بيش از يكسال پيش دولت اعلام كرد براي كارمنداني كه مايل هستند به شهرستان براي ادامه خدمت خود بروند تسهيلاتي را قايل مي‌شود. اين اقدام دولت در جهت خلوت شدن تهران عنوان شد پس از آن دولت اعلام كرد، كارمنداني كه بنا به شرايط خاص شغلي حضور آنها در محل كار خود چندان ضرورتي ندارد و مي‌توانند با دوركاري وظايف محوله را انجام دهند نيز مي‌توانند به دور كاري اقدام كرده و از منازل خود امور محوله را پيگيري كنند.نتيجه بيش از يكسال اجراي طرح دوركاري نيروي انساني وزارتخانه‌ها و دستگاه‌هاي دولتي به جاي تقويت بازده كاري افراد، افزايش تعطيلي كارمندان به 2 تا 4 روز در هفته و رسيدگي به امور شخصي است!

 

وزيران عضو كميسيون امور اجتماعي و دولت الكترونيك در جلسه 30 خردادماه سال 89 بنا به پيشنهاد چهارم خرداد همان سال معاونت توسعه مديريت و سرمايه انساني رئيس‌جمهور و به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران با هدف افزايش بهره‌وري، انعطاف‌كاري و كاهش حجم رفت و آمد كارمندان دولت و اثرات جانبي آن، آيين‌نامه دوركاري را تصويب كردند.

 

همان‌گونه كه در مصوبه دولت مطرح شده بود، قرار بود افراد براي افزايش انعطاف‌كاري، بهبود وضع بهره‌وري و همچنين كاهش حجم ترافيك در كلان‌شهرها به‌ويژه تهران به منازل بروند اما عملا نه تنها چيزي بر بهره‌وري دوركاران افزوده نشد، بلكه چنان تسهيلي نيز در رفت و آمدهاي دورن شهري ايجاد نشده است چرا كه مسلما راهكار حل مشكل ترافيك اين موضوع نيست و حتي افراد به جاي طي كردن مسير اداره حال براي انجام كارهاي شخصي در سطح شهر حضور مي‌يابند.

ناآشنايي مديران با دوركاري

متاسفانه عدم وجود زيرساخت‌هاي لازم مانند تامين شبكه اينترنت و ملزومات كار در خانه‌ها در كنار ناآشنا بودن مديران با اين نوع كار پرسنل، روزهايي كه دوركاران بايد در منازل سپري كنند به منزله تعطيلي و روز غيركاري تلقي مي‌شود و خود مديران واحدهاي مختلف دستگاه‌ها نيز چنين ديدگاهي را نسبت به نيروهاي دوركار خود دارند. كمتر پيش آمده دوركاران در روزي كه قرار است از طريق منازل خود وظايف اداري خود را دنبال كنند به درخواست مديران يا نياز اداره، در نيمه روز راهي محل كار خود شوند.

 

تاكنون اغلب روزهاي دوركاري افراد به صورت كامل در منازل گذشته است. اين‌كه دورماندن افراد از محيط‌هاي كاري به منزله تعطيلي محسوب مي‌شود و اين‌كه نبود افراد چندان كمبودي در محيط‌هاي كاري سازمان‌هاي دولتي ايجاد نمي‌كند، نشان‌دهنده پايين بودن شديد بهره وري افراد در واحدهاي مختلف از يك سو و همچنين پايين بودن حجم كار موثر در ادارات دولتي است به نحوي كه مدير قادر به تعريف پروژه‌هايي براي دوركاران نيست و ترجيح مي‌دهد فكر كند افراد در روزهاي دوركاري بايد تعطيل باشند.

 

علاوه بر اين‌كه نمي‌توان كارنامه قابل قبولي را براي پرونده دوركاري طي يكي دو سال اخير متصور بود، اجراي سليقه‌اي آن توسط دستگاه‌ها نيز بر كم اثر شدن آن افزوده است به نحوي كه امروز هر يك از وزارتخانه‌ها و سازمان‌هاي دولتي وابسته به آن، آيين نامه دوركاري دولت را به سبك و سياق مورد علاقه خود تفسير و اجرا كرده‌اند. درمقدمه آيين نامه طرح دوركاري مصوب 7/4/1389هيئت وزيران، هدف از اجراي طرح موسوم به«دوركاري» را «افزايش بهره‌وري، انعطاف كاري و كاهش حجم رفت و آمد كارمندان دولت و اثرات جانبي آن» ذكر كرده است.

 

در بخشنامه تكميلي اين آيين‌نامه مورخ 11/10/1389 نيز آمده است كه«با توجه به ضرورت ملاحظه اقتضائات حق تقدم و اولويت در استفاده از اين طرح با زنان كارمند خصوصا مادراني كه فرزند خردسال يا معلول دارند و خود يا اعضاي خانواده آنان مواجه با بيماري‌هاي خاص هستند، خواهد بود.»

