چند روزي است كه مقامات اسرائيلي مدام عليه دولت سوريه و در حمايت از مخالفان اسد، سخن مي‌گويند. دخالت رژيم صهيونيستي در ناآرامي‌هاي سوريه در حالي صورت مي‌گيرد كه تاكنون رويه اين رژيم سكوت در قبال تحولات اخير جهان عرب، سكوت بوده است. سكوتي كه به گفته يك مقام صهيونيستي در قضاياي سوريه نيز ادامه داشته است. اما اين سكوت استراتژيك، بعد از گذشت ماه‌ها از ناآرامي‌هاي سوريه كنار گذاشته مي‌شود.

رژيم صهيونيستي همچون برخي كشورهاي غربي و عربي تمامي تلاش‌هاي خود را به كار گرفته تا نظام «بشار اسد» رئيس‌جمهوري سوريه را سرنگون كند به‌طوريكه اوايل ماه جاري ميلادي «ايهود باراك» وزير جنگ اين رژيم اعلام كرد كه رژيم اسد محكوم به فنا است و خلع اين دولت ضربه بزرگي به ايران و حزب‌الله خواهد بود.

شبيه همين سخنان را بنيامين نتانياهو نخست‌وزير رژيم صهيونيستي بيان كرد. وي پس از حوادث الحوله انگشت اتهام را به سوي ايران و حزب‌الله لبنان نشانه رفت و مدعي شد: «ايران و حزب‌الله به عنوان بخش جداناپذيرقساوت‌هاي سوريه هستند و جهان بايد اقداماتي عليه ايران و سوريه صورت دهد. »

انتقاد رژيم صهيونيستي از مسكو

در همين حال در جديدترين اظهارنظر شائول موفاز، معاون نتانياهو ضمن تكرار اظهارات ديگر مقامات اسرائيل درباره حمايت از مداخله نظامي در سوريه، از موضع مسكو درباره حمايت از بشار اسد به‌شدت انتقاد كرد. به گزارش رويترز، شائول موفاز، معاون نخست‌وزير اسرائيل، طي اظهاراتي به‌شدت از موضع مسكو در حمايت از دولت سوريه انتقاد كرد.

موفاز كه ماه گذشته ميلادي وارد ائتلاف با كابينه نتانياهو شده است، حمايت مقامات اسرائيلي براي مداخله نظامي بين‌المللي در سوريه را تكرار كرده و خواستار مداخله نظامي در اين كشور براي خروج بشار اسد از قدرت شد. وي در گفت‌وگو با راديو اسرائيل با بيان اين‌كه قدرت‌هاي بين‌المللي به جاي مداخله براي براندازي اسد تنها به محكوميت وقايع سوريه بسنده مي‌كنند، گفت: بدتر از آن موضع روسيه است كه به حمايت از دولت سوريه ادامه مي‌دهد.


موفاز كه ژنرال سابق در ارتش اسرائيل و رهبر حزب ميانه رو كاديما بوده و ماه گذشته ميلادي وارد ائتلاف با كابينه راست افراطي نتانياهو شد، همچنين گفت كه اسرائيل در مقابل بحران سوريه گزينه‌هاي محدودي دارد و گزينه اعمال فشار براي انجام مداخله بين‌المللي را ترجيح مي‌دهد. پيش از اين «شيمون پرز» رئيس رژيم‌صهيونيستي در مصاحبه با راديو اسرائيل، به حمايت از شورشيان سوري پرداخته و براي آنها آرزوي موفقيت كرد.

به گزارش روزنامه صهيونيستي «جروزالم پست»، رئيس‌جمهوري رژيم صهيونيستي در اين مصاحبه عنوان كرد كه براي ادامه اعتراضات از سوي شورشيان مسلح سوريه «احترام زيادي قائل است» و آرزو مي‌كند كه آنها پيروز شوند. وي همچنين عنوان كرده است كه دنيا كار كافي براي پايان دادن به قضيه سوريه انجام نمي‌دهد. شيمون پرز قرار است امروز ضمن سفر به امريكا، بالاترين نشان افتخار امريكا، موسوم به نشان آزادي را از باراك اوباما رئيس‌جمهور امريكا دريافت كند. وي همچنين در اين سفر با چندين نفر از مقامات امريكايي ديدار خواهد كرد.

