چند روز پيش منوچهر جهانيان، معاون گردشگري سازمان ميراث فرهنگي از افزايش 48‌درصدي ميزان ورود گردشگر خارجي به كشور در نوروز 91 در مقايسه با مدت مشابه سال گذشته خبر داد.  جهانيان در حاشيه دومين گردهمايي معاونان گردشگري سراسر كشور در بوشهر در جمع خبرنگاران گفت: از 25 اسفند 90 تا 13 فروردين 91 شاهد رشد 48‌درصدي ميزان ورود گردشگر خارجي به كشور در مقايسه با مدت مشابه سال گذشته بوديم. 

 

|   هادي معيري‌نژاد   |

روياي شيرين توريست چيني در ايران

اين آمار عجيب و غريب در حالي عنوان مي‌شود كه منتقدان معتقدند يا آمارها مشكل دارد يا تعريف سازمان از گردشگر. اما از طرف ديگر زمزمه‌هايي مبني بر جذب گردشگر چيني به گوش مي‌رسد. اين موضوع به عنوان خيز بلند در گردشگري كشور مطرح است. دستيابي به 20 ميليون گردشگر خارجي، افقي است كه سند چشم‌انداز 20 ساله ايران براي گردشگري تعريف كرده است هدفي كه به اعتقاد متوليان صنعت گردشگري جمعيت كثير چشم بادامي‌هاي چيني بخشي از آن را مي‌تواند تامين كند.

 

چشم بادامي‌هاي نوكيسه و وسوسه‌انگيز

به گزارش خبرآنلاين، چين به دليل جمعيت فراوان و رشد اقتصادي بالا شاهد يك طبقه نوظهور نوكيسه است كه از مخروبه‌هاي پنهان نظام بي‌طبقه آرماني كمونيستي سر برآورده‌اند. كساني كه به مدد رويكرد چين به بازار آزاد و سياست توليد انبوه به جايي رسيده‌اند كه از له شدن در اتوبوس‌هاي اسقاط پكن و شانگ‌هاي به سمت خريد گران‌ترين اتومبيل‌ها و تجملات رفته‌اند. سفرهاي گردشگري هم يكي از تفريحات جديد آنهاست.

 

سفر سالانه 70 ميليون گردشگر به كشورهاي مختلف جهان رقمي وسوسه‌برانگيز است براي اين‌كه كشورها خودشان را براي ميزباني اين توريست‌هاي نابلد با ديگر زبان‌ها فراهم كنند. بنابر برآوردهاي سازمان تجارت جهاني، چين در سال 2020 به بزرگ‌ترين كشور توريستي جهان و چهارمين كشور از نظر سفرهاي خارجي بدل مي‌شود.

 

چيني‌ها به ايران مي‌آيند؟

اين درحالي است كه زمزمه برنامه‌ريزي‌ها براي ورود توريست از چين به ايران سال گذشته توسط حامد دهقانان؛ معاون گردشگري وقت سازمان ميراث فرهنگي مطرح شد؛ مهرماه سال گذشته او در مجمع اقتصادي اوراسيا پيشنهاد داد كه سال 2012 به عنوان سال گردشگري ايران و چين معرفي شود كه با استقبال هم مواجه شد. البته پيشنهاد بدي هم نيست. حتي مي‌تواند رويايي باشد؛ چيني‌هاي متمول كه تعدادشان كم هم نيست، ايران را به عنوان يكي از مقاصد مسافرت و تفريح خود بشناسند.

 

لادن جعفري تهراني؛ مديركل دفتر توسعه گردشگري، بازاريابي و تبليغات سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري شناخت بازار گردشگري چين را مهم‌ترين اقدام براي بهره‌مندي بيش‌تر از بازار پررونق گردشگران چيني مي‌داند و مي‌گويد: به دليل ويژگي خاص گردشگران چيني از جمله ندانستن زبان بين‌المللي و وابستگي شديد به شيوه‌هاي فرهنگي و رفتاري بومي، شناخت سلايق، فرهنگ، آداب و رسوم مردمان اين كشور بازار گردشگري چين در دستور كار قرار دارد.

 

همچنين حجت‌الاسلام محمد جواد ادبي، قائم مقام امور بين‌الملل سازمان ميراث‌فرهنگي و گردشگري از امضاي سند همكاري‌هاي متقابل ايران و چين در زمينه گردشگري مي‌گويد. جهانيان هم به برنامه‌هايي كه ايران براي جذب گردشگران چين در دست دارد، اشاره مي‌كند و مي‌گويد: در همين رابطه راهنمايان تور براي ارايه خدمات به گردشگران چيني آموزش‌هايي مي‌بينند كه زبان چيني از جمله آنهاست.