 

تعيين سازوكارها و ضوابط اجرايي اين طرح به يك كارگروه در دستگاه اجرايي واگذار شده است كه از جمله انتخاب مشاغل و افراد مشمول استفاده از اين آيين نامه مسئوليت تعيين امكانات و تجهيزات مورد نياز براي انجام دوركاري، نظارت بر اجراي فرآيند دوركاري در دستگاه اجرايي را نيز عهده داراست. ماده ۵ اين آيين نامه دستگاه اجرايي را موظف كرده است امكانات و تجهيزات مورد نياز براي دوركاري را در اختيار كارمند قرار دهد. ماده ۷ دستگاه اجرايي را موظف به اقدامات لازم براي امنيت شبكه‌هاي اطلاعاتي مورد استفاده براي طرح دوركاري و محافظت از داده‌ها و اطلاعات مي‌كند،

 

و بالاخره ماده ۸ پرداخت ماهانه مبلغي به ميزان ۵ درصد حداقل حقوق تحت عنوان كمك هزينه‌هاي جانبي براي مواردي از قبيل گرمايش، سرمايش و روشنايي منزل كاركنان دوركار به آنان تضمين مي‌كند. در تبصره ماده ۸ نيز تاكيد شده است كه پرداخت‌هاي رفاهي مستقيم و غير مستقيم مانند ساير كاركنان به اين افراد پرداخت خواهد شد.

 

نگاه دولت جنسيتي نيست

لطف‌الله فروزنده معاون توسعه مديريت و سرمايه انساني دولت در تاريخ 10 بهمن ماه سال گذشته با تاكيد بر اين‌كه نگاه دولت به طرح دوركاري جنسيتي نيست، گفت: در اين طرح مشاغلي كه ارباب رجوع نداشته، جنبه تحقيقاتي و فكري داشته باشند و كارمند بتواند در هر جايي كار خود را انجام دهد، مشمول دوركاري مي‌شود. لطف‌الله فروزنده افزود: طرح دوركاري ارتباطي با جنسيت ندارد و در اين طرح نوع مشاغل داراي اهميت است. وي افزود:

 

به‌طور معمول خانم‌ها در اين مشاغل بيش‌تر هستند و ماهيت دوركاري اين است كه براي خانم‌ها زمينه بهتري فراهم كند تا بتوانند به وظايف خانوادگي خود نيز عمل كنند. فروزنده در گفت‌وگو با پايگاه اطلاع‌رساني دولت، با تاكيد بر اين‌كه بحث دوركاري به هيچ عنوان به معناي بيكاري نيست، گفت: كارمندان در اين طرح هم كار خود را انجام مي‌دهند و هم حقوق دريافت مي‌كنند، ولي كاري كه در اداره در ظرف 30 ساعت انجام مي‌شود، شايد در خانه با 10 تا 15 ساعت صورت گيرد و كارمند همان مزاياي هميشگي را دريافت مي‌كند.

برخورد سليقه‌اي

برخي از وزارتخانه‌ها با بيان دلايل گوناگون و آوردن دلايل مختلف عنوان كردند كه اساسا نوع كار آنها دوركاري بردار نيست و بايد پرسنل خود را تمام وقت در اختيار داشته باشند. شايد بتوان وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي را در اين زمينه پيشتاز دانست و تنها وزارتخانه‌اي خواند كه براي اجراي طرح دوركاري حداقل 40 تا 50 درصد از نيروهاي خود را به منازل فرستاد كه البته درباره اين وزارتخانه نيز مسائل مطرح شده درباره عدم دستيابي به بهره وري نيروي كار هم صدق مي‌كند.

 

آمار چندان مشخصي نيز از عملكرد دستگاه‌هاي وابسته به دولت درباره روند اجراي طرح دوركاري كاركنان وجود ندارد و ممكن است برخي از وزارتخانه‌ها 10 درصد و برخي ديگر تا 50 درصد از نيروهاي خود را دوركار كرده باشند. يكي از دوركاران شاغل در يك وزارتخانه به مهر گفت: واقعيت اين است كه پس از اجراي طرح دوركاري برخي نگراني‌ها و مسائل حاشيه‌اي مبني بر اين‌كه اين طرح يك نوع اخراج تدريجي افراد است مطرح شده بود، اما بعد مشخص شد كه دولت به دنبال دستيابي به چنين هدفي نيست.

به محل كارمان سر مي‌زنيم!

وي ادامه داد: ما در روزهاي دوركاري در منازل خود هستيم و چندان كاري نيز براي انجام دادن نداريم. با اين حال، در مواردي به محل كار خود سر مي‌زنيم!اين فرد دوركار خاطرنشان كرد: در برخي از واحدهاي وزارتخانه افراد تا 4 روز در هفته را در دوركاري به سر مي‌برند كه با تعطيلي جمعه 5 روز مي‌شود. به عبارتي، اين افراد در طول هفته فقط 2 روز ملزم به حضور در محل كار خود هستند و در بقيه روزها به امورات عقب‌افتاده خود مي‌پردازند. به گفته وي، ممكن است بيكار ماندن در خانه افرادي را به فكر انجام كارهاي جانبي براي كسب درآمد نيز بيندازد ولي از زمان دوركار شدن ميزان حقوق و مزاياي ما كم نشده و تغييري در قراردادها نيز ايجاد نشده است.

 

 

< قبلی		بعدی >