| صبا شادور|وقتي تب فوتبال كل جهان را دربرگرفته است، چطور مي‌شود به اين اتفاق بي‌اهميت بود، وقتي صدها هزار چشم بيننده در ورزشگاه و صدها ميليون و گاه بيش از دو ميليارد بيننده پاي‌گيرنده‌هاي تلويزيون براي پايان يك مسابقه فوتبال نشسته‌اند، چطور مي‌توان به اين موضوع توجه نكرد. تلويزيون، رسانه‌اي براي همه قشر از مردم است و هر مخاطبي مي‌تواند بنا به آنچه ذائقه‌اش مي‌پسندد، برنامه‌هاي مختلف را تماشا كند.

 

با اين حال تلويزيون جمهوري اسلامي اين روزها و شب‌ها يك شبكه را اختصاص به برنامه پخش مستقيم مسابقات جام ملت‌هاي اروپا يورو2012 داده است تا دوستداران فوتبال _كه تحقيق نشان داده تعداد بينندگان مسابقات فوتبال در ايران كم هم نيستند، _با آرامش و با كيفيت و از همه مهم‌تر به صورت پخش زنده بازي‌ها را دنبال كنند.مسابقات يورو 2012 به حدي مهم است كه خيلي از شبكه‌هاي دنيا براي پخش اين برنامه مبالغي را پرداخت كرده‌اند تا مسابقات را به صورت زنده در تلويزيون به تماشا بگذارند.

 

شبكه‌هاي «بي‌بي‌سي» و «آي‌تي‌وي» با اعزام چندين تيم ويژه پوشش تلويزيوني و اينترنتي مسابقات به دو كشور لهستان و اوكراين و همچنين استفاده از چهره‌هاي شاخص فوتبال جهان از جمله «آلن شيرر»، «هري ردنپ»، «پاتريك ويرا»، «روي كين» و «جيمي كرگر» به عنوان تحليلگر، تمامي تلاش خود را براي جذب بيش‌تر بينندگان تلويزيوني به كار بسته‌اند.همان اهميتي كه براي پخش فوتبال از شبكه‌هاي خارجي وجود دارد در ايران نيز مشاهده مي‌شود. به همين دليل با شروع و پخش اين مسابقات قرار شد تا سينماها نيز ميزبان اين مسابقات باشند تا مردم اكثر بازي‌ها را روي پرده سينما به همراه خانواده‌ها تماشا كنند.

 

در طول مسابقات اين چند روزه صحبت‌هاي بسياري درباره پخش اين بازي‌ها در سينماهاي كشور شد كه بعد از بحث و جدل‌هاي فراوان بالاخره تماشاگران فوتبال بعضي از ديدار‌هاي اين رقابت‌ها را از سينما‌ها تماشا كردند. حتي استقبال مردم از پخش بازي‌ها در سينما به حدي بود كه شنيده مي‌شود طي روزهاي آينده اين مسابقات نيز در بعضي از پارك‌ها و ميادين در تلويزيون‌هاي شهري و تبليغاتي پخش خواهد شد.

 

اين در حالي است كه سينماها كه محل به تصوير كشيدن مسائل فرهنگي جامعه هستند رفته رفته به پاتوقي براي تماشاي مسابقات فوتبال در مي‌آيند.البته سينما‌ها نخستين محل تسخير شده توسط فوتبالي‌ها نيستند. چرا كه پيش از اين نيز صدا و سيما با برنامه‌هاي ورزشي بسيار در شبكه‌هاي مختلف و پخش رقابت‌هاي فوتبال در سراسر دنيا به صورت زنده و تكرار‍، قدم اول را در فوتبالي كردن محيط فرهنگي صدا و سيما برداشت.اما اين‌كه فوتبال در سينماو تلويزيون ديده مي‌شود و مردم از آن استقبال مي‌كنند، چند پيامد دارد که بحثي قابل اهميت است؛

 

اول اين‌كه فيلمسازان كشور به جاي پرداختن به ساخت و ساز فيلم‌هاي سخيف به دنبال راه‌حلي براي جذب تماشاگر به فيلم‌هاي سينمايي و نيز پر كردن سالن‌هاي سينما باشند. چطور يك فوتبال مي‌تواند بيش‌تر خانواده‌ها و جوان‌ها را به سالن سينما هدايت كند اما فيلم‌هاي سينمايي كه هم‌اكنون روي پرده سينما مي‌روند با كمبود مخاطب در سالن روبه‌رو هستند. پس اين نخستين موضوعي است كه شايد تلنگري به دست اندركاران و سرمايه‌گذاران در حوزه سينما باشد.

