| صبا شادور|كمتر كسي است كه پس از اين همه سال فعاليت، اين بازيگر برجسته و تواناي سينما و تلويزيون را نشناسد. آتيه فيلم «رگبار»به كارگرداني بهرام بيضايي نخستين حضور بازي پروانه معصومي در سينما بود. نقش او به قدري در اين فيلم پررنگ بود كه با نخستين بازي‌اش يكي از ماندگارترين نقش‌ها را در تاريخ سينما رقم زد. اين نخستين قدم معصومي در سينما بود كه با بازي در فيلم‌هاي «غريبه و مه» و «كلاغ» سه‌گانه حضورش در سينما را كامل‌تر كرد و ديگر همه دوستداران سينما معصومي را به نام يك چهره سينمايي كه به دور از عشوه‌ها و بازي‌هاي معمول بازيگران زن آن دوره مي‌شناختند، متفاوت جلوه مي‌داد.

 

سكينه كبودرآهنگي كه بعدها نامش به پروانه معصومي تغيير پيدا كرد، در سال 1323 در محله دانشگاه تهران متولد شد. در سن 22 سالگي براي تحصيل راهي آلمان شد و در آنجا با مسعود معصومي عكاس سرشناس ازدواج كرد. آن دو بعد از چند سال به ايران بازگشتند. در همان دوره در فيلم كوتاهي به نام «سفر» بازي كرد. احمدرضا احمدي شاعر و نويسنده كه ازدوستان همسر‌ش بود وي را براي بازي در فيلم «رگبار» بهرام بيضايي دعوت كرد. حضور معصومي در اين فيلم، او را تبديل به شاه بازيگر زن سينماي ايران در آن دوره كرد.

 

فيلم «بي تا» به كارگرداني هژير داريوش يكي ديگر از بهترين نقش‌هاي معصومي در آن دوره سينماي ايران بود. همزمان با پيروزي انقلاب اسلامي معصومي براي ادامه تحصيل به فرانسه سفر كرد، اما بعد از مدتي به ايران بازگشت و در سينما به ايفاي نقش پرداخت. وي با بازي در فيلم «گل‌هاي داوودي» به كارگرداني رسول صدرعاملي بر روي پرده سينما رفت. در همان دوره معصومي بهترين جايزه بازيگر زن را از جشنواره فيلم فجر براي بازي در اين فيلم به دست آورد.

 

فيلم‌هاي «ناخدا خورشيد» و فيلم «جهيزيه‌اي براي رباب» از ديگر بازي‌هاي موفق معصومي در سينما بود كه باز هم براي فيلم سيامك شايقي جايزه كسب كرد. اما «آتيه» سينماي ايران بار ديگر با ساخت فيلم «ناصرالدين شاه، اكتور سينما» در نقش آتيه توجه همه را به بازي خود جلب كرد. از جمله فيلم‌هاي سينمايي اين بازيگر مي‌توان به «تاتوره»، «ترنج»، «خارج ازمحدوده»، «تحفه‌ها»، «طوبي»و «مسافر ري» اشاره كرد. اگر بگوييم معصومي دوران درخشاني را در سينما با نقش‌هاي خوبي كه ايفا كرد، براي خود رقم زد و در سينما تبديل به يك بازيگر برجسته شد، بي‌ربط نگفته‌ايم. معصومي در دهه هشتاد با چند فيلم تاريخي به حضور خود در سينما ادامه داد تا اين‌كه كم كم وارد عرصه تلويزيون شد.

 

نقش هاجر در سريال به يادماندني «امام علي(ع)» را بازي كرد، نقشي كه در قياس با ديگر آثار تلويزيوني‌ يكي از متفاوت‌ترين نقش‌ها در عرصه بازيگري معصومي به شمار رفت. مجموعه تلويزيوني «پليس جوان» با بازي وي و شهاب حسيني يكي از مجموعه‌هاي موفق تلويزيون بود كه بازي اين بازيگر سينما مورد توجه مردم قرار گرفت. مجموعه‌هاي «ملكوت»، «مثل هيچ كس» از جمله ديگر مجموعه‌هاي تلويزيوني بود كه معصومي در آن به ايفاي نقش پرداخت.

 

پروانه معصومي بازيگر سينما، تلويزيون و تئاتر درباره پايين بودن دستمزدهاي بازيگري عنوان كرد: من سال‌ها است كه از سينما فاصله گرفته‌ام و بيش‌تر دغدغه‌ام حضور در مجموعه‌هاي تلويزيوني است. به نظرم كار در تلويزيون خيلي منظم‌تر و دستمزدها به‌موقع‌تر از ديگر حوزه‌هاي هنري است. با توجه به اين‌كه تلويزيون رسانه‌اي است كه با مردم ارتباط برقرار مي‌كند و احساس مي‌كنم به مردم بيش‌تر نزديك هستم.

 

بازيگر فيلم «رگبار» در ادامه به حضور بازيگران جوان در سينما و تلويزيون اشاره كرد و گفت: از اين‌كه جوانان وارد عرصه سينما و تلويزيون شوند، مطمئنا احساس خوبي دارم اما جايگاه خودشان را در هر عرصه‌اي بدانند. يك مسير مشخصي را بايد طي كنند، بعضي اوقات كاري كه به من واگذار مي‌شود طوري به آن بها مي‌دهم تا برايم ارزشمند باشد. خيلي از جوانان احساس غرور مي‌كنند و از آن كار و بازي كه بايد انجام دهند، فاصله مي‌گيرند.