 

شكار توريست چيني، تدبير مي‌خواهد

در حالي كه سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري ظاهراً عزمش را براي ورود گردشگر از چين جزم كرده است، اسدالله عباسي؛ رئيس فراكسيون گردشگري مجلس به فارس مي‌گويد: چين كشور پر جمعيتي است و ظرفيت خوبي براي جذب توريست به ايران محسوب مي‌شود اما بايد با تدبير، اين كار انجام شود.

 

او معتقد است كه چين يك فرصت براي گردشگري كشور مي‌تواند باشد: اما به شرط آن‌كه منفعلانه با آن مواجه نشويم يعني بتوانيم به خوبي آنها را ترغيب كنيم تا ارز بيش‌تري را در اين كشور صرف كنند و آنها راغب كنيم تا دوباره هم به اين كشور سفر كنند. اگر ايران به خوبي بتواند از چيني‌ها در كشورمان ميزباني كند علاوه بر گسترش صنعت توريسم، مي‌توانيم موجي از اسلام‌گرايي را نيز در آنها شاهد باشيم.

 

آيا چيني‌ها گردشگران خوبي‌اند؟

اما آيا چيني‌ها با توجه به همه اين مزايا مي‌توانند گردشگران خوبي براي كشور ما باشند؟ تجربه نشان داده است گردشگران براي سفر به يك منطقه فاكتورهاي فراواني را در نظر مي‌گيرند كه با توجه به بافت فرهنگي يك گردشگر مي‌توان دريافت كه آيا كشور ما پاسخگوي نياز آنان هست يا نه.

 

به عنوان مثال كشور ما، اگر از جذابيت‌هاي اكوتوريسم و گردشگري جنجالي و طبيعي مثل كوير نوردي و كوهنوردي و غيره فاكتور بگيريم، براي يك گردشگر اروپايي يا امريكايي اصلا مناسب نيست چرا كه جذابيت‌هاي مد نظر آنان براي گردشگري و امكانات نرمال آنها نظير هتل‌هاي چند ستاره و شنا كنار ساحل و ماساژ و اسپا و اطعمه و اشربه وكازينو و... اصلا در توان ما نيست و اين اختلاف فرهنگي جزو مسائل لاينحل گردشگري ماست.

 

هر چند كه در برخي ديگر از كشورهاي مسلمان گردشگر پذير نظير تركيه و مالزي و امارات متحده به نوعي با اين مسائل كنار آمده‌اند. اما قدر مسلم اين است كه ما نمي‌توانيم براي جذب گردشگر روي چنين مسائلي حساب باز كنيم.  بنابراين بايد بر روي داشته‌هاي خود تمركز كنيم در گفته‌هاي اسدالله عباسي نماينده مجلس با فارس نكته‌اي نهفته است و آن اين است كه«مي‌توانيم شاهد موجي از اسلام گرايي را نيز در گردشگران چيني شاهد باشيم»

 

اين نشان‌دهنده اين است كه آقاي عباسي ناخودآگاه به نقطه قوت گردشگري ما يعني گردشگري مذهبي و معنوي اشاره دارد اما نكته مهم‌تر اين است كه گردشگران چيني لقمه مناسبي براي اين‌گونه اهداف نيستند. بافت فرهنگي مردم چين با لاييسيته آميخته شده و گرايشات مذهبي آنان نيز حداكثر به سمت دائو‌گراي وسنت‌هاي كنفوسيوسي است كه در بهترين حالت مذهب به شمار نمي‌آيند و بيش‌تر يك نوع جهان‌بيني مبتني بر نقش برجسته تقدير آسمان و زمين است.

 

با اين حال گردشگر چيني چنان كه تجربه ديگر كشورهاي گردشگر پذير نشان داده است گردشگري است كه با معيارهاي اروپايي و امريكايي گردشگري بيش‌تر دمخور است. انبوه گردشگران چيني در كازينوها و فروشگاه‌هاي برند و... نشان‌دهنده اين است كه برنامه‌ريزي‌هاي ما براي جذب گردشگر چيني چندان آينده موفقي ندارد.

 

مي توانيم حداكثر در سال چند هزار گردشگر چيني جذب كنيم و آنها را با ضرب هديه و خدمات مجاني راضي نگه داريم اما نگريستن به اين برنامه به عنوان پروژه‌اي بلندمدت كه بتواند صنعت گردشگري ما را متحول كند بسيار خوشبينانه و تا حدي رويايي است. به نظر مي‌رسد متوليان گردشگري ما اگر واقع بين باشند فعلا بايد روي تقويت زير ساختهاي گردشگري معنوي ادبي و مذهبي ما تمركز كنند همچنين بر اكوتوريسم. اما تلاش براي جذب گردشگر چيني هم لااقل براي بخش گردشگري ما تلاشي مثبت است به شرطي كه با غلو و ترسيم اهداف رويايي اين تلاش را بي‌ثمر نكنيم.

 

< قبلی		بعدی >