 

دوم اين‌كه ايسنا قبل از شروع مسابقات جام اروپا يورو 2012 مطلبي را رسانه‌اي كرده بود با اين عنوان كه سينما يا استاديوم فوتبال؟ در اين مطلب آمده بود، در شرايطي كه كمتر كسي حاضر به تماشاي فيلم‌هاي روي پرده است، اكران فوتبال در سينماها دخل كساد سينماداران را پررونق كند. اين تنها يكي از تسهيلات سينماداران براي جلوگيري از ضرر و زيان بيش‌تر است. برخي سالن‌ها كنار اكران فيلم، نمايش‌هاي عامه‌پسند روي صحنه مي‌برند.

 

در شهرستان‌ها از سالن سينما براي برگزاري مراسم‌هاي مختلف استفاده مي‌شود و در اعياد، ارگان‌ها از سالن‌هاي سينما براي برپايي مراسم استفاده مي‌كنند. در برخي شهرها سالن سينما به انبار علوفه تغيير كاربري داده است و در صورت تداوم شرايط نامطلوب فعلي بايد منتظر اتفاق‌هاي عجيب و غريب ديگري هم بود.

 

در واقع اين مطلب به خواننده گوشزد مي‌كند كه اوضاع سينما و كمرنگ بودن مخاطب در سالن به حدي است كه شايد نمايش فوتبال در سالن سينما باعث حضور مخاطبان در سينماها باشد. د رچنين شرايطي سال گذشته يك پخش‌كننده باسابقه سينما، پيش‌بيني كرد در صورت تداوم وضع نامطلوب فعلي دور نيست روزي كه از سالن‌هاي سينما براي برگزاري مراسم عروسي استفاده شود!اما اكران فوتبال در سينماها مسبوق به سابقه است و 2 سال پيش تعدادي از بازي‌هاي جام‌جهاني فوتبال در چند پرديس سينمايي به نمايش درآمد.

 

شب‌هايي كه علاقه‌مندان فوتبال فضاي سينما را شبيه استاديوم كردند و شور و نشاطي را با خود به سالن سينما بردند كه مدت‌هاست كمتر در اين مكان فرهنگي مشاهده شده است.در اين گزارش آمده است، بديهي است كه اكران فوتبال در سينما به عنوان يك درمان مقطعي مي‌تواند به سود سينماداراني باشد كه حالا در آستانه ورشكستگي به‌سر مي‌برند ولي آيا اين اقدام به سود سينماي ايران نيز هست؟ به‌ويژه اين‌كه بازي‌ها به صورت پشت سرهم برگزار مي‌شود كه از معدود سانس‌هاي نسبتا پرمخاطب سينماها نيز به پخش فوتبال اختصاص دارد.

 

با اين حال يورو 2012 به عنوان رقيب تازه سينماي ايران خواهد بود. در همين خصوص *مدير سينما آزادي درباره نمايش مسابقات فوتبال يورو 2012 در اين سينما پيش از اين گفته است: طبق قانون، همه سينماها براي نمايش فوتبال موظف به اخذ مجوز از اداره اماكن نيروي انتظامي هستند و به‌دليل آن‌كه چنين مجوزي صادر نشده است، امكان نمايش مسابقات فوتبال در سينماها وجود ندارد. رضا سعيدي‌پور درباره شروط وزارت ارشاد براي نمايش فوتبال در سينماها اظهار كرد:

 

در نامه اداره كل نظارت و ارزشيابي سازمان سينمايي كه براساس درخواست انجمن سينماداران صادر شده است، 6شرط براي نمايش مسابقات فوتبال در سينماها گذاشته شده كه يكي از آنها اخذ مجوز اداره اماكن نيروي انتظامي از سوي سينماداران است. وي نيز خاطرنشان كرده است: من در صحبتي كه با وزارت ارشاد كردم، به آنها گفتم كه دريافت مجوز از سوي اداره اماكن توسط تك‌تك سينماها امكانپذير نيست.

 

اين درحالي است كه اگر يادمان باشد، 2سال قبل و طي درخواست نمايش مسابقات فوتبال جام جهاني آفريقاي جنوبي، اداره اماكن با اين درخواست مخالفت كرد و در پايان مسئوليت اين كار را به آقاي سجادپور واگذار كرد. سعيدي‌پور در چند روز گذشته با مصاحبه‌اي كه در رسانه‌ها انجام داده، عنوان كرده است: اداره اماكن در آن مقطع هم مجوزي كتبي براي نمايش مسابقات فوتبال در سينما به ما نداد.امسال هم احتمالا با اين مشكل مشابه روبه‌رو خواهيم بود.

