امروز صبح به وقت دمشق، اولتيماتوم فرستاده ويژه سازمان ملل متحد و اتحاديه عرب به دولت سوريه و مخالفان به پايان رسيد. با اين حال گزارش‌هاي منتشره از سوريه حكايت از ادامه درگيري‌ها در برخي شهرهاي اين كشور داشت. دولت سوريه با اين استدلال كه مخالفان تعهد كتبي براي زمين گذاشتن اسلحه نداده‌اند از عقب‌نشيني كامل سر باز زده و مخالفان نيز با تاكيد بر اين‌كه با دولت به گفت‌وگو نمي‌نشينند از ارايه تعهد به كوفي عنان خودداري كرده‌اند.

تقدیر کوفی عنان از ایران برای حل مسالمت آمیز مناقشه سوریه

در همين حال ناظران سازمان ملل هنوز در سوريه حضور نيافته‌اند. بر اساس طرح كوفي عنان ناظران پس از اجراي طرح آتش‌بس و براي نظارت بر آن بايستي در سوريه حاضر شوند. در همين حال فرستاده ويژه سازمان ملل در آخرين تلاش‌هاي خود شب چهارشنبه وارد تهران شد تا با مقامات جمهوري اسلامي ايران درباره مسائل سوريه به تبادل نظر بپردازد.

حمايت تهران از طرح كوفي عنان

در تهران وزير امور خارجه كشورمان در نشست مطبوعاتي مشترك با كوفي عنان اعلام كرد: به آقاي عنان اعلام كرده‌ايم تا زماني كه با همين شيوه عمل مي‌كند ما پشتيبان طرح‌هاي وي هستيم. علي‌اكبر صالحي ضمن خيرمقدم به نماينده سازمان ملل و اتحاديه عرب در امور سوريه تصريح كرد: ‌كوفي عنان شخصيت شناخته شده بين‌المللي است. به‌ويژه زماني كه ايشان دبيركل سازمان ملل بودند و جنگ‌ 33 روزه رخ داده بود به ايران آمدند و در موارد ديگر هم بازديد‌هايي از ايران داشته‌‌‌اند.

در مجموع آقاي عنان دوستان فراواني در ايران دارند. وي افزود: كوفي عنان شخصيتي برجسته در عرصه بين‌المللي است. به‌ويژه ايشان شهرت دارند كه همواره در قضاوت‌هايشان سعي كرده‌‌اند منصفانه و عادلانه رفتار كنند و به اعتبار مسئوليتي كه دارند قطعا سعي كرده‌اند كه بدون جانبداري از طرفي در امر قضاوت عمل كنند. وزير امور خارجه كشورمان با اشاره به نقش كوفي عنان در بررسي بحران سوريه افزود: تمام تلاش امروز آقاي عنان اين است كه اين موضوع را به صورتي مديريت كنند كه هيچ شائبه‌اي در هيچ سو، از طرفداري و جانبداري ديده نشود و به صورتي منصفانه و عادلانه اين موضوع را مديريت كنند و بارها بر اين موضوع تاكيد داشته‌اند.

صالحي ادامه داد: آقاي عنان پيشنهاد شش‌بندي درباره سوريه داشته است كه مورد توافق سوريه هم قرارگرفته و امروز درصدد است كه اين پيشنهادها را عملياتي كند كه البته براي اين‌كه بتواند اين پيشنهاد به‌طور كامل و فراگير انجام شود بايد همه با هم با حسن نيت براي عملياتي شدن اين پيشنهادها همكاري كنند. ايران بارها مواضع خود را نسبت به سوريه اعلام كرده است، معتقديم كه مردم سوريه مانند ساير كشورهاي ديگر حق برخورداري از تمامي حقوقي كه مردم كشورها دارند مانند آزادي احزاب، آزادي انتخابات، قانون‌اساسي تمامي اميال و آرزوهاي يك ملت را داشته باشند.

