار تبعات جبران‌ناپذيري به دنبال خواهد داشت.

 

درباره بيني‌هاي گوشتي و استخواني كه اصطلاحات شايعي هستند توضيح بفرماييد؟

كلاً در عمل جراحي بيني، ما اسكلت بيني بين استخوان و غضروف را دستكاري يا كوچك مي‌كنيم اما به پوست بيني كاري نداريم. بدين معنا كه بعد از تغيير ساختار اسكلتي، پوست بايد به مرور زمان با اين اسكلت جديد تطابق كند. مثلاً در مواردي كه بيني را كوچك مي‌كنيم، پوست كم‌كم جمع مي‌شود، كه هرچه پوست نازك باشد اين اتفاق سريع‌تر و هرچه پوست ضخيم‌تر باشد ديرتر روي مي‌دهد و درباره پوست‌هاي خيلي ضخيم اين مسئله ممكن است هرگز رخ ندهد.

 

بدين خاطر براي پوست‌هاي نازك، اصطلاح استخواني و براي بيني‌هاي داراي پوست ضخيم، اصطلاح گوشتي به كار برده مي‌شود كه البته به‌خاطر ارتباط راحت‌تر با مخاطبان است وگرنه انواع و اقسام ضخامت‌هاي پوست، از بي‌نهايت نازك تا بي‌نهايت ضخيم وجود دارد.

 

آيا عمل جراحي رينوپلاستي خطر دارد؟

درباره اين عمل تبليغات فراوان، چه بر له يا عليه آن مي‌شود اما حقيقت آن است كه اگر فردي كه جهت عمل كانديدا مي‌شود به خوبي معاينه شود و موارد احتمالي آن بررسي و تكنيك مناسب انتخاب شود، اين عمل عارضه مهمي در پي نخواهد داشت. معهذا انجام نادرست عمل، انتخاب نامناسب بيمار، كوچك كردن زياده از حد بيني، تخريب ساختارهاي محافظتي بيني(همانند برداشتن بيش از حد غضروف و استخوان) مسلماً عوارض زيادي را در بر خواهد داشت.

 

 

 

< قبلی		بعدی >