جعفر محمد زاده:هفته گذشته سايت اختصاصي موضوعات جنگي «strategy page» با انتشار گزارش قرار داد 6/1 ميليارد دلاري نظامي بين باكو و تل آويو، ليست سلاح‌هاي خريداري شده از رژيم صهيونيستي را در حالي فاش كرد كه وزير دفاع جمهوري آذربايجان در سفر اخير خود به تهران منكر هرگونه معامله نظامي با رژيم صهيونيستي حتي به اندازه يك فشنگ هم شده بود. بر اساس گزارش فاش شده اهم بندهاي قرارداد مذكور به شرح ذيل است.

1. موشك زمين به درياي «x-522-Gabriel»

2. جنگنده بمب افكن«Heron» كه چهار و نيم تن وزن دارد و قابليت پرواز در بلندي 14000 متري دارد. اين جنگنده مي‌تواند يك تن وزن را با خود حمل كند و امكان وصل انواع سلاح‌هاي موشك‌انداز را دارد و هواپيمايي در رديف جنگنده امريكايي«MQ9Reaper» است و به‌مدت 36 ساعت قدرت پرواز دارد.

3. جنگنده «Searcher»كه دو و نيم تن وزن دارد با 20 ساعت قدرت پرواز، در 7500 متري پرواز مي‌كند و 120 كيلو گرم وزن را با خود مي‌تواند حمل كند.

4. سيستم Ramبا راكت انداز باراك كه قيمت هر راكت6/1ميليون دلار ارزيابي مي‌شود و وزن آن 98 كيلو، 10 كيلومتربرد دارد. هر سيستم Ram با مجموعه راكت‌ها و رادارها جمعا 26 ميليون دلار قيمت دارد. اين سيستم مي‌تواند اهداف زميني و دريايي را مورد هجوم قرار دهد.

5. سيستم دفاعي راداري«Green pine»كه قابليت مورد هدف قرار دادن راكت‌هاي بالستيك تا برد 500 كيلومتري را دارد.

مقامات جمهوري آذربايجان قرارداد نظامي مذكور را در راستاي تجهيز و نوسازي سلاح‌هاي نظامي خود با صهيونيست‌ها امضا كردند كه با توجه به اوضاع اقتصادي و اجتماعي داخلي آذربايجان دور از انتظار بود. دولتمردان اين كشور براي جلوگيري از واكنش‌هاي احتمالي افكار عمومي داخلي و كشورهاي منطقه نسبت به مفاد اين قرارداد، هدف آن را تلاش براي دفاع از تماميت ارضي در مقابل تهديدات ارمنستان و بازپس‌گيري اراضي اشغالي عنوان كردند. استدلالي كه با واقعيات ژئوپولتيكي منطقه سازگاري ندارد و ناسازگاري آن از مفاد و محتواي قرارداد كاملا مشخص و مشهود است.

نگاهي بر انواع سلاح‌هاي خريداري شده از رژيم صهيونيستي به خوبي نيات واقعي و عدم صداقت و چندگانگي رفتار مقامات اين كشور را نشان مي‌دهد. دولت جمهوري آذربايجان هدف از خريداري اين سلاح‌ها را دفاع از تماميت ارضي آذربايجان در مقابل تهديدات ارمنستان عنوان مي‌كند اما نگاهي اجمالي به ماهيت برخي از سلاح‌هاي خريداري شده گوياي واقعيتهاي ديگري است.

از جمله اين سلاح‌ها، موشك زمين به درياي  «x-522-Gabriel» است كه موشك فوق همچنان‌كه از نامش پيداست در درياها و آب‌هاي آزاد كابرد نظامي دارد حال آن‌كه جمهوري آذربايجان با ارمنستان اصلا مرز آبي و دريايي ندارد كه براي دفاع از تماميت ارضي خويش آن را به‌كارگيري نمايد. لذا مي‌توان چنين نتيجه‌گيري كرد كه آذريها نسبت به ارمني‌ها، سوداهاي ديگري در سر دارند؟! كه خود قابل بحث جدي است.