وي ادامه داد: از طرفي اعلام كرده‌ايم كه ما مخالف دخالت در امور داخلي كشورها از جمله سوريه هستيم. اگر هر تغييري بخواهد در سوريه رخ دهد بايد توسط خود دولت سوريه انجام شود. اما دولت سوريه و در راس آن آقاي بشار اسد قول همه تغييرات و پاسخگويي به خواسته‌هاي مردم را داده است و از جمله بازنگري در قانون اساسي كه انجام گرفت و موارد ديگري مانند تعدد احزاب، انتخابات آزاد و انتخابات مجلس جديد نيز در دست پيگيري است كه بايد براي آن فرصت لازم به حكومت سوريه داده شود كه اين تغييرات به‌طور طبيعي در داخل سوريه توسط حكومت سوريه و تحت رهبري بشار اسد صورت گيرد.

اين مختصر اختلافي است كه ممكن است ما با برخي كشورهاي ديگر چه در منطقه و چه غرب داشته باشيم كه شايد اعتقاد آنها به گونه ديگري است كه مي‌خواهند تغييرات را به شكل ديگري در سوريه مشاهده كنند كه ما خوشحاليم كه در پيشنهاد آقاي كوفي عنان هيچ بحثي از رفتن راس حكومت در سوريه و تغيير حكومت نيست؛ بلكه بحث اين است كه طرفين صحبت كنند و مجال لازم براي تغييرات داده شود.

وزير امور خارجه كشورمان خاطرنشان كرد: ما به آقاي كوفي عنان اعلام كرده‌ايم تا زماني كه با همين شيوه عمل مي‌كند ما پشتيبان طرح‌هاي وي هستيم. اميدواريم با همت ايشان در آينده نزديك بتوانيم شاهد رفع مشكل در سوريه باشيم و مردم، مخالفين و حكومت با هم مسائل را به گونه‌اي حل و فصل كنند كه سوريه وارد بحران و خلأ حكومتي نشود زيرا اگر اين اتفاق رخ دهد آثار مخربي بر كل منطقه خواهد گذاشت كه هيچكس خواهان اين مسائل نيست.

وي در پايان از سوي دولت جمهوري اسلامي ايران براي كوفي عنان آرزوي موفقيت كرد. نماينده ويژه سازمان ملل در امور سوريه نيز با تاكيد بر ضرورت غيرنظامي شدن موضوع سوريه خاطرنشان كرد: بايد در كنار يكديگر از فرآيند حل بحران سوريه حمايت و در اين مسير از حمايت ايران نيز تشكر مي‌كنيم. عنان در اين مصاحبه مطبوعاتي مشترك با وزير امور خارجه كشورمان تصريح كرد: درباره موضوع سوريه مذاكراتي انجام شد. موافقت كرديم كه نياز است راه‌حل مسالمت‌آميز براي موضوع سوريه پيدا شود.

خوشحالم كه ديدم ايران از طرح شش ماده‌اي و تلاش‌هاي سازمان ملل در اين راستا بسيار حمايت مي‌كند و بسيار مهم است كه ما طرحي را پيدا كنيم كه خشونت‌هاي جاري در سوريه پايان داده شود. عنان تاكيد كرد: اميدواريم راهي را پيدا كنيم كه كمك‌هاي بشردوستانه هر چه سريع‌تر به مردم سوريه برسد و طرف‌هاي درگير نيز با يكديگر پشت ميز مذاكره بنشينند.

فرآيند سياسي كه ما معتقديم بايد در سوريه آغاز شود اين است كه به خواسته‌هاي مردم سوريه احترام گذاشته شود و آنچه كه در منطقه مهم است اين است كه بايد همه با هم كار كنند و دولت سوريه بايد براي پايان دادن به اين بحران تلاش كند.نماينده ويژه سازمان ملل و اتحاديه عرب در امور سوريه با تاكيد بر اهميت منطقه‌‌ خاورميانه گفت: اين منطقه شاهد بحران‌ها و تنش‌هاي زيادي بوده است و ديگر قادر نيست شوك ديگري را تحمل كند.

