ناآرامي‌هاي سوريه از ماه مارس گذشته و همزمان با موج اعتراضات مردم خاورميانه آغاز شد. اعتراضاتي مسالمت‌آميز كه در پي دستيابي به مطالبات و خواسته‌هايي قابل تامل بود. با اين حال دولت سوريه با سركوب معترضان و اعمال نكردن اعتراضات سمت و سويي ديگر به بحران داخلي اين كشور داد. بي‌تدبيري دولتمردان سوريه راه را براي قطر و عربستان سعودي براي كمك‌هاي مالي و تسليحاتي به معارضان سوريه باز كرد و روند مسالمت آميز و دمكراتيك اعتراضات را وارد فاز مسلحانه كرد.

 

كشف محموله جديد مهمات شورشيان ضد اسد

از آن زمان هر روز آمار جديدي از كشته و زخمي شدن دو طرف درگير منتشر مي‌شود. آماري كه اگرچه با اجرا شدن طرح صلح كوفي عنان از ميزان آن كاسته شده اما اميد بر طرف شدن آن تاكنون محقق نشده است. حال محمولات تسليحاتي از آسمان و زمين به دست شورشيان مي‌رسد و جنگي تمام عيار را ميان نيروهاي نظامي سوريه و شورشيان رقم زده است. در همين حال نيروي دريايي لبنان يك كشتي را كه به نام سيرالئون ثبت شده، نگه داشته و مي‌گويد محموله بزرگي از تسليحات و مهمات را از اين كشتي توقيف كرده است.

 

پس از آن‌كه سه محموله بزرگ پر از تسليحات سبك و سنگين در اين كشتي كه «لطف‌الله2 » نام دارد كشف شد ۱۱ خدمه آن دستگير شدند. به نظر مي‌رسد كه قرار بوده محموله‌هاي اين كشتي به دست شورشيان سوريه برسد. رويترز مي‌گويد بخشي از اين تسليحات ساخته ليبي هستند.

 

مالك كشتي به رويترز گفته است كه قرار بوده اين محموله در طرابلس در شمال لبنان تخليه شود. ميلو شتروگار، سخنگوي نيروهاي سازمان ملل در لبنان كه براي جلوگيري از ورود تسليحات قانوني به لبنان كمك مي‌كند در گفت‌وگو با بي‌بي‌سي تاييد كرده كه اين كشتي عازم بندر طرابلس لبنان بوده است. بي‌بي‌سي مي‌گويد طرابلس مركز حمايت از مخالفان سوريه است و مقامات سوريه اغلب درباره قاچاق اسلحه از اين منطقه به خاك سوريه شكايت كرده‌اند.

 

برخي كارشناسان با انتقاد از اقدامات مسلحانه شورشيان بر اين باورند كه اين امر به توجيهي براي نظام جهت برخورد قاطع توجيه شده است. اين در حالي است كه مسلح كردن مخالفان نظام سوريه كه از سوي كشورهاي منطقه و قدرت‌هاي بين‌المللي براي آن تبليغ مي‌شود در راستاي كشاندن اين كشور به جنگ داخلي است. دولت سوريه بار‌ها قطر، عربستان سعودي و تركيه را به ارسال سلاح به شورشيان متهم كرده است.

 

امري كه عربستان سعودي و قطر به‌طور واضح بر آن اذعان دارند. پيش از اين امير قطر صراحتا از كشور‌هاي عربي خواست كه نيروهاي نظامي به سوريه اعزام كنند. در ابتداي مطرح شدن طرح صلح كوفي عنان، نماينده سوريه در سازمان ملل ضمن انتقاد شديد از مواضع قطر، تركيه، عربستان، فرانسه و امريكا در قبال بحران سوريه گفته بود كه بايد از اين كشورها تعهد بگيريم كه به كوفي عنان فرصت موفقيت در طرحش را بدهند.