درباره ميزان تلاش آذريها براي حل بحران قره‌باغ در سال‌هاي اخير، ارزيابي غالب كارشناسان منطقه بر اين است كه آذري‌ها علاقه چنداني براي حل اين موضوع از خود نشان نمي‌دهند و نوع رفتار مقامات اين كشور و مراودات تجاري و اقتصادي دو طرف را دليل محكمي براي ديدگاه خود مي‌دانند. در دو دهه اخيربا وجود اين‌كه نشست‌هاي مختلفي از سوي سران دو كشور با ميانجيگري كشورهاي ثالث انجام شده اما اين نشست‌ها نتايج قابل ملاحظه‌اي نداشته و دليل آن عدم قاطعيت مقامات آذري در تلاش براي بازپس‌گيري اراضي خود است.

سران دو كشور كه به جاي مذاكره با يكديگر درباره موانع موجود براي حل اين بحران منطقه‌اي، در پشت دوربين‌هاي رسانه‌هاي خبري به بازي بيليارد با يكديگر مي‌پردازند و قراردادهاي مخفيانه تجاري براي فروش نفت به ارمنستان و واردات شراب و مواد الكلي از ارمنستان امضا مي‌كنند در حقيقت هويت ملت خويش را به سخره گرفته‌اند و بجاي دفاع از منافع ملي خويش به تامين منافع شخصي و اطرافيان خود مي‌انديشند.

لذا با اين نوع تعامل و رفتار آذري‌ها با طرف مقابل كه توان و تمايل لازم را براي رسيدن به خاك خويش از طريق ديپلماسي و مسير كم‌هزينه ندارند پذيرش دليل آذري‌ها در انعقاد قرارداد با صهيونيست‌ها امري بسيار خوش‌بينانه است.بررسي جغرافيايي و ژئوپولتيكي جمهوري آذربايجان با همسايگان خود – روسيه، گرجستان، تركيه، ارمنستان و جمهوري اسلامي ايران - نشان‌دهنده اين حقيقت است كه آذربايجان با كشورهاي ارمنستان، گرجستان و تركيه هيچگونه مجاورت دريايي ندارد و لذا خريد موشك فوق هيچ كاربردي براي كشورهاي مذكور ندارد.

در اين ميان آذريها فقط با روسيه و جمهوري اسلامي ايران داراي مرز مشترك آبي در درياي خزر هستند و خريد سلاح فوق براي اين دو كشور قابل‌توجيه است. با توجه به نوع روابط و تعاملاتي كه دولت آذربايجان با روسيه دارد با وجود نگراني‌هاي جدي كه مقامات آذري از برخي رفتارهاي دولتمردان كرملين دارند به‌ويژه در نوع مناسباتشان با ارمنستان؛ آذري‌ها همچنان خود را فرزند خوانده روسيه قلمداد مي‌كنند و جرات و جسارت لازم را براي چنين اقدامي نداشته و ندارند.

عدم جرات و جسارت آنها در سكوتشان نسبت به تعامل و مناسبات روسيه با ارمنستان است كه آذريها هيچ واكنشي نسبت به آن نشان نداده‌اند در حالي كه بدترين جو رسانه‌اي را در داخل كشورشان به لحاظ مناسبات ايران با ارمنستان عليه كشورمان ايجاد كرده‌اند.