سوريه از لحاظ ژئوپليتيكي موقعيت بسيار مهمي دارد و هرگونه محاسبه غلط مي‌تواند اثرات ناخوشايندي در منطقه و جهان بر جاي بگذارد. بايد با هم كار كنيم و راه‌حلي را پيدا كنيم كه ممكن و واقع‌بينانه باشد. ما بايد با هم كار كنيم و از اين فرآيند حمايت كنيم.وي اضافه كرد: از حمايت ايران و اين‌كه در اين رابطه ايران همكاري مي‌كند تشكر مي‌كنيم و اميدواريم ايران بخشي از راه‌حل باشد.

عنان درباره آخرين مذاكرات صورت گرفته براي حل بحران سوريه نيز گفت: تمام مواردي كه در طرح شش ماده‌اي درباره بحران سوريه مطرح شده است تاكيد بر استفاده نكردن از قوه قهريه دارد و بر ضرورت غيرنظامي شدن موضوع سوريه تاكيد دارد كه بتوانيم براي حل اين مشكل اقدامات سريعي انجام دهيم. غيرنظامي كردن وضع در حال حاضر مورد تاكيد ما است. نماينده ويژه سازمان ملل و اتحاديه عرب در امور سوريه در پاسخ به اين پرسش كه آيا براي حل موضوع بحرين نيز ميانجي خواهيد شد؟ گفت: من به هر حال براي حل اين بحران در حال فعاليت هستم.

بايد زمينه‌اي در من نيز وجود داشته باشد تا بتوانم درباره آن فعال شوم. وي درباره تضمين كتبي اپوزيسيون به دولت سوريه براي اين‌كه سلاح‌هاي خود را زمين بگذارند نيز گفت: دولت سوريه درباره اين تضمين كتبي به صورت روشن موضوعات خود را مطرح كرده است.نيروهاي مخالفين بايد خودشان نيز حملات را متوقف كنند. ما با آنها در تماس بوده‌ايم و آنها پاسخ مثبتي در قبال اين موضوع داشته‌اند. بايد هم از طرف دولت و هم از طرف مخالفين اين تضمين داده شود و هر دو طرف آتش‌بس را رعايت كنند و به يكديگر احترام بگذارند.

اميدواريم صبح پنجشنبه شاهد وضع بهتري باشيم و اين امكان فراهم شود كه با پيشرفت در حل بحران در راستاي منافع سوريه مناقشه مسلحانه پايان يابد. عنان در پاسخ به اين پرسش كه اگر سوريه هم اين طرح را قبول كند، كشورهايي مانند عربستان و قطر براي گروه‌هاي مخالف اسلحه مي‌فرستند نيز تاكيد كرد: هرگونه نظامي كردن مناقشه مي‌تواند كاملا شرايط را حاد كند.

نماينده ويژه سازمان ملل و اتحاديه عرب در امور سوريه درباره حضور نيروهاي ناظر سازمان ملل در سوريه نيز گفت: هر زمان كه شوراي امنيت تصميم بگيرد و درباره اين نيروها درخواست كند اين كار انجام خواهد شد. وي در پاسخ به اين پرسش كه آيا دولت سوريه در مذاكره با اين نيروهاي ناظر نقشي خواهد داشت، گفت: ما تيمي داريم كه يك ژنرال سوري نيز در آن حضور دارد. اين ژنرال سوري با مقامات سوريه در ارتباط است و با يكديگر كار مي‌كنند. سوريه از اواسط مارس 2011 صحنه ناآرامي بوده است.

طرح صلح شش ماده‌اي كوفي عنان، نماينده ويژه سازمان ملل و اتحاديه عرب در سوريه علاوه بر درخواست براي پايان دادن به خشونت‌ها در اين كشور عربي، آتش‌بس، دسترسي دادن به آژانس‌هاي كمك‌رسان و بشردوستانه و گفت‌وگوي سياسي بين دمشق و مخالفان را در برمي‌گيرد.

