با وجود آن‌كه دستور بانك مركزي به صراف‌ها طي هفته‌هاي گذشته مبني بر فروش دلار با نرخ 1400 تومان با شكست مواجه شد بار ديگر متولي سياست‌هاي پولي و بانكي و كشور تصميم دارد تا با صدور بخشنامه مهار بازار افسار گسيخته ارز را بكشد.  روز پنجشنبه بانك مركزي طي بخشنامه‌اي به صرافان سراسر كشور اعلام كرد در صورتي كه از روز شنبه نرخ فروش ارز را بيش از 3 تا 5 درصد بالاتر از نرخ مرجع بانك مركزي تعيين كنند يا ارز نقدي را بيش از يك درصد گران‌تر از نرخ تعيين شده اين بانك بفروشند، مجوز فعاليت آنها ابطال خواهد شد.

 

 

بانک مرکزی آزموده را می آزماید

 

محمد خوش چهره  در گفت و گو با «ملت ما»: چاره مشكل ارز ، بازگرداندن رونق به توليد است

 

بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران طي بخشنامه‌اي به صرافان سراسر كشور اعلام كرد، در راستاي اجراي سياست يكسان‌سازي نرخ ارز از تاريخ 8/11/90 صرافان سراسر كشور مجازند با درنظر گرفتن هزينه‌هاي مربوط به نقل و انتقالات ارزي، نرخ فروش ارز را حداكثر بين 3 الي 5 درصد بالاتر از نرخ مرجع بانك مركزي تعيين نمايند. ضمنا نرخ فروش نقدي ارز به‌صورت اسكناس نيز با در نظر گرفتن هزينه‌هاي تامين اسكناس، حداكثر به‌ميزان يك درصد بالاتر از نرخ مرجع اين بانك خواهد بود.

 

صرافان سراسر كشور مكلفند، نسبت به‌ثبت دقيق اطلاعات مربوط به حواله، اسكناس و هزينه‌هاي مربوطه در سامانه سنا اقدام كرده، همچنين نرخ خريد و فروش ارز با شرايط فوق الذكر را به‌طور روزانه در تابلوي صرافي درج نمايند. در دستورالعمل ياد شده تاكيد شده است صرافاني كه بخشنامه ابلاغي اين بانك را از تاريخ 8/11/90 رعايت ننمايند، مجوز فعاليت آنها ابطال خواهد شد.

 

 

توجه به‌تمامي كانال‌هاي توزيع

اين در حالي است كه محمد خوش چهره، استاد اقتصاد دانشگاه تهران در گفت‌وگو با«ملت ما» اين تصميم بانك مركزي را ناكارآمد خواند و گفت: كانال‌هاي توزيع ارز در بازار تنها صرافي‌ها نيستند و دولت بايد به كانال‌هاي زيرزميني بپردازد.  وي افزود: «راه‌حل رفع مشكل ارز بازگرداندن رونق به توليد است؛ چرا كه اگر توليد كشور رونق بگيرد سرمايه‌گذاري در بازارهاي مبتني بر سوداگري جذابيت خود را از دست مي‌دهد».  اين كارشناس اقتصادي كه روزگاري در زمره شاخص‌ترين چهره‌هاي حامي احمدي‌نژاد بود ادامه داد: بايد به جاي مديريت عرضه به مديريت تقاضا روي آورد.

 

دستور رئيس كل

با اين حال روز پنجشنبه محمود بهمني، رئيس‌كل بانك مركزي دستور تك نرخي شدن نرخ ارز را صادر كرد تا از روز شنبه دلار با نرخ 1226 تومان عرضه شود.  بهمني دومين خبر مهم هفته، پس از اعلام خبر موافقت رئيس‌جمهوري با افزايش نرخ سود سپرده‌هاي بانكي و اوراق مشاركت را اعلام كرد: « ارز تك نرخ شد و از روز شنبه بهاي هردلار يكهزار و 226 تومان است.»

 

رئيس كل بانك مركزي تاكيد كرد: وقتي اعلام مي‌كنيم خريد و فروش ارز در بازارهاي غيررسمي مجاز نيست، يعني بحث مبارزه با پولشويي را مطرح مي‌كنيم بنابراين خودمان بايد نيازهاي آنها را تامين كنيم.  وي گفت: كميته‌اي از يك هفته پيش تشكيل شد و تا صبح پنجشنبه مشغول بود تا براساس قولي كه داده بوديم، رقم تك نرخي ارز را اعلام كنيم و با محاسباتي كه داشتيم مبلغ 1226 تومان را اعلام كرديم.