بنابراين جمهوري اسلامي ايران تنها كشوري است كه مي‌تواند هدف اين موشك‌ها باشد همچنان‌كه رسانه‌هاي گوناگون در نخستين واكنش‌ها به قرارداد مذكور، ايران را هدف اين قرارداد عنوان كردند و اعلام كردند كه صهيونيست‌ها براي گسترش نفوذ و سيطره خويش در آذربايجان، آذري‌ها را مجبور به انعقاد اين قرارداد نظامي كرده‌اند. اشتراكات ديني، مذهبي، زباني، تاريخي و... ملت ايران با آذري‌ها همواره بزرگ‌ترين تهديد براي جمهوري تازه استقلال يافته آذربايجان بوده است كه همواره در سال‌هاي پس از استقلال خود از بحران هويت و مشروعيت رنج مي‌برد و الگو بودن جمهوري اسلامي ايران براي مسلمانان جهان و ملت‌هاي آزاديخواه بيش‌ترين نگراني را براي مقامات آذري در پي داشته است.

همين نگراني‌ها، آنها را به شانتاژ رسانه‌اي و عمليات رواني سنگين رسانه‌اي عليه جمهوري اسلامي ايران وادار كرده، به نوعي كه چنين جوسازي رسانه‌اي عليه جمهوري اسلامي ايران در هيچ جاي دنيا وجود ندارد. صهيونيست‌ها با بهره‌گيري از فضاي سرد حاكم بر مناسبات دو كشور و جدي جلوه دادن تهديدات ايران، آذري‌هاي نگران و شيفته غرب را وارد بازي خود ساختند تا از درآمدهاي حاصل از قرارداد فوق در شرايط بد اقتصادي و بحران اقتصادي هم سرو ساماني به اوضاع اقتصادي خود بدهند و هم زمينه مشروعيت بخشي حضور بيش‌تر خود را در اين كشور بيش از پيش فراهم سازند.

درباره نگراني حقيقي مقامات آذري از الگو بودن جمهوري اسلامي ايران بايد گفت كه ديدگاه‌هاي آزاديخواهي و مبتني بر عدالت همواره مخاطبان خود را در جاي جاي دنيا پيدا خواهد كرد و پشتگرمي به قدرت‌هاي فرامنطقه‌اي نمي‌تواند مانع الگو‌پذيري ملت‌هاي آزاديخواه و استقلال‌طلب باشد لذا بهترين راه مقابله با گسترش الگو‌پذيري؛ احترام و توجه اساسي به حقوق ملت‌ها است.

نكته دوم درباره تهديد جلوه دادن جمهوري اسلامي ايران از سوي حاكميت آذربايجان اين است كه جمهوري اسلامي ايران براساس اصول و مباني سياست خارجي خويش هيچ تهديدي براي كشورهاي ديگر نيست و تهديد جلوه دادن ايران برنامه و سناريوي بازيگران فرا منطقه‌اي براي اعتماد زدايي از كشورهاي منطقه نسبت به يكديگر و زمينه‌سازي براي حضور خود در منطقه است

لذا كشورهاي منطقه بايد مراقب بازي قدرت‌هاي بيگانه در منطقه باشند كه حضور آنها در منطقه نه تنها به اختلافات موجود در منطقه كمك نخواهد كرد بلكه خود به تداوم و حتي افزايش درگيرها دامن خواهد زد تا آنها توجيه لازم را براي حضور در منطقه داشته باشند و در عين حال از منابع غني نفت و انرژي در منطقه به سهولت بهره‌برداري نمايند.

و البته آذري‌ها به اين موضوع به خوبي واقف هستند كه در طول سال‌هاي پس از انقلاب اسلامي و تجربه 8 سال دفاع مقدس، هيچ قدرتي جرات و جسارت تهديد عليه ايران را نداشته و بازي در زمين دشمنان اين ملت، همچون دشمن حقيقي براي ملت ايران تلقي خواهد شد و در اختيار گذاشتن پايگاه‌هاي نظامي براي سوخت‌گيري هواپيماهاي صهيونيست‌ها به معني كوبيدن بر طبل جنگ صهيونيست‌ها و تلاش براي جنگ‌افروزي در منطقه است كه آثار و عواقب آن قطعا دامن آذري‌ها را خواهد گرفت.