 

رضا سعيدي‌پور در پايان سخنانش اظهار كرد: در سانس‌هاي موظف سينما يا حتي در جشنواره‌هاي سينمايي، مدير مجموعه به برقراري نظم، امنيت و... متعهد است، بنابراين او مي‌تواند در هنگام نمايش فوتبال هم چنين كاري را انجام دهد. ضمن آن‌كه مديران سينما تجربه نمايش فوتبال در سينما را دارند و همين امر باعث مي‌شود حواشي‌اي كه در گذشته ديده شده بود، ديگر ايجاد نشود.

 

البته آنچه مشخص است، پخش مسابقات فوتبال تنها فيلم‌هاي سينمايي را كمرنگ نكرده چرا كه تلويزيون هم در اين مدت بيش‌تر در تسخير پخش مسابقات فوتبال است و عملا بيش‌تر بينندگان مسابقات فوتبال، مجموعه‌هاي تلويزيوني را ترجيح خواهند داد كه اين يك امر طبيعي است. به هر حال فوتبال جام ملت‌هاي اروپا مقطعي است و از حساسيت زيادي برخوردارخواهد بود اما مجموعه‌هاي تلويزيوني هميشه در حال پخش و نيز تكرار آن مجموعه‌ها از شبكه‌هاي مختلف داخلي در ساعت‌هاي متفاوت پخش خواهد شد.

 

اگر به‌خاطر بياوريد پيش از آغاز جام ملت‌هاي اروپا، برنامه‌هايي با مضمون فوتبال در شبكه به‌ويژه برنامه نود يكي از پرطرفدارترين برنامه‌هاي مداوم هر هفته تلويزيون به شمار مي‌رفت. پس تب فوتبال در ايران همچنان داغ است.

 

* يك مدرس دانشگاه معتقد است نمايش فوتبال در سالن سينما خيلي جالب نيست و مردم مي‌توانند از طريق تلويزيون در خانه يا تلويزيون‌هاي شهري كه در پارك‌ها نصب شده فوتبال را ببينند. مسعود اوحدي، استاد دانشگاه و كارشناس رسانه در پاسخ به اين سوال كه آيا سالن سينما فضاي مناسبي براي نمايش فوتبال است يا نه؟

 

به مهر گفت: من سال 1378  در امريكا مشغول به تحصيل بودم از آنجايي که  تلويزيون‌هاي آن کشور مسابقات فوتبال ايران را پخش نمي‌كردند ما براي ديدن مسابقات جام جهاني و ديدن تيم ايران به سالن سينما مي‌رفتيم. به ياد دارم اين كار فقط به دليل نبود پخش مسابقه از تلويزيون بود.وي ادامه داد:

 

ديدن فوتبال روي پرده بزرگ‌تر امكانپذير است، اما به نظرم نمايش فوتبال در سالن سينما خيلي جالب نيست. اين در حالي است كه مردم مي‌توانند از طريق تلويزيون فوتبال را تماشا كنند. البته اگر علاقه‌مند هستند كه تصاوير بزرگ‌تر مسابقات را تماشا كنند مي‌توانند در فضاي باز پارك‌ها كه تلويزيون‌هاي شهري قرار دارد فوتبال را ببينند و كاملاً هم قابل استفاده است.

 

اين استاد دانشگاه اشاره كرد: مگر ديدن فوتبال از تلويزيون چه ايرادي دارد كه حال بخواهيم در سينما آن را تماشا كنيم؟ به نظرم زنان هم مي‌توانند از طريق تلويزيون يا تلويزيون‌هاي شهري فوتبال را تماشا كنند.اوحدي در پاسخ به اين سوال كه وظيفه صدا و سيما به عنوان يك نهاد فرهنگ‌ساز در اين باره چيست؟

 

توضيح داد: به هر حال صدا و سيما وظيفه‌ خودش را براي پخش مسابقات فوتبال انجام داده است. وقتي تلويزيون حق پخش اين مسابقات را خريداري مي‌كند و بعد پخش مي‌كند، بنابراين وظيفه‌اش را انجام داده است.وي ادامه داد:

 

نمي‌توان گفت كه بايد تلويزيون نصیحت كند و هنگام فوتبال مرتب زيرنويس  داشته باشد كه هنگام تماشاي فوتبال در سالن سينما مبادي آداب باشيد. مردم بايد خودشان به اين نتيجه برسند، نه اين‌كه تلويزيون آنها را نصيحت كند. به نظرم اين مسئله به مرور زمان فرهنگسازي مي‌شود و نيازي به نصيحت نيست. معتقدم تلويزيون كار خودش را انجام داده است.

 

 

 

< قبلی		بعدی >