ترس تل‌آويو از قدرت‌گيري ايران

از سوي ديگر الون ليئل، سفير پيشين اسرائيل در تركيه در پاسخ به اين سوال كه چرا دولت بنيامين نتانياهو، «سكوت» را شكسته است و به اين شدت عليه سوريه موضع‌گيري مي‌كند مي‌گويد: «اگر بشار اسد قدرت را حفظ كند حاكم واقعي سوريه ايران خواهد بود نه او. اسد به‌خاطر انزواي شديد بين‌المللي نخواهد توانست كه بدون واگذاري سوريه به ايران، به حكومت ادامه دهد.

اسرائيل متوجه است كه حضور ايران در بلندي‌هاي جولان وضع بسيار بدي خواهد بود.» وي افزود: «به نظر من، رهبري اسرائيل به اين نتيجه رسيده كه باقي ماندن بشار اسد بر سر قدرت به زيان اسرائيل و كل منطقه است. اين جوانب اخلاقي و استراتژيك، اسرائيل را به طرف سياست فعال‌تري در قبال سوريه سوق داده است.»

الون ليئل در گفت‌وگو با بي‌ بي سي ادامه داد: «به نظر من تا سه، چهار ماه پيش اين نظر درست بود. اسرائيل فكر مي‌كرد كه درگيري‌ها در سوريه به نفع اسرائيل است زيرا اگر بشار اسد بر سر قدرت بماند سوريه ديگر نخواهد توانست بلندي‌هاي جولان را از ما پس بگيرد، اما عمق فاجعه در سوريه، اين محاسبات را تغيير داده است.»

اين ديپلمات رژيم صهيونيستي در پاسخ به اين سوال كه «بسياري معتقدند كه سوريه به ميدان نبردي بين كشورهاي عرب سني و ايران تبديل شده است. به نظر شما اگر چنين نبردي وجود دارد، اسرائيل بي‌تفاوت و بي‌طرف باقي خواهد ماند؟» گفت: «ببينيد، من درباره مسائل سياسي صحبت مي‌كنم نه نظامي.

ما نمي‌توانيم بي‌طرف و بي‌تفاوت باقي بمانيم در حالي كه سوريه به ميدان نبرد ايدئولوژيك بين ايران و تركيه تبديل مي‌شود. در حال حاضر رابطه ما با تركيه خوب نيست اما ايران براي ما بدترين است. اسرائيل به مراتب به تركيه نزديك‌تر است. براي ما سناريوي كنترل سوريه توسط تركيه، بهتر از سناريوي كنترل سوريه به وسيله ايران است.»

وي افزود: «البته بايد توجه داشت كه تركيه يا كشورهاي ديگر منطقه با ما همكاري ندارند، در نتيجه توانايي ما عمدتا به موضع‌گيري‌هاي سياسي يا كمك‌هاي بشردوستانه محدود مي‌شود. اما در همين عرصه سياسي و ديپلماتيك، مي‌توانيم تاثيرگذارتر باشيم. اسرائيل درباره ايران يك ائتلاف بين‌المللي را سازماندهي كرد. عليه سوريه هم مي‌تواند اين كار را انجام بدهد.»

چرا تل‌آويو از مخالفان اسد حمايت نمي‌كرد؟

در همين رابطه «آسيا تايمز» طي گزارشي انگيزه‌هاي رژيم صهيونيستي در عدم حمايت از مخالفان اسد تاكنون را تحليل كرده است. اين گزارش كه پيش از مواضع اخير تل آويو نگاشته شده تاكيد دارد: «اسرائيل نيز به مانند امريكا در پي تضعيف ايران و كاهش نفوذ آن در سوريه هست اما برخلاف امريكا سياست حمايت از مخالفان اسد براي سقوط رژيم فعلي سوريه را در پيش ندارد.»

در واقع اسرائيل با يك دوراهي و معما در رابطه با سوريه روبه‌رو است. شايد اسرائيل تنها دشمن و مخالف رژيم فعلي سوريه باشد كه به دنبال سرنگوني اين رژيم نيست. دليل اين امر را بايد در نگراني رهبران اسرائيل از بي‌ثباتي و ناامني در دوران بعد از سقوط اسد جست‌وجو كرد. چرا كه اين احتمال هست كه هر رژيمي در آينده قدرت را به دست گيرد ممكن است مشكلاتي براي اسرائيل به عنوان همسايه سوريه ايجاد نمايد.

