جشنواره تجسمي «آيينه مطهر»، در آستانه بزرگداشت شهيد مرتضي مطهري، با حضور رئيس مجلس شوراي اسلامي، در مجموعه حوزه هنري آغاز به كار كرد. در مراسم افتتاحيه نخستين دوره جشنواره «آيينه مطهر» كه با سخنراني رئيس مجلس شوراي اسلامي، مديرعامل بنياد علمي فرهنگي شهيد علامه مرتضي مطهري و دبير جشنواره آيينه مطهر همراه بود برگزيدگان اين دوره جشنواره معرفي و جوايز آنها اهدا شد و در ادامه مراسم نمايشگاه آيينه مطهر توسط علي لاريجاني افتتاح شد.

 

| مريم آموسا |

درآئین پایانی نخستين جشنواره آيينه مطهر مطرح شد

هنرهای اسلامی در قرابت با علمای اسلامی به کمال رسیده اند

 

در مراسمي كه نهم ارديبهشت ماه در تالار«مهر» حوزه هنري برپا شده بود، علي لاريجاني، رئيس مجلس شوراي اسلامي در نخستين جشنواره تجسمي آيينه مطهر كه صبح شنبه 9 ارديبهشت در حوزه هنري برگزار شد، با ابراز خرسندي از هنرمنداني كه با الگو قرار دادن انديشه‌هاي شهيد مطهري آثار فاخري را ارايه كردند، گفت:

 

مطهري شخصيتي ذوابعادي بود كه هم در فقه و كلام صاحب‌ نظر بود و هم در عرصه مسائل سياسي و هنري، يكي از ويژگي‌هاي مهم وي اين بود كه اهل وارستگي و سير و سلوك معنوي بودند، وقتي اين خصوصيات در يك فرد باشند ممزوج مي‌شوند و تاثيرگذاري فرد بر جامعه زياد مي‌شود.

 

وي افزود: همان‌طور كه از مقام معظم رهبري نقل شده شهيد مطهري ذهن جامعه را به سمتي كه نهال انقلاب بارور مي‌شود، سامان مي‌دادند، بيانات مقام معظم رهبري درباره اين‌كه شهيد مطهري ايدئولوگ انقلاب هستند، بار معنايي دارند، البته آنچه امروز در جامعه ديده مي‌شود با نظرات و انديشه‌هاي شهيد مطهري تفاوت دارد، آنچه در سلوك وي مي‌شود جست‌وجو كرد با آنچه كه در اين 33 سال در جامعه وجود دارد فاصله دارد.

 

لاريجاني با اشاره به علاقه‌مندي شهيد مطهري به شعر و به‌ويژه شعر حافظ گفت: شهيد مطهري سحرگاهان خود را با شعر حافظ سپري مي‌كرد و شعر او را عاشقانه دوست داشت. او درباره اين شاعر راي خاصي داشتند، همان‌طور كه مي‌دانيد درباره حافظ آرا متفاوت است، برخي معتقدند كه در غزلسرايي مراحل را طي كرده و برخي غزل‌هاي او عرفاني و برخي مي‌گويند اين‌گونه نيست، اما شهيد مطهري كسي بود كه اين برداشت را قبول نداشت و حافظ را سوخته جاني مي‌دانست كه غزل‌هايش مشرب عرفاني دارند. خود شهيد مطهري نيز شعر مي‌سرود اما تعداد اشعاري كه از او به جا مانده در مقابل ساير آثارش بسيار انگشت‌شمار است.

 

رئيس مجلس شوراي اسلامي سپس خاطرنشان كرد: اين‌كه ما شهيد مطهري را كسي مي‌دانيم كه فكرساز است بايد ببينيم از مجموع آثار وي در باب هنر چه برداشتي مي‌توان داشت، از ديدگاه شهيد مطهري همه انسان‌ها داراي استعداد ذوقي هستند و افراد وارسته‌اي هستند كه يا ويژگي‌هاي هنري دارند يا ندارند،

 

وي بر اين باور بود كه همه انسان‌ها استعداد ذوقي دارند، همان‌طور كه استعداد علم‌اندوزي دارند و اين بستگي به اين دارد كه چقدر خود فرد در زمينه بالفعل كردن استعدادهاي ذوقي‌اش حركت كند، همه انسان‌ها داراي استعداد ذوقي هستند كه در پايه فكري شهيد مطهري بر آن تاكيد شده است. اما براي به فعل درآمدن استعداد ذاتي بشر بايد به همت فرد و اقتضاي جامعه توجه كرد.

