صباح زنگنه*:همگام با بروز ناآرامي‌ها در سوريه، از گوشه و كنار جهان به طرق مختلف براي مخالفان سوري سلاح فرستاده شده است. بار ديگر كشتي بزرگي كه محموله آن مهمات و تسليحات نظامي است به سمت سوريه و به قصد مسلح كردن مخالفان در حركت بود كه توسط نيروي دريايي لبنان توقيف شد و به نظر مي‌رسد مبدأ اين كشتي ليبي باشد. در حال حاضر اوضاع ليبي آشفته است و بسياري از تسليحات و انبارهاي مهمات به دست افراد و گروه‌هاي نامناسب مانند القاعده، قبايل و عشاير و از طرفي ديگر به دست نيروهاي ناتو و بخشي از كشورهاي غربي افتاده است.

 

بنابراين بسياري از كشورها و سازمان‌ها مي‌توانند از اين اتفاق سوءاستفاده كنند و علاوه بر ليبي اين كشورها نيز در مظان اتهام هستند. بايد در نظر داشت كه دولت ليبي تاكنون درباره مسلح كردن مخالفان سوري هيچ ادعايي را مطرح نكرده است، هرچند به‌طور علني موضع‌گيري سياسي عليه دولت اسد را اعلام كرده است.

 

از طرفي هيچ شواهدي مبني‌بر ارسال سلاح از سوي دولت ليبي به مخالفان سوري در دست نيست. با توجه به اين‌كه دولت ليبي دولت نوپايي است بسيار بعيد به نظر مي‌رسد كه با چنين اقداماتي خود را با ديگر كشورها درگير كند و خود را به عنوان حكومتي معرفي كند كه با ارسال كمك‌هاي مالي و تسليحاتي به افراد يا گروه‌هاي مختلف در امور ديگر كشورها دخالت كند. مانند آنچه كه پيش از اين در رژيم قذافي صورت مي‌گرفت. همواره از نقاط مختلف به مخالفان سوري سلاح ارسال شده است و كشورهايي مانند عربستان و قطر به‌طور علني مطرح كرده‌اند كه در مسلح كردن مخالفان دست دارند.

 

اما ارسال سلاح به اين‌جا ختم نمي‌شود و برخي ديگر به‌طور پنهاني براي مخالفان سلاح ارسال مي‌كنند و بر آتش تنش‌ها در سوريه مي‌دمند. از مرز سوريه با تركيه، لبنان و شايد از عراق و ليبي به سوريه سلاح ارسال مي‌شود. كنترل مرزهاي كوهستاني سوريه با لبنان، جاده‌هاي صحرايي و مناطق جنگلي بسيار مشكل است. از آنجا كه سوريه مرزهاي گسترده‌اي دارد، عدم تسلط به اين مرزها آنها را به گذرگاه حمل سلاح و به ضرر دولت سوريه مبدل كرده است.

 

هرچند كه توقيف اين محموله به زيان گروه مخالفان و حاميان آنها است به نظر نمي‌رسد كه آنها در اقدامات خود تغييري دهند. انگيزه حاميان مخالفان سوري براي ادامه اين روند گوناگون است ولي مانند دو لبه تيغ مي‌ماند و اين رويدادها مي‌تواند حتي به ضرر خودشان هم به كار رود، چرا كه در صورت بروز اختلاف جايي براي اعتراض باقي نمي‌ماند و احتمال همانند‌سازي روش مخالفان - روي‌آوردن به روش‌هاي غيرمتعارف و خشونت به جاي استفاده از راه‌حل‌هاي سياسي- در كشور خودشان نيز وجود دارد.

*كارشناس مسائل خاورميانه

 

< قبلی		بعدی >