روسيه ليبي را به حمايت از شورشيان سوريه و مسلح كردن آنها متهم كرده است. رسانه‌هاي لبنان مي‌گويند در محموله اخير تسليحات سبك و سنگين وجود داشته است. براساس گزارش ها اين كشتي سفر خود را از ليبي آغاز كرده و بعد از توقف در اسكندريه مصر عازم بندر طرابلس لبنان شده است. اين كشتي در حال حاضر در نزديكي بندر بيروت متوقف شده است. آسوشيتدپرس مي‌گويد محموله‌هاي تسليحات توسط تريلر‌هاي ارتش جابه‌جا شده‌اند.

 

مالك «لطف‌الله ۲» در گفت‌وگو با رويترز از وجود محموله تسليحات اظهار بي‌خبري كرده و افزوده به او گفته شده بود كه محموله كشتي روغن موتور است. به گفته او درابتدا قرار بوده اين كشتي ۱۲ محموله «كالاي معمولي» را از ليبي به لبنان ببرد اما بعد از سه روز تاخير اين كشتي تنها سه محموله را با خود برده است.

روز شنبه شورشيان مسلح سوريه در قايق‌هاي بادي به يك يگان ارتشي در ساحل مديترانيه حمله كردند. به گزارش رسانه‌هاي دولتي اين حمله به تلفاتي از هر دو طرف منجر شده است. به نظر مي‌رسد اين نخستين حمله شورشيان از دريا بوده است. اين حمله با وجود آتش بس متزلزلي صورت گرفته كه از حدود دو هفته پيش آغاز شده است. سانا مي‌گويد يك يگان ارتشي«دسيسه‌اي تروريستي» را براي ورود شبانه به خاك كشور از طريق دريا خنثي كرده‌است.

 

روسيه، قوي‌ترين متحد دمشق، به‌شدت از بحران‌سازي شبه نظاميان ضد اسد انتقاد كرده است. مسكو حملات اخير را حملاتي طراحي شده در راستاي اختلال در طرح صلح كوفي عنان و آتش بس دو هفته‌اي عنوان كرده است. سانا اعلام كرد كه به دنبال حمله صورت گرفته در نزديكي بندر شمالي لاتاكيا در 35 كيلومتري مرز تركيه، چندين سرباز و مردان مسلح كشته شدند. اين خبرگزاري مليت حمله‌كنندگان را عنوان نكرد. دمشق تركيه را به تامين اسلحه و منابع مالي به شورشيان در طول بحران 13 ماهه سوريه متهم مي‌كند. تركيه همچنين ميزباني رهبر ارتش سوريه آزاد را بر عهده دارد.

 

بر اساس گزارش سازمان ملل از آغاز درگيري‌ها در سوريه تاكنون 9هزار نفر كشته شده‌اند. با اين حال مقامات سوري حمايت‌هاي خارجي را عامل اين درگيري‌ها مي‌دانند و مي‌گويند كه از 13 ماه پيش تاكنون دو هزار و ششصد سرباز و نيروهاي ارتش سوريه كشته شده‌اند. پيش از اين باني كي مون نسبت به ادامه خشونت‌ها و سركوب معترضان به دولت سوريه هشدار داده بود.

 

روز پنجشنبه بان كي مون دبيركل سازمان ملل هشدار داد كه دولت سوريه «در آستانه نقض» طرح صلح مورد حمايت سازمان ملل متحد و اتحاديه عرب است. وي از دمشق خواست با طرح صلحي كه توسط كوفي عنان پيش مي‌رود بدون تاخير همكاري كند. رسانه‌هاي سوريه در جواب مي‌گويند كه بان كي مون جنايات و اقدامات تروريستي كه توسط شبه نظاميان ضد اسد صورت مي‌گيردرا ناديده مي‌گيرد.

