| صبا شادور |گاهي چهره تداعي‌كننده خاطرات كودكي نسلي است كه امروزه دهه سي وچهل زندگي خود را طي مي‌كنند. نسلي كه دردهه۶۰كلي خاطرات شيرين از برنامه كودك و نوجوان دارند و اغلب در نشست‌هاي دوستانه و خانوادگي صحبت از كارتون‌ها و برنامه‌هاي جذاب همچنان براي آنها جالب توجه است؛ بعضي وقت‌ها ساعت‌ها با مرور برنامه‌هاي كودك سر خود را گرم مي‌كنند. از تيتراژ برنامه كودك و نوجوان تا نام مجري‌هاي ماندگار و نيز شعرهاي كودكانه... و گاهي نيز برنامه‌هاي آموزنده كه پندها و نشانه‌هاي خوبي كه به كودكان آموزش مي‌داد، همه اينها خاطرات مشترك كودكي نسل ما بوده است.

 

با اين‌كه تعداد شبكه‌هاي جعبه جادو رو به افزايش است و در طول روز چندين بار برنامه كودك از اين شبكه‌ها در ساعت‌هاي مختلف پخش مي‌شود اما هيچ كدام ازاين برنامه‌ها در ذهن بچه‌هاي امروز باقي نخواهند ماند. برنامه‌هاي كودكان سال‌ها خيلي ساده و بي‌آلايش بودند، اما دامنه تاثيرگذاري آن و چه بسا جذابيتش از برنامه‌هاي امروز بيش‌تر است. آن سال‌ها اگر در كوچه يا خانه مشغول بازي بوديم، با شنيدن صدا و ديدن چهره مجريان برتر و نيز شنيدن يك آواز كودكانه شيرين، بازي را رها مي‌كرديم و به تماشاي تلويزيون مي‌نشستيم.

 

امروزه تنوع برنامه‌هاي كودك بيش‌تر از گذشته است اما نوع و ساختمان آنچه در دهه 60 مي‌ديديم با آنچه در ده 80 و اوايل دهه 90 ساخته مي‌شود، واقعا متفاوت است. تعداد زياد چهره‌هاي عروسكي و نيز ساختار ضعيف برنامه‌هاي كودك به اندازه كافي تعداد كودكان امروز را از تماشاي تلويزيون كمتر كرده است. امروزه بازي‌هاي كامپيوتري جذابيت بيش‌تري دارد شخصيت‌هاي كارتوني به واسطه دسترسي به انواع و اقسام بازي‌ها جذاب نيستند و گاهي خشونت‌بازي‌ها، موجب نگراني خانواده‌ها مي‌شود.

 

اما در همين روزها برنامه‌اي از شبكه آموزش پخش مي‌شود كه اگر لحظه‌اي تيتراژ آن را تماشا كنيد، آنچه را كه از گذشته در ذهن مرور مي‌كرديد در اين برنامه دوباره تكرار خواهد شد. همه آن خاطرات شيرين به واسطه پخش برنامه، «مبصر 5 ساله كلاس» كه تداعي‌كننده بعدازظهرهاي جمعه بود، براي نسل امروز خاطره انگيز و جالب است. باديدن اين برنامه همه آن خاطرات وگذشته‌هابه يادمان مي‌آيد و شايد به همين دليل است كه«مبصر 5 ساله كلاس» نوستالژي دوران كودكي نسل ماست.

 

بازگشت حسين محب اهري با حضور كدخدايي پس ازسال‌ها دوري ازتلويزيون دربرنامه«مبصر 5 ساله كلاس»، بارديگرهمان كودكان ديروز را با شكل تازه امروز، مخاطب خود قرار داده تااين‌بارخاطره‌اي براي نسل امروز در ذهن‌ها نقش ببندد. محب اهري وكدخدايي كه بعداز۲۰سال، برنامه خاطره‌انگيز«مبصرپنج ساله» را توليد كرده‌اند و درحال پخش دارند. در اين گزارش هر دو از خاطرات، جذابيت‌هاي امروزي برنامه كودك و آنچه در سري جديد اين برنامه به بچه‌ها آموزش مي‌دهند، صحبت كرده‌اند.

برنامه‌هاي تلويزيون جذابيت لازم را براي مخاطب ندارد

حسين محب اهري بازيگر سينما، تلويزيون و تئاتر درباره پخش سري جديد اين برنامه در گفت‌وگو با «ملت ما» گفت: 22 سال پيش اين برنامه در قالب معلم و شاگرد از تلويزيون پخش مي‌شد. جالب است بدانيد كه ايده ساخت دوباره اين برنامه از جايي شكل گرفت كه يك روز در حال تماشا برنامه بچه‌هاي ديروز بودم كه بخش‌هايي از كلاه قرمزي و مدرسه موش‌ها در اين برنامه در حال پخش بود و برنامه بعدي هم پخش«مبصر 5 ساله كلاس» بود كه واقعا من را به گذشته‌هاي دور برد.

