|  شاهين سپنتا*  |نام اصلي و ايراني جزيره ابوموسي، «بوموسو» است كه با دخالت بيگانگان استعمارگر و به تقليد از نوشته‌هاي عربي «بوموسي» و «ابوموسي» گفته و نوشته شده است. جزاير سه گانه ايراني ابوموسي، تنب بزرگ و تنب كوچك در طول تاريخ هميشه هويتي ايراني داشته و خواهند داشت. يكي از راه‌هاي حفظ هويت ايراني اين جزاير پاسداشت نام‌هاي اصيل و ريشه‌دار ايراني آنهاست كه نشان از حاكميت هميشه ايراني بر اين جزاير و نفوذ زبان فارسي در اين منطقه دارد.

 

به‌ويژه درباره جزيره ابوموسي بدون اين‌كه نيازي به تغيير نام باشد بايسته است كه در نوشته‌هاي پارسي و مكاتبات، نام اين جزيره را درست و باتوجه به ريشه ايراني آن، «بوموسو» بنويسم و بخوانيم.واژه فارسي «بوموسو» از دو بخش اصلي تشكيل شده است. بخش نخست اين واژه بوم به معني سرزمين است. بخش دوم آن «سُو» كه همان سُوز يا سبز است. به اين ترتيب تركيب «بوم و سُو» نام اصلي و ايراني اين جزيره است كه معني آن بوم سبز يا سرزمين سبز است.

 

در تاييد اين نكته، به نام‌هاي فارسي ديگر اين جزيره نيز مي‌توان اشاره كرد كه دربرگيرنده هر دو جز بوم و سبز هستند. اين جزيره كه از خوش‌ آب ‌و هواترين مناطق خليج‌فارس است و انواع گياهان و جانوران دريايي در ساحل آن به چشم مي‌خورد و از ديرباز داراي آب شيرين، كشتزار و مراتع خوب بوده، نزد مردم بوشهر و بندر لنگه و ديگر شهرهاي پارس تا 80 سال پيش به نام «گپ سبزو» به معني سبزه‌زار بزرگ شناخته مي‌شد يا در اسناد تاريخي از آن با نام بوموو ياد كرده‌اند كه از دو بخش بوم و اوو يا آب تشكيل شده است و به صورت بومُف معرب شده است.

 

بنابراين شايسته است كه در نوشته‌هاي پارسي، نام اين جزيره را درست و باتوجه به ريشه ايراني آن، «بوموسو» بنويسم و بخوانيم.

 

تُنب، واژه‌اي پارسي است

عرب‌ها كه مي‌كوشند نسبتي بين خود و جزاير سه‌گانه تنب بزرگ و تنب كوچك و بوموسو پيدا كنند، در نوشته‌هاي خود واژه فارسي تنب را معرب كرده و به صورت «طنب» مي‌نويسند. در صورتي كه «تُنب» يا «تُمب»، واژه‌اي‌ فارسي سره‌ است كه در گويش‌هاي محلي جنوب ايران شامل لهجه‌هاي لارستاني، بندري، تنگستاني و دشتستاني به معناي تپه و پشته يا تل هستند. در خليج فارس دو جزيره نام تُنب بر خود دارند، يكي تنب بزرگ و ديگري تنب كوچك.

جزيره تنب بزرگ از ديرباز به نام‌هايي همچون تُمب بزرگ، تُمب گپ، تنب مار، تُنب مار بزرگ، تل مار و... ناميده مي‌شده است؛ چون در اين جزيره در گذشته‌اي نه چندان دور شمار زيادي مار سمي وجود داشته است. در گويش دريانوردان محلي اين جزيره را «تمب گپ» نيز مي‌نامند كه باز نشان از هويت ايراني آن دارد. واژه «تنب» در تركيب نام بسياري از روستاهاي بندرلنگه و بوشهر نيز به كار رفته است. نام جزيره تنب كوچك نيز بر همين بنيان استوار است.

*  فعال ميراث فرهنگي- منبع مهر

 

< قبلی		بعدی >