عليرضا شاكر:كوفي عنان دبيركل پيشين سازمان ملل متحد مدتي است كه ماموريتي سخت و دشوار را عهده‌دار شده است. آقاي عنان به عنوان نماينده ويژه سازمان ملل و اتحاديه عرب در امور سوريه انتخاب شده و ماموريت يافته است كه روند خشونت‌ها را در اين كشورها كاهش داده و زمينه گفت‌وگوها بين طرفين مخاصمه را فراهم كند. كوفي عنان بلافاصله پس از شكست نشست«دوستان سوريه» در تونس و بعد از قطعنامه مجمع جهاني سازمان ملل عليه اسد به اين سمت انتخاب شد.

 

در تونس برخي از حاميان مخالفان اسد مانند قطر و عربستان بدنبال جذب اجماع براي كمك نظامي به مخالفان بودند كه اين طرح با مخالفت برخي كشورهاي عربي و حتي امريكا مواجه شد. همزمان با اين اقدام در نشست مجمع عمومي سازمان ملل هم قطعنامه‌اي به تصويب رسيد كه خواستار بركناري اسد بود.

 

اين قطعنامه باز به پيشنهاد قطر و عربستان در سازمان ملل مطرح و به تصويب رسيد ولي از آنجا كه قطعنامه‌هاي مجمع عمومي فاقد ضمانت اجرايي است دبيركل با انتصاب نماينده‌اي سعي كرد اين مصوبه را وارد فاز اجرايي كند به اين معنا كه در صورت شكست تلاش‌هاي نماينده دبيركل طرح مجمع عمومي در شوراي امنيت مطرح مي‌شود.

 

كوفي عنان در كارنامه كاري خود رهبري گروه حافظان صلح سازمان ملل متحد را عهده دارد. وي در عين حال يك سال پيش از انتخاب به عنوان دبيركل در رأس عمليات گروه صلح‌بان در بوسني، مشغول به‌كار شد. كوفي عنان همچنين از ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۰ به عنوان هماهنگ‌كننده امنيت سازمان ملل بوده است. اين سوابق، كوفي عنان را به عنوان يكي از چهره‌هاي مطرح امور صلح در جهان تبديل كرده است.

 

از اين رو انتخاب وي به عنوان نماينده ويژه در امور سوريه حاوي اين پيام است كه مسئله سوريه براي جامعه جهاني حائز اهميت ويژه‌اي است. هيئت حاكمه سوريه از كوفي عنان با آغوش باز استقبال كردند و برعكس مخالفان سوري كه در ابتدا از نشست با عنان طفره رفتند اسد شخصا با نماينده ويژه دبيركل نشست برگزار كرد و ضمن تاكيد بر لزوم پايان دادن به اقدامات تروريستي از هرگونه اقدام صادقانه براي حل بحران سوريه استقبال كرد.

 

شايد بدليل همين حسن نيت بشار اسد بود كه تركيه ناچار به ميانجيگري بين مخالفان و فرستاده دبيركل شد و نشستي را با حضور طرفين در استانبول ترتيب داد اما باز در اين نشست مخالفان بر مواضع تند خود اصرار ورزيدند به‌طوريكه برهان غليون رهبر شوراي ملي مخالفان سوريه (مخالفان سوري) در پايان نشست با كوفي عنان تاكيد كرد كه كشورهايي هستند كه به مخالفان اسد اسلحه بدهند.

 

با همه اينها بشار اسد تا بحال با اعلام اين‌كه از طرح صلح كوفي عنان استقبال مي‌كند سعي كرده است بهانه‌اي به اتحاد عربي- غربي ندهد. واقعيت اين است كه هيئت حاكمه سوريه در امر ديپلماسي بسيار كاركشته است و خوب مي‌داند كه اگر در مقابل عنان انعطاف به خرج ندهد ممكن است با برخوردهاي تند‌تر از سوي جامعه جهاني مواجه شود.

 

به‌ويژه اين‌كه قبل از اعزام عنان به سوريه، لاوروف وزير خارجه روسيه در قاهره نشستي با وزراي خارجه كشورهاي عضو اتحاديه عرب برگزار كرد و در آنجا پيمان 5 ماده‌اي را به امضا رساند كه محورهاي اصلي آن همكاري با كوفي عنان و ايجاد صلح در قالب طرح سازمان ملل متحد و اتحاديه عرب بود.

 

ورود روسيه متحد استراتژيك سوريه به اين عرصه خود نشاني واضح از تمايل سوريه به حل و فصل مسائل و مناقشات در قالب روش‌هاي ديپلماتيك هست. هر چند كه مخالفان سوري معتقدند اين اقدام سوريه تنها براي خريد زمان است و اين كشور تمايلي به حل بحران ندارد. آنها در اثبات اين ادعاي خود به استمرار درگيري‌ها در حمص و برخي ديگر از شهرهاي سوريه طي چند هفته گذشته اشاره مي‌كنند. البته دولت سوريه نيز طبق معمول عمليات خود را برخورد با تروريست‌ها عنوان مي‌كند.

 

در هر صورت آنچه روشن است. درگيري‌ها در سوريه هنوز متوقف نشده است و كوفي عنان نيز در روسيه و چين به مذاكرات خود ادامه داده و در آينده نزديك نيز به ايران سفر خواهد كرد. بدين ترتيب بايد گفت كه بازي موش و گربه در سوريه همچنان ادامه دارد و بايد ديد آيا از تنور كوفي عنان آبي براي مردم سوريه گرم مي‌شود؟

 

 

< قبلی		بعدی >