احمد غفارزاده: بنابه تعريف« سهام شناور آزاد» به نسبتي از سهام يك شركت كه در بازار قابل معامله است و با اهداف مديريتي توسط سهامداران كنترل‌كننده نگهداري نمي‌شود و در فرايند معاملات حضور دارد، گفته مي‌شود. عرضه و تقاضاي اين بخش از سهام است كه قيمت سهام شركت را تعيين مي‌كند و قابليت نقد شوندگي سهام را نشان مي‌دهد و بخش بلوكه شده به دليل عدم حضور در فرايند عرضه و تقاضاي روزانه، در نوسان و تعيين قيمت سهام تاثيري ندارد.

در يك تقسيم‌بندي كلي، سهامداران به دو دسته استراتژيك و غير استراتژيك طبقه‌بندي مي‌گردند. سهامداران استراتژيك: معمولاً با هدف مديريتي و بلندمدت در سهام شركتها سرمايه‌گذاري مي‌كنند و سهام متعلق آنها سهام شناور تلقي نمي‌شود. معمولاً اين سهامداران عبارتند از دولت، شركتهاي وابسته به دولت، صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري دولتي، مديران و اعضاي هيئت‌مديره شركت و بستگان آنها، موسسين شركت، كاركنان شركت (داراي سهام وكالتي غيرقابل فروش) و شركتهاي زير مجموعه در صورتيكه سهام شركت اصلي را خريداري كرده باشند. سهامداران غير استراتژيك: سهامداراني هستند كه هدف اصلي آنها از خريد و فروش كسب سود است و از خريد سهام يك شركت اهداف مديريتي ندارند و معمولاً اين سهامداران عبارتند از: اشخاص حقيقي و حقوقي، صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري، صندوق‌هاي بازنشستگي، شركتهاي بيمه، صندوق‌هاي تامين اجتماعي و... در قانون اصلاح موادي از قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران و اجراي سياست‌هاي كلي اصل 44 قانون اساسي مصوب 18/11/1386 مجلس شوراي اسلامي، سهام مديريتي و سهام كنترلي به شرح زير تعريف شده‌اند:

سهام مديريتي: ميزاني از سهام يك شركت كه دارنده آن طبق اساسنامه اختيار تعيين حداقل يك عضو را در هيئت‌مديره شركت دارد.

سهام كنترلي: حداقل ميزان سهام مورد نياز براي آن‌كه دارنده آن قادر به تعيين اكثريت اعضاي هيئت‌مديره شركت باشند. ماده (یک) آيين نامه معاملات در شركت بورس اوراق بهادار تهران «سهام شناور آزاد» را چنين تعريف كرده است: «سهام شناور آزاد» هر شركت، بخشي از سهام آن شركت است كه دارندگان آن آماده عرضه و فروش آن سهام هستند و قصد ندارند با حفظ آن قسمت از سهام، در مديريت شركت مشاركت نمايند. يكي از شرايط خاص پذيرش سهام عادي در بازارهاي بورس اوراق بهادار طبق دستورالعمل پذيرش اوراق بهادار در بورس اوراق بهادار تهران، ميزان سهام شناور آزاد شركت‌ها است بر اين اساس حداقل سهام شناور آزاد براي پذيرش سهام عادي در دو بازار اول و دوم بورس اوراق بهادار تهران عبارت است از: یک- تابلوي اصلي بازار اول، حداقل 20 درصد از سهام ثبت شده. 2- تابلوي فرعي بازار اول حداقل 15 درصد از سهام ثبت شده. 3- بازار دوم حداقل 10درصد از سهام ثبت شده. براساس تبصره بند (3) ماده (6) دستورالعمل پذيرش اوراق بهادارمصوب 01/10/1386هيئت‌مديره سازمان بورس و اوراق بهادار، هريك از موارد زير در صورتي كه مجموعاً بيش‌تر يا مساوي 5 درصد كل سهام شركت باشد جزو سهام شناور تلقي نمي‌شود. الف: سهام نگهداري شده توسط هر يك از سهامداران . ب: سهام متعلق به سهامداران خانوادگي (اقوام نسبي درجه اول از طبقات اول و دوم). ج: سهام متعلق به اشخاص حقوقي هم گروه با مالكيت مستقيم يا غير مستقيم.

*كارشناس امورمالياتي