 

بهمني ادامه داد: بنابراين مسافران، دانشجويان و هركسي كه نياز به منابع ارزي داشته باشد از اين به‌بعد ارز را با اين نرخ به‌روش صحيح و كنترل شده دريافت مي‌كند. رئيس كل بانك مركزي گفت: اگر مسافر است بايد اطمينان پيدا كنيم كه اين ارز حتماً خارج مي‌شود، بنابراين در گيت فرودگاه به مسافران پول را مي‌دهيم يا اين‌كه به بانك ملي مراجعه و فيش دريافت مي‌كنند و سپس هنگام مسافرت و پس از كنترل پاسپورت، مسافران مي‌توانند ارز خود را از طريق باجه‌هايي كه تعبيه كرديم، دريافت كنند.

 

وي افزود: همه مراجعان نيازمند ارزي براي واردات يا توليد به‌هر ميزان چه از طريق حواله و چه از طريق گشايش ال سي و روش‌هاي مختلف اين ارز را در اختيار آنها قرار مي‌دهيم. بهمني اضافه كرد: هم‌اكنون پايمان را فراتر گذاشته و گفته‌ايم از هر جاي دنيا كه نياز دارند كالا وارد كنند برنامه‌ريزي مي‌كنيم كه در همان كشور ارز را به حساب فروشنده واريز كنيم و حتي نياز به حواله نباشد.

براي توليد‌كنندگان و وارد‌كنندگان ميزان ارز نامحدود است

وي درباره ميزان ارزي كه در اختيار افراد قرار مي‌گيرد، گفت: براي توليد‌كنندگان و وارد‌كنندگان ميزان ارز نامحدود است و هر ميزان كه بخواهند گشايش كنند در اختيار آنان ارز قرار مي‌دهيم و براي دانشجويان نيز مشخص و دستورالعمل آن قبلاً ابلاغ شده است. رئيس كل بانك مركزي با بيان اين‌كه براي مسافران هم رقم آن تعيين شده است و هزار دلار را درنظر گرفته بوديم افزود: در حال افزايش اين نرخ هستيم تا بتوانيم براي سفرهاي نوروزي اين رقم را افزايش دهيم تا مسافران حتي در سفرهاي دور پرواز هم مشكل كمبود منابع نداشته باشند.

 

ماجراي دلارهاي تقلبي

وي در پاسخ به اين پرسش كه چگونه دلارهاي تقلبي قابل تشخيص است؟ گفت: يك و نيم تا دو ماه پيش كه هر انس طلا در بازارهاي جهاني حدود 1900 دلار بود، قيمت سكه‌هاي ما حدود 650 هزار تومان بود، چطور مي‌شود كه قيمت طلاي جهاني زماني كه به حدود 1680 يا 1700 دلار رسيد قيمت سكه حدود دو برابر شود. بهمني تاكيد كرد: مشخص بود حباب و كاذب است بنابر اين در اين‌گونه شرايط كه معمولاً قيمت‌هاي حبابي در داخل بالا مي‌رود ورود طلاي قاچاق و حتي ارز مي‌تواند اتفاق بيفتد.

رئيس كل بانك مركزي با بيان اين‌كه وقتي نرخ كاذب در بازار ارز به وجود بيايد عده‌اي فرصت طلب براي كسب سود بيش‌تر دلار وارد مي‌كنند، ادامه داد: وقتي كه شنيديم بلافاصله به صرافي‌ها و بانك‌ها اخطار داديم كه مواظب باشند و اين‌گونه دلارها را كه از كشورهاي اطراف وارد مي‌شود

كنترل كنند تا خداي ناكرده ملت ما از اين بابت متضرر نشوند. وي به مردم توصيه كرد از مبادي رسمي نيازهاي خود را تامين كنند و افزود: وقتي صرافي‌هاي مجاز و بانك‌هاي ما نياز را تامين مي‌كنند ديگر لزومي ندارد بر سر چهارراه‌ها يا پاساژها بروند و نيازشان را تامين كنند قطعاً در آنجا كنترلي نخواهد بود و اين مشكلات به‌وجود مي‌آيد.