 

تصميم گرفتم ادامه اين مجموعه را بسازم كه با چند دوست مشورت كرديم و بالاخره شبكه آموزش از طرح ساخت دوباره اين برنامه استقبال كردند و من و همكارانم چند قسمت از«مبصر 5 ساله كلاس» را براي روز معلم آماده پخش كرديم. وي درباره پخش اين برنامه از ديگر شبكه‌ها عنوان كرد: برنامه‌اي كه تدارك ديده‌ايم در 26 قسمت بود كه حدود هفت قسمت آن در روز معلم پخش شد.

 

درصدد هستيم كه اين برنامه نيز با موافقت مدير شبكه دو نيز پخش شود. خوشبختانه اين برنامه با اين‌كه از شبكه آموزش پخش مي‌شود اما مخاطب خوبي داشته و بازتاب‌هاي مثبت آن از طريق پيامك‌ها كاملا مشخص است. محب اهري درباره برنامه پيشين«مبصر 5 ساله كلاس» كه 22 سال پيش از تلويزيون پخش شد، در مقايسه با سري جديد آن عنوان كرد: چارچوب برنامه در واقع هماني است كه در آن سال‌ها پخش شده، يعني يك معلم و شاگرد كه هر دو مي‌خواهند مطالب آموزنده را به كودكان انتقال دهند.

 

اما در كنار آنچه آموزشي است براي كودكان چند نكته هم در اين دوره از مجموعه«مبصر 5 ساله كلاس» وجود دارد.به عنوان مثال اگر معلم سر كلاس دير حاضر شود به كودكان اين را گوشزد مي‌كند كه مسائل اجتماعي از قبيل ترافيك يا آلودگي هوا و مشكلاتي از اين دسته باعث شده تا دير سر كلاس حاضر شود.البته اين نكته را هم بايد بگويم كه در اين سري از برنامه«مبصر 5 ساله كلاس» شعرهاي كودكانه كه مربوط به شاعران برجسته كودك است، خوانده مي‌شود كه در واقع يك نشاط و فضاي شادی براي كودكان ايجاد مي‌كند.

 

وي در ادامه افزود: در سري جديد اين برنامه نيز بخش‌هايي از دروس مدرسه يادآوري مي‌شود كه ادامه يك درس منجر به تعريف لطيفه‌اي است كه با خنده بچه‌ها آن بخش تمام مي‌شود.بخش ديگري هم در اين برنامه به حضور كساني برمي‌گردد كه 22 سال پيش در برنامه ما شركت كرده بودند با گذاشتن عكس قديم آنها در واقع نوعي نوستالژي را به وجود مي‌آوريم.

 

اين بازيگر سينما و تلويزيون در ادامه به برنامه‌هاي امروز كودك و نوجوان اشاره كرد و گفت: ازدحام شبكه‌هاي داخلي به حدي است كه فرصت براي ديدن اكثر برنامه‌ها ايجاد نمي‌شود. به نظر من مخاطبان تلويزيون و سينما، گذري برنامه‌هاي تلويزيون را تماشا مي‌كنند، البته سازندگان برنامه كودك و نوجوان نقش به سزايي در جذب بيننده و مخاطب تلويزيون دارند، اعم از كودك يا سالخورده فرقي نمي‌كند، برنامه‌ها جذابيت لازم را براي مردم ندارند.

 

وي گفت: خصوصيات برنامه‌هاي موفق كودك و نوجوان در گذشته به دليل كوتاه بودن و مفيد بودن آنها بود. متاسفانه الان اكثر برنامه‌ها و كارتون‌ها زمان طولاني دارند و از حوصله هر كودكي خارج است. به عنوان نمونه مجموعه مدرسه موش‌ها در عين حال كه كوتاه بود اما جذابيت داشت و بچه‌ها كلي از آن خاطره دارند.

 

محب اهري در ادامه به مجموعه فعاليت‌هاي خود در سينما اشاره كرد و گفت: من پيشنهاد بازي در سينما دارم اما مسئله اين است كه بايد يك فيلمنامه را دوست داشته باشم. فيلم«گلچهره» به كارگرداني وحيد موساييان، واقعا فيلمنامه‌اش را دوست داشتم و در آن به ايفاي نقش پرداختم. متاسفانه در اين شرايط اوضاع سينما هم خوب نيست و اكثر فيلم‌ها براي گيشه ساخته مي‌شوند.

