| مهدي كتابدار|بيش از يك سال از شعله‌ور شدن شعله‌هاي بيداري اسلامي در جهان اسلام مي‌گذرد. جنبشي كه در پي سال‌ها، حكومت استبداد وابسته در جهان عرب از تونس شروع شد و پس از پيروزي انقلاب مردم تونس در ادامه امواج آن مصر، يمن و ليبي را در نورديد و اينك در بحرين به تلاطم خود ادامه مي‌دهد.

 

اين خيزش بار ديگر غرب را از پايداري ارزش‌هاي اسلامي در ميان مردم خصوصا جوانان جوامع منطقه با خبر كرد و نگراني آنها از ادامه اين رخدادها كه به برچيده شدن بساط ساير حكومت‌هاي وابسته منطقه‌اي خواهد انجاميد را دوچندان كرد. صاحبنظران بر اين عقيده‌اند كه تحولات اخير جهان اسلام به تغييراتي بنيادين در خاورميانه منجر مي‌شود ممكن است مناسبات ساير مناطق جهان را نيز تغيير دهد و در صورت برخورداري از رهبري بيدار، چهره‌اي ديگر از توانمندي‌هاي ملت‌هاي منطقه را به نمايش بگذارند.

 

هر چند در بيش‌تر تحليل‌هاي منتشر شده درباره ابعاد بيداري اسلامي و تاثيرات آن در مناسبات جهاني بيش‌تر از عامل روابط سياسي و خواست مردم در برقراري حكومت‌هاي مردمسالار غيروابسته تجليل مي‌شود، اما ساير ابعاد جنبش‌هاي اخير نيز بسيار مهم و شايان توجه مي‌نمايد، از جمله اين جهات، وجه اقتصادي تغييرات به وجود آمده به نفع جهان اسلام و مردم سرزمين‌هاي به پاخاسته است.

 

با وجود اين‌كه عامل پايداري نظام‏هاي سياسي جديد برآمده از اين بيداري بزرگ را توجه به خواست ملت تعبير مي‌كنند اما توجه به اقتصاد تازه بنيان شده در اين كشورها و نيز مفاهيمي چون رشد اقتصادي و توسعه پايدار كه به اوضاع معيشتي مردم مسلمان اين سرزمين‌ها باز مي‌گردد، مهم بوده و به قدر تغييرات اصلاحي در نظام اجتماعي اهميت پيدا مي‌كند.

 

با نگاه به آمارهاي اقتصادي موجود در منطقه، كه بخش زيادي از كشورهاي آن در حوزه سند چشم‌انداز بيست ساله ما قرار مي‌گيرند، «بيداري اسلامي» پنجره‌هايي از جنس فرصت‏ را در برابر تجار ايراني و بازرگاني ملل اسلامي گشوده است كه تغيير نگاه دولت‌ها براي استفاده به هنگام از اين ظرفيت‌ها را طلب مي‌كند و البته اين تغيير نگاه‌ها تنها به اقتصاد دولتي محدود نمي‌شود،

 

بلكه در مرحله بعد، بيش‌تر حضور و تبادلات تجاري بخش خصوصي است كه باعث رونق اقتصاد منطقه خواهد شد. به عنوان مثال بازسازي كشور ليبي يا بازارهاي بزرگ مصر كه هم اينك پيش روي نيروهاي متخصص ايراني قرار دارد، ميداني است كه مشاركت نهادهاي اقتصادي و ديپلماسي كشور را در شكل‌گيري توافقنامه‌هاي منطقه‌اي طلب مي‌كند.

 

< قبلی		بعدی >