 

مادر مجموعه تلويزيوني «پليس جوان» گفت: حدود سال 1365 يعني 25 سال پيش بود كه در كاري به ايفاي نقش مي‌پرداختم در آن كار يك بچه كوچك بي‌ادب باعث شده بود كه حواس كارگردان فقط سمت اين بچه باشد و بقيه عوامل از ديد كارگردان به فراموشي سپرده شده بودند؛ من فكر مي‌كنم گاهي عوامل صحنه هستند كه كار را خراب و به ديگران بي‌احترامي مي‌كنند. البته برعكس اين اتفاق هم وجود دارد؛ زيرا عقيده دارم بازيگر از زماني كه وارد صحنه مي‌شود، گريم مي‌كند و لباس خود را مي‌پوشد، نسبت به نقشي كه مي‌خواهد بازي كند تعهد دارد. به هر حال معقتدم براي اين مسائل راه‌حل وجود دارد.

 

وي به خانواده خود اشاره كرد و گفت: من به‌خاطر دارم كه هر وقت پدرم از خانه بيرون مي‌رفت يا وارد مي‌شد، به احترامش از جا بلند مي‌شديم، اما الان خبري از اين احترام‌ها نيست و كمتر در خانواده شاهد اين برخوردها هستيم. به نظر من همان احترام‌ها بود كه روابط را عميق‌تر مي‌كرد. معصومي به فيلم ‌هاي كوتاه و مستند خود اشاره كرد و گفت:

 

دو مستند ساخته‌ام كه يكي از مستند‌هاي من مربوط به مرحوم «عزيز عاشقي» بود كه چند ماه پيش به رحمت خدا رفت كه من فكر مي‌كنم ايشان واقعا شخصيت خاصي داشته‌اند. يادم مي‌آيد فيلم كوتاهي نيز درباره جانبازان و خانواده آنها ساخته‌ام كه بيش‌تر نگاه اين فيلم به بچه‌هاي كوچك خانواده‌هاي شهيد و جانباز بوده است. اين فيلم 20 دقيقه‌اي بهترين جايزه جشنواره كودك و نوجوان را به خود اختصاص داد.

 

اين بازيگر سينما درباره اين‌كه آيا در بازي‌هاي خود كسي را الگو قرار داده و الگو‌برداري از بازيگران را چقدر مثبت مي‌داند، عنوان كرد؟ تا الان اين اتفاق نيفتاده است كه كسي را الگو كارم قرار بدهم، اما بسياري را تحسين كرده‌ام. خيلي از بازيگران را دوست دارم و بازي‌هاي آنها را مي‌پسندم. من موافق بازيگراني هستم كه راحت بازي مي‌كنند كه گاهي فراموش مي‌كنم آنها در حال ايفاي نقش هستند.

 

معصومي به نوع و تكنيك بازيگري اشاره و افزود: به نظرم تكنيك و حسي كه بايد بازي كنيم، مكمل يكديگر هستند. البته بعضي از صحنه‌ها بيش‌تر حس را مي‌طلبند تا تكنيك، مثل صحنه‌اي كه بايد گريست. اگر با اشك مصنوعي اين صحنه‌ها گرفته شود آن حس آن طور كه بايد به مخاطب القا نمي‌شود.

 

اين بازيگر سينما در ادامه به تفاوت ميان عرصه بازيگري در تئاتر و تلويزيون اشاره كرد و گفت: متاسفانه تئاتر هر دوره‌اي به مشكلات بيش‌تري بر مي‌خورد كه اميدوارم اين مشكلات حل شود. اما تلويزيون تا حدودي ازمشكلات عدم روي صحنه رفتن يك نمايش يا غيره دور است. معصومي درباره نخستين حضور خود در عرصه بازيگري در سينماعنوان كرد: من و همسرم در آلمان به تحصيل مشغول بوديم كه بعد از پايان تحصيل تصميم گرفتيم به ايران برگرديم. خانه ما به دفتر همسرم نزديك بود.

 

يك روز ايشان تماس گرفتند وگفتند كه آقاي احمدرضا احمدي طنزپرداز، نويسنده و شاعر معاصر و توانا اين‌جا هستند، (ايشان دوستان نزديك خانواده ما بودند) شما هم به دفتر بيايد. آن زمان آقاي احمدي كانون بودند و گفتند فيلمي هست كه مي‌خواهم شما در آن بازي كنيد و مرا نزد آقاي بهرام بيضايي بردند و از آنجا و با بازي در «رگبار» وارد عرصه بازيگري شدم.

 

وي درباره اين‌كه همچنان در شمال كشور زندگي مي‌كند، عنوان كرد: بله در شمال كشور و در خطه‌اي سرسبز زندگي مي‌كنم. اين سرزمين مرا به روياهايم پيوند مي‌دهد و از آرامش خوبي برخوردار هستم.بر همين اساس فيلمنامه‌اي به نام «قصه‌هاي روستا» نوشته‌ام كه مربوط به مكاني است كه در آن جا زندگي مي‌كنم. تمام قصه‌هايش را براساس واقعيت نوشته‌ام.

 

اين بازيگر درباره فعاليت‌هاي اخيرش گفت‌: زمستان گذشته در تله فيلمي بازي كردم و يك قرارداد سريال هم از پاييز 90 امضا كردم كه خرداد آغاز مي‌شود. معصومي كه در ساخت فيلم كوتاه و مستند نيز فعاليت‌هايي داشته است درباره كار در اين حوزه نيز اظهار كرد: مستند نيمه‌تمامي دارم كه سوژه خيلي خوبي براي جوانان است. اين فيلم نياز به تصاوير آرشيوي دارد كه دو سال پيش قولش را از صدا و سيما گرفته‌ام و بايد به تهران بيايم و آنها را تهيه كنم.

 

 

 

< قبلی		بعدی >