 

بنده در حقيقت بيش از 20فيلم سينمايي بازي كرده‌ام كه تنها چند مورد از آنها را مي‌پسندم. «وقتي همه خوابيم» به كارگرداني بهرام بيضايي جز بهترين فيلم‌هايي بود كه بازي كردم يا فيلم«خوابم مياد» به كارگرداني رضا عطاران كه فيلمي با مضمون جديد در سينما بود. اين بازيگر سينما درباره فعاليت‌هاي خود در عرصه تئاتر بيان كرد: سال گذشته چهار نمايش داشتم كه روي صحنه رفت.

 

اما به دليل بيماري‌ام ترجيح مي‌دهم مدتي استراحت كنم. طرح‌ها و ايده‌هاي زيادي در ذهنم است كه اميدوارم بعد از دوره درماني‌ام بتوانم به آنها برسم و فيلمنامه مجموعه تلويزيوني‌ام را به پايان برسانم. وي در پايان به بحث تامين هزينه درمان هنرمندان از طرف دولت و مسئولان اشاره كرد و گفت: خوشبختانه با همكاري و كمك‌هاي ضرغامي مدير صدا و سيما، برايم مشكلي پيش نيامده خوشحالم كه اين عزيزان به فكر هنرمندان هستند.

خلاقيت در برنامه‌هاي كودك كمرنگ است

محمدكدخدايي كه دربرنامه قديمي اين مجموعه مبصر 5 ساله بود و اينك مبصر 5+20 ساله است، در گفت‌وگو با «ملت ما» گفت: 22 سال پيش آخرين سري اين مجموعه پخش شد. در همان دوره چند جنگ ديگر به نام‌هاي جنگ 67 و 69 بود كه روز جمعه بعد از مجموعه هزار برگ و هزار رنگ پخش مي‌شد كه خيلي هم تنوع داشت.اين جنگ‌ها فضا را براي ساخت مبصر 5 ساله كلاس مهيا كرد و اين مجموعه با كارگرداني آقاي محب اهري ساخته شد.

 

وي در ادامه بيان كرد: حالا در سال 1391، لطف خداوند شامل حال ما شد تا بار ديگر اين مجموعه را بسازيم. در واقع برنامه«ق مثل قلقلك»نوروز سال 70 از تلويزيون پخش شد و به‌خاطر اين‌كه اسم اين مجموعه طولاني نشود به نام مبصر 5 ساله كلاس تغيير داديم در سري جديد هم چون اين برنامه براي بيش از 20 سال پيش ساخته شده بود، نام آن را مبصر 5+20 گذاشتيم.

 

كدخدايي درباره طراحي لباس و نوع گريم اين مجموعه كه برگرفته از همان برنامه قديمي است، عنوان كرد: به دليل اين‌كه بچه‌ها و شايد بزرگ ترها همچنان بتوانند با اين برنامه ارتباط برقرار كنند و به ياد گذشته بيفتند، سعي كرديم با مشورت كارگردان از همان لباس‌ها و نوع گريم استفاده كنيم. تا ياد و خاطره اين برنامه در ذهن مخاطبان همچنان باقي بماند.

 

«مبصر 5 ساله كلاس» درباره نحوه ساخت برنامه‌هاي كودكان اضافه كرد: هميشه فكر مي‌كردم مشكلات مالي يكي از دلايل ضعيف ساخت برنامه‌هاي كودك و نوجوان است اما الان به اين نتيجه رسيده‌ام كه در كنار مشكلات مالي بحث خلاقيت هم كمرنگ شده است.مجموعه سريال‌ها و برنامه‌هاي خارج از ايران بيش از هميشه خلاقيت دارند مثلا در مجموعه چارلي چاپلين همه تلاش كرده‌اند تا اين مجموعه خوب از كار در بيايد، واقعا اين اتفاق افتاده و اين مجموعه بعد از سال‌هاي سال هنوز هم مورد توجه مخاطبان است.

 

متاسفانه خيلي از كساني كه در عرصه سينما و تلويزيون فعاليت مي‌كنند، آدم‌هاي اين كار نيستند و كساني كه اين حرفه را بلد نباشند به نابودي كشيده مي‌شوند. كدخدايي در ادامه بيان كرد: كارهاي خوب هميشه ماندگار هستند، مجموعه‌هاي هزار رنگ و هزار برگ، يا عطر گلاب يا جينگيل و بينگيل از جمله برنامه‌هاي خاطره‌انگيز براي همه نوع مخاطب تلويزيون است.

 

< قبلی		بعدی >