پيش‌فروش سكه ادامه خواهد داشت

بهمني در پاسخ به اين پرسش كه آيا پيش‌فروش سكه ادامه مي‌يابد و نرخ جديد آن چيست؟ گفت: در چند روز گذشته حدود 4 و نيم تا 5 ميليون سكه پيش‌فروش كرديم و پيش بيني كرديم كه اگر بخواهيم 15 تا 20 روز ديگر، 10 تا 15 ميليون هم پيش‌فروش كنيم اين رقم به 20 ميليون مي‌رسد. رئيس كل بانك مركزي ادامه داد:

 

هميشه اين فكر را مي‌كرديم كه اگر 20 ميليون سكه در چهار ماه بعد به بازار عرضه شود چه اتفاقي مي‌افتد و اين عرضه مي‌تواند بازار را بشكند. وي گفت: براي اين‌كه خريداران اين ضرر را نداشته باشند قيمت جهاني را محاسبه و با احتساب كارمزد نرخ را تعيين مي‌كنيم و در اختيار آنان قرار مي‌دهيم. بهمني تاكيد كرد: پيش فروش سكه همچنان ادامه دارد تا زماني كه تقاضا بسيار كاهش يابد يا از بين برود.

 

رئيس کل در  استانبول

بهمني همچنين به برخي جريان‌سازي‌ها در كشور اشاره و اضافه كرد: يكشنبه منزل بودم كه پيامك آمد قيمتها افزايش يافته است و براي پيگيري اين موضوع به چهارراه استانبول و سبزه ميدان رفتم ديدم خبري نيست و بازار تعطيل است و كسي خريد و فروش نمي‌كند اما چگونه ساعت به ساعت قيمت‌ها بالا مي‌رود. وي با تاكيد بر اين‌كه به مسائل رواني بايد دقيقاً توجه كنيم، گفت: نمي‌خواهيم خريداران سكه و ارز متضرر شوند و همه ما بايد حواسمان باشد گرفتار اين سياست‌ها و حباب‌سازي‌ها نشويم.

 

 

تحريم غرب

رئيس كل بانك مركزي در پايان سخنان خود با بيان اين‌كه 32 سال است كه تحريم هستيم، افزود: ملت ايران باهوش، توانا و داناست و ملت دانا هميشه يا راه را مي‌يابد يا مي‌سازد، بنابراين اميدواريم همچنان اين دوران را پشت سر بگذاريم.  وي درباره روند كارها در بانك مركزي و اين‌كه آيا تحريم‌ها موثر بوده است، افزود: ملت ايران بسيار باهوش و فهيم است و هميشه راه را مي‌يابد يا مي‌سازد.

وي با بيان اين‌كه 32 سال است كه تحريم هستيم و هيچ مشكلي تا اين لحظه نداشتيم گفت: درست است كه مقداري كار ما را سخت مي‌كند اما اميدواريم بتوانيم اين دوران را نيز به خوبي پشت سر بگذاريم، چرا كه دردنياي امروز با اين تعداد كشورها حتما راه‌هاي جديدي پيدا مي‌كنيم و كار خود را انجام خواهيم داد. رئيس كل بانك مركزي گفت: امريكا با بحران‌هاي خودش و اروپا نيز با اين تناقضي كه از نظر اقتصادي دارد، مشكلات آنها به مراتب بيش‌تر از اين است كه بخواهند براي ما مشكل بيافرينند.

 

 

اجراي مصوبات شوراي پول و اعتبار از شنبه

بهمني در ادامه اعلام كرد: مصوبات جديد شوراي پول و اعتبار براي افزايش نرخ سود سپرده‌هاي بانكي و اوراق مشاركت از شنبه اجرا مي‌شود. بهمني گفت: چهارشنبه جلسه‌اي با حضور همه مديران عامل بانك‌هاي دولتي و خصوصي و موسسات اعتباري داشتيم. وي افزود: در اين جلسه درباره برخي سياست‌هاي پولي، اعتباري و نظارتي بحث و بسته سياستي را ابلاغ كرديم كه همان جا با خود آن را بردند. بهمني گفت: اين بسته از امروز (شنبه) روز اداري بر اساس مصوبات جديد اجرا خواهد شد و همه شرايط‌مان را نيز در اين بسته برايشان ارسال كرديم.

