سعيد صيادلو:استرس در سطح جهاني در حال بالا رفتن است. شرايطي كه پيامد پيشرفت تمدن بشري است. تمدني كه هر روز زندگي پيچيده‌تري را پيش روي انسان‌هاي نسل امروز قرار مي‌دهد. جامعه ما نيز پيروي از الگوي جهاني است يعني همان‌گونه كه استرس در سطح دنيا در حال بالا رفتن است استرس و نگراني در جامعه ما نيز روز به روز افزايش مي‌يابد.

 

بگذريم از اين‌كه برخي از دلايل افزايش نگراني و استرس در جامعه ما ناشي از شرايط خاص حاكم بر زندگي افراد اين جامعه است و چندان ربطي به عوامل استرس زاي جوامع ديگر ندارد. به عنوان مثال نگراني از فردا و سرنوشت آينده يكي از دلايلي است كه به‌خاطر القاي حس بي‌ثباتي در زندگي موجب بالا رفتن نگراني‌ها و استرس‌هاي زندگي ايراني شده است.

 

علاوه بر اين‌كه جامعه ما نيز مانند باقي جوامع اين عصر تحت تاثير پيچيدگي‌هايي است كه بر زندگي بشري سايه افكنده است. پيچيدگي‌هايي كه ناشي از پيشرفت‌هاي تكنولوژيك و روند تمدن بشري است و با خود پيچيدگي الگوها و سبك‌هاي زندگي را به همراه آورده است.در قرن‌ها و شايد همين چند دهه گذشته زندگي بشري و الگوها و سبك‌هايي كه اين زندگي را شكل مي‌دادند از سادگي بيش‌تري برخوردار بودند.

 

به عنوان مثال ساختار خانواده به عنوان هسته بنيادين اجتماع ساختاري ساده و روشن داشت. مرد نقش نان آور خانواده را برعهده داشت و زن مسئول رتق و فتق امور خانه و فرزندان بود بنابراين نقش‌هاي هر كس مشخص و معين بود و زندگي با استرس و پيچيدگي كمتري همراه بود. اما در جهان امروز روش‌هاي زندگي و شرايط آن تغيير كرده است.

 

در بيش‌تر خانواده ها زن‌ها نيز همراه مردان مشغول به كار خارج از منزل هستند و حتي اگر نقش نان آور خانواده را برعهده نداشته باشند در تامين و گذران زندگي سهم دارند. همين كه مادران علاوه بر نقش مادري بايد وارد فضاهاي جديد اشتغال شوند خود پيچيدگي‌هاي خاص خود را به همراه دارد مثل ابهام در نقش‌ها.

 

حضور كمتر مادر در خانه نياز به حضور پدر را براي انجام برخي كارها و به‌ويژه نگهداري از فرزندان افزايش مي‌دهد كه اين خود موجب بروز تعارض و ابهام در نقش‌ها مي‌شود كه خود دليلي براي استرس است. از سوي ديگر حضور در محل كار نيز به مثابه ورود به ميداني از رقابت است. افراد بايد براي به دست آوردن موقعيت مناسب يا حفظ آن مبارزه كنند. مبارزه‌اي كه نيازمند مهارت و تخصص‌هاي خاص است مهارت و تخصصي كه براي به دست آوردنش نيز بايد با پيچيدگي‌هاي ويژه رو به رو شد.

 

از سوي ديگر تاريخ تمدن بشري نشان داه است كه اين استرس‌ها پايان پذير نيست و با پيشرفت جوامع بشري استرس‌ها نه تنها كاهش نمي‌يابند بلكه بيش‌تر هم مي‌شوند. از حدود 100 سال پيش تاكنون نظريه پردازان بسياري معتقد بوده‌اند كه پيشرفت تمدن بشري هرچند از لحاظ تكنولوژيك در برخي ابعاد زندگي انسان‌ها رفاه و راحتي به همراه دارد ولي در نگاه كلي مساوي است با بيش‌تر شدن هر روزه بي‌قراري و استرس.

 

* روانشناس

 

 

< قبلی		بعدی >