 

در همين حال كاترين اشتون، مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا با صدور بيانيه‌اي مدعي شد كه مقامات سوريه به وعده‌هاي خود مبني بر خروج نيروهاي مسلح و اسلحه‌هاي سنگين از مناطق مسكوني عمل نكرده‌اند. وي با ابراز «نگراني شديد» از ادامه وضع موجود در سوريه از دولت سوريه خواست تا بندهاي طرح كوفي عنان را به‌طور كامل اجرا كند و به خبرنگاران اجازه دهد تا آزادانه وارد سوريه شوند و به مناطق مختلف اين كشور سفر كنند.

 

وزارت امور خارجه روسيه نيز با صدور بيانيه‌اي خواستار مقابله با فعاليت تروريست‌ها در سوريه شد. در بيانيه وزارت امور خارجه روسيه آمده است: مسكو عقيده دارد كه بايد به‌طور قاطع در مقابل تروريست‌هايي كه در سوريه در حال فعاليت هستند بايستيم و بايد از رسيدن هر نوع حمايتي به آنها جلوگيري كرد. وزارت امور خارجه روسيه همچنين اقدامات برنامه‌ريزي شده براي به شكست كشاندن طرح كوفي عنان در سوريه را محكوم كرد و خواستار پايان دادن هرچه زودتر به خشونت‌ها در اين كشور شد.

 

در حال حاضر ۱۵ ناظر سازمان ملل متحد براي نظارت بر آتش بس متزلزل سوريه در اين كشورند. اين آتش بس از ۱۲ آوريل آغاز شده و سازمان ملل اميدوار است تا روز دوشنبه ۳۰ ناظر در اين كشور داشته باشد. خشونت‌ها در سوريه با وجود آتش بس ادامه داشته است. شوراي امنيت اعزام ۳۰۰ ناظر را به سوريه تصويب كرده است. ژنرال رابرت مود كه فرمانده نروژي اين گروه است بر اساس گزارش‌ها روز شنبه عازم سوريه شده است.

انتقاد سوريه از مواضع تركيه

از سوي ديگر دولت سوريه با انتقاد شديد از اظهارات اخير نخست وزير تركيه اعلام كرد كه مقامات تركيه‌ سعي دارند وضع در سوريه را وخيم‌تر كنند.به گزارش الجزيره، جهاد مقدسي، سخنگوي وزارت امور خارجه سوريه با صدور بيانيه‌اي در واكنش به اظهارات اخير رجب طيب اردوغان، نخست وزير تركيه گفت: رجب طيب اردوغان، نخست وزير تركيه و احمد داوود اوغلو، وزيرامور خارجه اين كشور همچنان به اظهارات تنش‌زا و تحريك‌كننده خود ادامه مي‌دهند و هدف آنها از اين‌گونه اظهارات بحراني‌ كردن اوضاع در سوريه و نابودي كامل روابط دو كشور است.

 

وي در اين بيانيه آورده است: اين‌كه اردوغان تهديد مي‌كند كه از ناتو براي حمايت از مرزهاي خود با سوريه درخواست كمك مي‌كند بسيار نگران‌كننده است چرا كه اگر بندهاي طرح كوفي عنان، نماينده مشترك سازمان ملل و اتحاديه عرب به درستي انجام شود حمايت از مرزها به خودي خود انجام خواهد شد و نيازي به دخالت ناتو نخواهد بود. اردوغان پيشتر اعلام كرده بود كه مسئوليت حمايت از مرزهاي تركيه و سوريه به عهده ناتو است و در صورتي كه از سمت سوريه به مرزهاي تركيه شليك شود وي از ناتو خواهد خواست تا ماده پنجم اساسنامه ناتو را اجرايي كند.

براساس ماده پنجم اساسنامه ناتو هريك از كشورهاي عضو اين پيمان مورد حمله قرار گيرند وظيفه تمامي كشورهاي عضو است كه به آن حمله پاسخ دهند و از كشور مذكور حمايت كنند. اين در حالي است كه آندرس فوگ راسموسن، دبيركل ناتو پيشتر اعلام كرده بود كه ناتو هيچ نيتي براي دخالت نظامي در سوريه ندارد و حل و فصل سياسي اوضاع اين كشور را خواستار است.

 

< قبلی		بعدی >