به بيان ديگر رهبران اسرائيل در دوراهي انتخاب اولويت بين يك رژيم علوي همراه ايران در سوريه يا يك رژيم احتمالي بنيادگراي سني در سوريه گرفتار شده‌اند. در اين زمينه عدم تمايل اسرائيل در حمايت از مخالفان اسد حداقل در دوران كنوني نشان از تمايل اين رژيم در حفظ اسد در قدرت و نگراني از روي كار آمدن اسلامگرايان سني افراطي دارد.

در نظر تحليلگران استراتژيست هر چند رژيم اسد هنوز به عنوان جدي‌ترين دشمن عربي اسرائيل و كمك‌كننده اصلي به حزب‌الله باقي مانده ولي مي‌دانند كه رژيم اسد قصد تهديد امنيتي مستقيم اسرائيل را ندارد؛ ولي نمي‌توان درباره رژيم آينده سوريه در دوران بعد از اسد چنين تضميني ارايه داد. چرا كه اخوان‌المسلمين سوريه به عنوان گروه اصلي مخالف دولت اسد كه داراي بيش‌ترين شانس براي در اختيار گرفتن قدرت در صورت تغيير رژيم سوريه است، در صورت در دست گرفتن قدرت حداقل در پي پس گرفتن بلندي‌هاي جولان خواهد بود؛ چرا كه در دوران كنوني نيز اين گروه با صهيونيست خواندن اسرائيل همواره از حماس حمايت كرده است.

در واقع هر دولتي اعم از مذهبي يا سكولار در سوريه قدرت را دست گيرد حداقل براي كسب مشروعيت در پي پس گرفتن بلندي‌هاي جولان و توجه بيش‌تر به مسئله فلسطين در مقابل اسرائيل است چون سوريه همواره در مركز ناسيوناليسم عربي در مقابل اسرائيل قرار داشته است و اين براي اسرائيل خطر آفرين است. به همين دلايل اسرائيل به اين نتيجه رسيده است كه سقوط اسد به دلايل استراتژيك به نفع آن نخواهد بود.

حتي در صورتي كه در رژيم آينده سوريه اخوان‌المسلمين به قدرت نرسد يا حتي سياست خارجي دولت آينده سوريه در مقابل اسرائيل تغيير نكند، به چهار دليل منافع ملي اسرائيل در حفظ رژيم اسد قرار دارد:

اولا سقوط دولت سوريه با توجه به تسليحاتي كه اين رژيم در اختيار دارد، با توجه به اين‌كه اين تسليحات نظامي ممكن است در اختيار گروه‌هايي مانند القاعده يا حزب‌الله قرار گيرد براي اسرائيل با توجه به ماهيت اين گروه‌ها، تهديد امنيتي تازه‌اي مطرح خواهد كرد. دوم اين‌كه در تصورات رهبران رژيم صهيونيستي در صورت ساقط شدن رژيم اسد، جمهوري اسلامي ايران ممكن است احساس انزواي بيش‌تري در منطقه نمايد و در اين راستا براي رفع تهديداتش انگيزه‌اي بيش‌تري براي رسيدن به توان هسته‌اي داشته باشد كه در اين صورت نيز با برهم خوردن توازن هسته‌اي در منطقه امنيت اسرائيل بيش‌تر مورد تهديد قرار خواهد گرفت.

عامل سوم اين است كه به قدرت رسيدن يك دولت مشروع در سوريه موجب آزاد شدن نيروهاي نظامي آن مي‌شود و با توجه به مشروعيت آن ممكن است به سمت اهداف توسعه طلبانه عليه اسرائيل اقدام نمايد كه تهديدي عليه اسرائيل است در شرايطي كه ادامه ناآرامي در سوريه و درگيري نيروهاي نظامي دولت اسد در مسائل داخلي تهديدي جدي براي اسرائيل ايجاد نمي‌كند.

نهايتا با توجه به سركوب گروه‌هاي راديكال اسلامي و سلفي در سوريه در چند سال اخير اين امكان وجود دارد كه در صورت سقوط رژيم اسد و ايجاد وضع خلأ قدرت، اين گروه‌ها به قدرت رسيده يا حداقل سهمي در قدرت داشته باشند كه در اين شرايط به احتمال بسيار زياد اين گروه‌ها به سمت تقابل جدي‌تر با اسرائيل حركت خواهند كرد.»