در حالي گروه‌هاي مخالف در سوريه و كشورهاي غربي، تلفات در ناآرامي‌هاي سوريه را به نيروهاي مسلح اين كشور نسبت مي‌دهند كه دمشق، شورشيان و خرابكاران و همچنين گروه‌هاي مسلح را عامل خشونت‌هاي خونين اين كشور مي‌داند و تاكيد مي‌كند اين ناآرامي‌ها از خارج سازماندهي مي‌شوند.

تاكنون نيز امريكا، تركيه و هم‌پيمانان عرب آنها از كمك تسليحاتي و مالي به مخالفان بشار اسد حمايت كرده‌اند. نماينده سازمان ملل در امور سوريه همچنين صبح چهارشنبه با سعيد جليلي، نماينده مقام معظم رهبري و دبير شوراي عالي امنيت ملي ديدار و درباره تحولات سوريه با وي گفت‌وگو كرد.

در اين ديدار دبير شوراي عالي امنيت ملي با اشاره به جايگاه مردمسالاري در رويكرد جمهوري اسلامي ايران در قبال تحولات منطقه‌اي و بين‌المللي تصريح كرد: جمهوري اسلامي ايران همواره بر حل و فصل مسالمت‌آميز مسئله سوريه بر مبناي خواست مردم اين كشور و بدون دخالت خارجي تاكيد داشته و معتقد است ماموريت نماينده سازمان ملل در صورتي موفقيت‌آميز خواهد بود كه با واقعيت‌هاي آن كشور منطبق باشد و همه طرف‌ها را بر پايبندي عملي به قواعد دموكراسي ملتزم كند. جليلي در بخشي ديگري از سخنانش گفت راه‌حل مسئله سوريه بايد مبتني بر دو مرحله باشد.

در مرحله اول سازوكاري طراحي شود كه گروه‌هاي مسلح ضد دولت و كشورهايي را كه با كمك‌هاي لجستيكي و تسليحاتي درصدد ايجاد منطقه حائل هستند، نيز به توقف خشونت و درگيري و همچنين برقراري ثبات و امنيت پايبند كند و در مرحله دوم انتخابات آزاد پارلماني بر اساس قانون اساسي اصلاح شده اين كشور در موعد مقرر برگزار و بر اساس آن دولت منتخب برآمده از پارلمان تشكيل شود.

در اين ديدار همچنين كوفي عنان با ارايه گزارشي از ماموريت خود با تاييد نظرات دبير شوراي عالي امنيت ملي بر لزوم رفع ابهامات موجود در طرح خود تاكيد و اظهار كرد: از موانع اصلي موفقيت اين طرح آن است كه برخي كشورها به‌دنبال تغيير رژيم در سوريه هستند كه اين امر با ماموريت من و هدف سازمان ملل در تضاد است.

او با استقبال از پيشنهاد جمهوري اسلامي ايران براي پايبندي همه طرف‌ها به قواعد دموكراسي آن را راه‌حل اساسي براي سوريه خواند. نامه كوفي عنان به شوراي امنيت كوفي عنان با تاكيد بر لزوم به وجود آمدن تغييرات ملموس در استقرار نيروهاي نظامي دولت سوريه طي 48 ساعت آينده، عنوان داشت كه مخالفان اين كشور نيز بايد هرچه سريعتر به خشونت‌‌ها پايان دهند.

به گزارش سايت اينترنتي شبكه المنار، با فرارسيدن ضرب‌الاجل 10 آوريل براي توقف خشونت‌ها در سوريه، كوفي عنان، فرستاده مشترك سازمان ملل و اتحاديه عرب در نامه خود به شوراي امنيت عنوان داشت: ما شاهد هيچ نشانه‌اي از تحقق صلح در سوريه نيستيم. وي در ادامه افزود: نيروهاي دولتي سوريه قبل از ضرب‌الاجل 10 آوريل از برخي مناطق عقب‌نشيني كردند اما مواضع جديدي را هدف قرار دادند. عنان همچنين تاكيد كرد: رهبران سوريه بايد از شرايط كنوني براي تغيير ريشه‌اي نحوه برخورد خود با معترضان استفاده كنند.