 

لاريجاني افزود: از ديدگاه شهيد مطهري انسان سعادتمند كسي است كه همه استعدادهايش را متوازن رشد دهد، وقتي درباره انسان كامل حرف مي‌زنند، انسان كامل آن كسي است كه همه استعدادهايش بالفعل شده است و علاوه بر آن جامعه‌اي مي‌تواند ادعا كند كه امت خود را به سعادت مي‌رساند كه بسترهاي لازم را براي پرش استعدادهاي وي فراهم كرده باشد.

 

لاريجاني سپس با اشاره به نقد شهيد مطهري به جوامع غربي و رشد يك‌سويه آنها گفت: نقدي كه شهيد مطهري به جوامع غربي دارند هميشه اين است كه اين جوامع در يكي از ارزش‌های بلوغ از جمله جنبه‌هايي از آزادي رشد پيدا كرده‌اند، ولي در بقيه موارد رشد نكرده‌اند و علت افول جوامع به اين نيست كه همه اموري را كه دنبال مي‌كرده‌اند غلط بوده است. حركت متوازن جامعه از نظر بسترسازي يك امر كانوني در ذهن شهيد مطهري است.

 

لاريجاني با بيان اين‌كه شهيد مطهري پرورش‌يافتگي قوه خيال در آثار هنري را تاكيد مي‌كند، خاطرنشان كرد: براساس آرای شهيد مطهري اگر هنرمندي مي‌خواهد پرواز كند بايد قوه خيالش تقويت شود، زايش هنر توسط هنرمند زماني حاصل مي‌شود كه هنرمند حالت ناهشياري پيدا كند تا بتواند اثر هنري را ابداع كند.

 

اما نكته‌اي كه در آراي شهيد مطهري در اين باره مي‌شود برداشت كرد، مربوط به خود فرد و جامعه است خود فرد اگر مي‌خواهد قوه تخيلش پرواز كند بايد وارستگي داشته باشد. از نظر شهيد مطهري وارستگي قوه خيال هنرمندان را از عالم كثرت جدا مي‌كند و متمركز مي‌كند بر موضوعي كه ارتقابخش است و اين وارستگي از ويژگي‌هاي متفكرين اسلامي است كه اين وارستگي در حوزه‌هاي ديگري مثل سياست و فرهنگ هم لازم است.

 

رئيس مجلس شوراي اسلامي وارستگي را لازمه حيات هنرمندان در خلق اثر هنري دانست و گفت: وارستگي براي هنرمند امري ضروري است زيرا كه باعث ارتقای جامعه‌اش مي‌شود جامعه پرقيل و قال كه در آن راستي نباشد، ذهن هنرمند را از حالت عادي خارج نمي‌كند. مسائل دروغين ذهن هنرمند را مكدر مي‌كند و همين باعث مي‌شود كه بر قوه خيال هنرمند خاك پاشيده شود.

 

لاريجاني تصريح كرد: در جامعه‌اي كه دروغ و تهمت به وجود مي‌آيد هنرمند احساس مي‌كند كه دعواها از طريق راست فاصله مي‌گيرد و روح هنرمند آزرده مي‌شود و آن خلأيي را كه بايد براي قوه تخيل به دست بياورد نمي‌تواند. هر چقدر جامعه‌اي روراست باشد به هنرمند ياري مي‌رساند كه حالت ناهوشياري براي خلق اثر هنري را به دست بياورد و هر جامعه‌اي كه موفق به اين امر نشود، نمي‌تواند اين زمينه را براي هنرمند فراهم كند. وارستگي قوه خيال هنرمند را از عالم كثرت جدا مي‌كند و او را روي موضوعي خاص متمركز مي‌كند كه اين موضوع مي‌تواند براي فرد و جامعه ارزشمند باشد.

 

وي سپس با اشاره به انديشه‌هاي شهيد مطهري در باب جامعه آرماني گفت: شهيد مطهري اگر ايدئولوگ انقلاب هستند چه جامعه‌اي را ترسيم كردند، وقتي كه درباره تكريم جامعه حرف مي‌زنند دو عنصر را كليدي مي‌دانند عدالت و محبت، عدالت براي اين‌كه نهادهاي مدني بدون عدالت تحقق پيدا نمي‌كنند و محبت براي اين‌كه ايشان راجع به خانواده محبت مي‌كنند كه خانواده بدون آن تحقق پيدا نمي‌كند، روابط پيچيده يك خانواده با عدالت سامان نمي‌گيرد ايشان براي خانواده كاركرد مهمي را ترسيم مي‌كنند كه آن كاركرد پاي نهادهاي مدني را در خانواده نمي‌بيند.