 

 

ارز مسافرتي بعد از گيت فرودگاه تحويل داده مي‌شود

معاون اقتصادي وزير امور اقتصادي و دارايي نسبت به افزايش دوباره قيمت‌ها در بازار ارز و سكه هشدار داد و گفت: برخي به دليل انتفاع از افزايش قيمت‌ها در اين بازار ممكن است دوباره در نرخ ارز حباب به وجود آورند، اما تلاش دولت ايجاد نظام تك‌نرخي ارز است و براي اين كار ارز لازم و توان كافي دارد.

 

محمدرضا فرزين كه درباره نوسانات بازار ارز و سكه توضيح مي‌داد، در پاسخ به اين سوال كه چرا سكوت تيم اقتصادي دولت طولاني شد و التهابات بازار ارز و سكه را دامن زد، گفت: متولي ساماندهي ارزي كشور بانك مركزي است كه طي سال‌هاي گذشته در اين عرصه به خوبي عمل كرد، اما در ماه‌هاي اخير دولت متوجه شد تغييرات ارزش پول ملي بيش از آن‌كه مبتني بر يك فرآيند طبيعي باشد، مبتني بر اخلال در بازار است.

 

 

نوسانات اخير بازار سرمنشأ اقتصادي نداشت

او با اشاره به اين‌كه دولت در اين مدت متوجه شد كه بايد به كمك بانك مركزي بيايد، گفت: تحليل ما اين بود كه نوسانات اخير سرمنشأ اقتصادي ندارد و به همين دليل كارگروه ساماندهي نرخ ارز تشكيل شد. اين كارگروه ابتدا تحليل دقيقي از وضع ارزي كشور ارايه كرد و متوجه شد كه بانك مركزي ذخيره ارزي خوبي دارد و به همين دليل در كنار بانك مركزي شروع به ساماندهي اوضاع كرد.

 

فرزين با اشاره به اين‌كه پيش از اين و در دوران التهابات بازار نيز وزير اقتصاد و رئيس كل بانك مركزي در اين باره اطلاع‌رساني كرده بودند، گفت: با اين وجود در آن زمان آنچنان فضاي بازار دچار اخلال بود كه اين اطلاع‌رساني تاثير‌گذار نبود، ولي اين اقدام موقعي تاثير‌گذار شد كه دولت شناخت دقيق از وضع بازار را به دست آورد و تصميم لازم را اتخاذ كرد، بنابراين تنها صحبت‌كردن تاثير‌گذار نيست.

 

در 8 ماهه امسال 5/82 ميليارد دلار صادرات داشتيم

بررسي‌هاي ما نشان مي‌دهد در سال‌هاي اخير تراز بازرگاني ما مثبت بوده و هميشه صادرات بيش از واردات بوده است. در سال گذشته تراز بازرگاني 40 ميليارد ريال مثبت و مازاد حساب جاري نيز 25 ميليارد دلار بوده است.

 

در واقع در حساب بانك مركزي ارز ذخيره شده است. به گفته فرزين، در سال جاري به دليل مازاد ارزي پشتوانه خوبي در كشور وجود داشت، به‌طوري كه در هشت ماهه امسال 55 ميليارد دلار نفت فروخته شده و 5/27 ميليارد دلار صادرات غيرنفتي داشته‌ايم، در حالي كه در همين مدت كل واردات كشور 40 ميليارد دلار بوده است، يعني مازاد تراز تجاري كشور 8/42 ميليارد دلار بوده است.

سخنگوي كارگروه تحولات اقتصادي در تشريح علل اختلال در بازار ارز گفت: يكي از اين علل ها اين بود كه انتظارات عاملان اقتصادي دچار اخلال شد. با تحليل‌هايي كه به عاملان اقتصادي تلقين مي‌شد، اين‌گونه بيان مي‌شد كه دولت وضع ارزي مناسبي ندارد و احتمال افزايش قيمت آن هست و به همين دليل بخشي از نقدينگي به اين سمت آمد و خريد و فروش ارز هم كه با اطلاع‌رساني منظم از سوي اخلال‌گراني مواجه بود، ادامه داشت؛ به‌طوري كه نرخ‌هاي بالايي در اين بازار به وجود آمد.