وي در ادامه افزود: بايد طي 48 ساعت آينده شاهد به وجود آمدن تغييرات ملموس و مشخصي در چينش نظامي نيروهاي دولتي در سراسر كشور باشيم. عنان همچنين از مخالفان سوري خواست هرچه سريعتر به خشونت‌ها و درگيري‌ها پايان دهند. كوفي عنان همچنين تاكيد كرد: نيروهاي دولتي همچنان به عمليات نظامي خود ادامه مي‌دهند. روزهاي گذشته فرصت خوبي براي دولت اين كشور بود تا پيام صلح خود را ارسال كند اما طي پنج روز گذشته مشخص شد كه چنين پيامي ارسال نشده است.

با ادامه درگيري‌ها در سوريه نگراني‌ها از شكست طرح صلح كوفي عنان، نماينده ويژه سازمان ملل متحد و اتحاديه عرب، افزايش يافته است. شوراي امنيت سازمان ملل متحد در واكنشي تازه، روز سه‌شنبه (10 آوريل) از اجرا نشدن طرح صلح عنان ابراز نگراني شديد كرد. بنابر طرح صلح عنان دو طرف درگير بايد از صبح روز سه‌شنبه خشونت‌ها را متوقف مي‌كردند. دولت سوريه بايد نيروهاي خود را از مناطق پر جمعيت فرا مي‌خواند و در ادامه دو طرف تا صبح روز پنجشنبه به آتش‌بس كامل تن مي‌دادند.

سفر اردوغان به رياض

نخست‌وزير تركيه براي بررسي مسئله سوريه و ديدار با مسئولان عربستاني، فردا به رياض مي‌‌رود. به گزارش آناتولي تركيه، رجب طيب اردوغان، نخست‌وزير تركيه در سفر اخير خود به چين عنوان داشت: براي ديدار با مسئولان عربستاني و بررسي مسئله سوريه و ديگر مسائل روز جمعه به عربستان مي‌روم.

وي در ادامه ابراز اميدواري كرد كه تماس‌هايش با مسئولان عربستاني نتايج مثبتي درباره مسئله سوريه به دنبال داشته باشد. اردوغان در سفر خود به پكن و به دنبال افزايش درگيري‌ها در مرزهاي مشترك ميان سوريه و تركيه، مسئولان سوري را تهديد كرده بود. احمد داوود اوغلو، وزير امور خارجه تركيه نيز سفر خود را به چين به دنبال تشديد شرايط در مرزهاي مشترك سوريه و تركيه ناتمام گذاشته و به كشورش بازگشت.

درخواست سناتورهاي امريكايي براي مسلح كردن مخالفان سوري

در همين حال دو تن از اعضاي برجسته مجلس سناي امريكا خواهان مسلح كردن مخالفان سوري شدند. به گزارش پايگاه اينترنتي المحيط، جان مك‌كين سناتور امريكايي بار ديگر از كشورهاي مربوطه و در راس آنها امريكا خواست تا با مسلح كردن گروه‌هاي مخالف سوري و آموزش نظامي آنها در اماكن امن اين كشور به آنها كمك كنند.

در همين حال، جوزف ليبرمن، سناتور مستقل امريكايي نيز ضمن تاييد اين درخواست اعلام كرد: ما بايد به مخالفان و مبارزان سوري سلاح بدهيم تا به اين وسيله آنها را در مبارزه با نظام سوريه ياري كنيم. پيش‌تر جوزف ليبرمن و جان مك‌كين به همراه كوفي عنان فرستاده سازمان ملل به سوريه از اردوگاه آوارگان يايلا داجي بازديد كردند.