 

وي افزود: شهيد مطهري عدالت را آنجايي مي‌بيند كه استعدادهاي انسان به رشد برسد و به جامعه‌اي عادل مي‌گويد كه زمينه رشد را براي همه شهروندانش فراهم كند. ايشان چرا جامعه سوسياليسم را نقد مي‌كنند؟ براي اين‌كه اين جامعه نتوانسته شرايطي را براي رشد افرادش فراهم كند.

 

لاريجاني افزود: شهيد مطهري در حوزه اخلاق مدينه فاضله‌اي را ترسيم مي‌كنند كه در آن هم مردم و هم حكومت نقش دارند و ايشان در اين مدينه بر امر به معروف و نهي از منكر تاكيد دارند. اگر كسي بگويد تنها حكومت‌ها ماموريت دارند و نه مردم در مشاركت، اين برخلاف انديشه شهيد مطهري است ايشان به اين امر اعتقاد دارند كه احساس مشاركت همگاني براي همه مردم در آن است.

 

رئيس مجلس شوراي اسلامي با اشاره به شجاعت شهيد مطهري در بيان حرف حق گفت: براي فهم بيش‌تر انديشه‌هاي اين مرد بزرگ كه در بيدار كردن جامعه شجاعت داشت كه حرف حق را بزند، بايد آثار وي را در عرصه‌هاي مختلف بيش‌تر مطالعه كرد. گاهي عنصر شجاعت اگر در جامعه‌اي رخ ببندد چقدر ناراحتي‌ها زياد مي‌شود.

 

لاريجاني با بيان اين‌كه بايد در هنرمندان و فرهيختگان ما عنصر شجاعت وجود داشته باشد، گفت: هنر نبايد ابزاري شود هنر وقتي ابزاري مي‌شود راهش را گم مي‌كند، شجاعت در هنرمندان باعث مي‌شود بسياري از ناراستي‌ها به كنار رود. محمدرضا جعفري‌جلوه - مديرعامل بنياد علمي فرهنگي شهيد علامه مرتضي مطهري - گفت:

 

اين انقلاب، نظام و بيداري عظيم اسلامي كه امروز جهان را مسحور خود كرده است، ‌معلم بزرگي داشت كه اگر انديشه و فرهنگ او در هنر صيقل و بروز نمي‌كرد، ماندگار نمي‌شد. او شهيد مطهري را يك اديب و هنرمند در كلام، بيان، سخنوري و انديشه دانست و افزود: چه شايسته است كه هنر در خدمت انديشه‌هاي ايشان بيش از پيش بارور شود و به صيقل برسد.

 

در ادامه این مراسم، محسن سليماني ـ دبير جشنواره آيينه مطهرـ عنوان كرد: از آنجا كه انديشمندان و حكماي مسلمان ايراني در تمامي اعصار اسلامي، تبيین‌كننده فرهنگ و علوم بوده‌اند، تمامي شئونات اجتماعي و فرهنگي، زندگي آنها را دربرگرفته است. او افزود:  ايشان همواره اين تفكر را با بياني رمزگونه عجين كرده‌اند، چرا كه سخن گفتن از معنا و باطن جز به طريق اشارات، امكان ندارد و در اين راه هنرمندان مسلمان، با انس و الفت و همدلي با تفكر ايشان به همان زبان رمز و اشاره دست يافته، تفكر و مباني حكما و علما را از طريق آثار هنري،

 

در جاي‌جاي زندگي خود، نمود داده‌اند و هنر ايشان بيانگر همان معرفت، در قالب تصويرشده است تا انسان‌ها را از ظاهري نمادين به حقيقتي فراتر متذكر شوند.  سليماني در بخش ديگري از سخنان خود توضيح داد: هنرهاي اسلامي مانند خوشنويسي، در قرابت و انسي كه با علماي مسلمان داشته‌اند به كمال رسيده‌اند، تا آنجا كه قالب‌ها در هنرهاي اسلامي تا آن حد با معنا مناسبت پيدا كرده‌اند كه ديگر نمي‌توان گفت، آيا معاني مقدس، اقتضاي چنين قالب‌هايي را مي‌نمايند، يا قالب خود بيانگر چنين معاني مقدس است.

 

دبير جشنواره آيينه مطهر خاطرنشان كرد: علما و حكماي بزرگ اسلامي، در همه اعصار هنرمندان را به درك حقايق عالم صورت، در ظرف معناي تجلي يافته فراخوانده‌اند و سير كمال هنر را در شناخت هنرمند از زيبايي و حسن مكنون در اشيا دانسته‌اند. معاونت فرهنگي بنياد علمي فرهنگي شهيد علامه مطهري، با همكاري سازمان‌هاي فرهنگي هنري، نخستين جشنواره تجسمي آيينه مطهر را در دو بخش گرافيك و خوشنويسي با اهداف ترويج ديدگاه‌ها، انديشه‌ها و آثار شهيد مطهري و همچنين آشنايي و تعامل هنرمندان خلاق و فعال در عرصه هنرهاي تجسمي با اين شهيد فرزانه، به منصه ظهور رسانيد. شوراي برنامه‌ريزي و هيئت علمي جشنواره متشكل از عبدالصمد صمدي،

 

مجتبي ملك‌زاده، ناصر نوروزي‌منش، اسفنديار ستار‌پور، محمد دارايي، محسن سليماني، احسان پارسا و داوود ياراحمدي پس از بررسي و تبيین چگونگي برپايي جشنواره، فراخوان اين برنامه را منتشر كردند و در نهايت 1350 اثر در رشته‌هاي خوشنويسي نستعليق، شكسته نستعليق، نسخ و ثلث و همچنين آثار گرافيكي، در دو بخش پوستر و طراحي جلد كتاب به دبيرخانه رسيد كه از اين ميان توسط داوران 93 اثر خوشنويسي و 34 اثر گرافيكي، براي نمايشگاه جشنواره انتخاب شد. همچنين شش نفر در بخش طراحي گرافيك و 12 نفر در رشته خوشنويسي برگزيده و از 24 نفر تقدير شدند. رضا صفري نيزبه نمايندگي از اعضاي هيئت داوران - بيانيه‌ داوران جشنواره آيينه مطهر را قرائت كرد.

 

در رشته خوشنويسي با گرايش نستعليق، مصطفي عابديني از آبيك قزوين، نيما اليكايي از نوشهر و محمد عباسي از مشهد مقدس به ترتيب جوايز سوم تا اول را از آن خود كردند. در رشته خوشنويسي با گرايش ثلث نيز علي اصغر نظري حائل رتبه سوم، ناصر طاووسي رتبه دوم و مجيد داستاني رتبه نخست را از شهر قم به خود اختصاص دادند. هيئت داوران در رشته خوشنويسي با گرايش شكسته نستعليق، جوايز اول تا سوم را به ترتيب به سيدعلي فخاري، بهادر پگاه و ميثم سلطاني از شهر قزوين اهدا كرد.

 

در رشته خوشنويسي با گرايش نسخ نيز سيدمحمد موسوي از مشهد رتبه سوم و ناصر طاووسي از قم رتبه دوم را از آن خود كردند. هيئت داوران در رشته طراحي پوستر به ترتيب محمد افشار از اصفهان، الهام السادات حسيني از اصفهان و مجيد دهقاني از مشهد را حائز رتبه‌هاي اول تا سوم دانست. در رشته طراحي جلد كتاب نيز محمد حسين چايچيان از اصفهان، مهيا سادات شاه‌صبايي از تهران و فرشاد عيسي‌پور از ايلام به ترتيب رتبه‌هاي سوم تا اول را كسب كردند.

 

همچنين در رشته خوشنويسي از سيد حيدر موسوي، سيد مرتضي جعفري، مصطفي رضايي، شهناز ملكي، علي مقارن عسگري، حمزه علي زماني، احمد صباحي‌كيا، صابر صفايي، محمد حسن اكبري، لقمان صحرا نورد، مصطفي اسكوييان، الهام ميرصلاحي، علي آقاحسيني، پيمان گل‌كار و راضيه فولادي سپهر تقدير شد. در رشته گرافيك نيز از عليرضا اسكندري، سيدصادق حسيني، غلامرضا پيرهادي، احمد عزيزپور، زهرا حسن‌زاده، صالح الهي، سعيد ولي‌نژاد، سيدابراهيم فخر حسيني و نرگس حاتمي موحد، تقدير به عمل آمد.

 

< قبلی		بعدی >