پراكندگي ذهني؛ محصول برخي سكانسهاي طولاني
| فرهنگ و هنر |
| هوشنگ صدفی|از قصه مجموعه«شيدايي» جز آنچه كه در رسانهها بهنقل از سعيد نعمتالله، بيان شده است، چيز زيادتري وجود ندارد. با اين حال تنوع شخصيتهاي داستاني و ايجاد گرههاي جديد در قصه كمكم مخاطب را با خود همراه ميكند؛ اين در حالي است كه در برخي مواقع سكانسهاي طولاني وحدت موضوعي قصه مخاطبان را دچار پراكندگي ذهني ميكند.
بنا به باور برنامهسازان تلويزيوني، طولاني بودن قصهها در روايت سريالي تلويزيون يكي از قاعدههاي كليدي برنامهسازان است كه شايد اين كار به نحوه پرداخت بودجه و نگاه مميزي شبكه تلويزيوني برگردد كه از دست اندركاران برنامه خواسته شده تا در چهارچوب زماني خاصي قصه را كش دهند؛
بهعنوان مثال در سكانسهاي بيمارستان، گفتوگو در منزل يحيي و برنامه كبابپزي در حياط بهخوبي كش دادن زماني اين مجموعه حس ميشد. حال اگر به روايتي قرار است اين قصه در بيش از 30 قسمت 35 دقيقهاي روايت شود، طبيعي است كه سكانسها گاهي از پنج دقيقه هم فراتر روند.
با وجود پخش نيمي از قسمتهاي از اين مجموع نميتوان درباره قصه يا فيلمنامه آن بهخوبي قضاوت كرد، با اين وجود ميتوان به تناسبهاي كارهاي اجتماعي قبلي سعيد نعمتالله اشاره كرد كه تلاشهاي وي براي پرداخت مجموعه«شيدايي» با توجه به تجربه«رستگاران» و «جراحت» شايد از لايههاي دروني خوبي در فيلمنامه برخوردار باشد؛ لايههايي كه گاهي در خواب و بيداري طاها و يحيي بهنوعي روايت ميشوند اما تا گشودن رازهاي فيلمنامه فرصتهاي زيادي در پيش داريم.
محمدمهدي عسگرپور(كارگردان) تاكنون تجربههاي موفقي را در حوزه دفاع مقدس و سينماي معناگرا داشته است ولي حضور او در تلويزيون به عنوان يك كارگردان تلويزيون اجتماعي آن چنان تثبيت نشده است، فيلم سينمايي«پرواز» در نهايت در ژانر دفاعمقدس و«قدمگاه» در ژانر معناگرا،«اقليما» در ژانر ترس و دلهره از جمله تجربههاي موفق او در حوزه سينمايي به شمار ميآيند.
شايد يكي از جسارتهاي عسگرپور در مجموعه«شيدايي» سپردن شخصيت كليدي به بازيگر جديد عطا عمراني در نقش طاها است كه با وجود نخستين تجربه حضور در مقابل دوربين توانسته به خوبي از عهده اين نقش برآيد. بهويژه كه قرار است در طول داستان براي طاها اتفاقاتي رخ دهد كه با روايت خوابهاي مشترك او و يحيي رازهاي جديدي را براي مخاطبان بگشايد.
تصويربرداري اين مجموعه نيز از لحاظ تكنيكي حرف جديدي را بيان نميكند برخلاف سريال«تا ثريا» سيروس مقدم كه تصويربردار با زاويه ديدهاي مدرن و روان در روايت و نگاه كارگردان به قصه كمك زيادي كرده است كه شايد يكي از دلايل آن روايت آرام و كشدار قصه به مخاطبان تلويزيوني باشد كه كارگردان سريال«شيدايي» در استفاده يا خلق فضاها از تكنيكهاي متفاوت تصويربرداري استفاده نكرده است.
در برخي از صحنههاي مجموعه«شيدايي» شاهديم كه با تصويربرداري دو دوربينه از موقعيت داستاني، كارگردان تلاش كرده است كه حس صحنه بگوي مگوي حميد با همسرش را تا حدودي حفظ كند. بازي امير جعفري در نقش حميد به شخصيت داستاني مجموعه تلويزيوني«زير هشت» تا حدودي نزديكتر شده است با اينكه او در شمايل ديگري سعي دارد خود را نشان دهد اما رفتار و برخوردهاي خشن، او را آدمي تندخو و بيمار نشان ميدهد.
همچنين آتنه فقيه نصيري نيز از شخصيت داستاني«جراحت» دور نشده است كه شايد هم استفاده كارگردان از يك بازيگر ناخواسته به اين نگاه دامن ميزند؛ البته ناگفته نماند كه بار اصلي قصه و فرد بر هم زننده تعادل قصه بر عهده امير جعفري است كه توانسته با آن رفتارهاي متناقض خود بهخوبي آن را حفظ كند، در هر بخشي از سريال«شيدايي» كه قصه به حالت سكون نزديكتر ميشود، گرهافكنيهاي شخصيت حميد، كش وقوس قصه را بيشتر ميكند.
اين پرسش براي من بهعنوان يك بيننده مطرح است كه آيا عنوان تيتراژ مجموعه«شيدايي» با روايت عشق ليلا و طاها سنخيت دارد يا حضور كودكي بهنام شيدا؛ البته ناگفته نماند كه«شيدايي» نوعي اختلال رفتار دوگانه انسانهاست كه بيشتر در قالب شيدايي و افسردگي بروز ميكند و شايد بتوان گفت با رفتارهاي شخصيتي طاها يا حميد نيز همگونيهايي دارد. ترانه پاياني اين سريال هم كه با صداي علي لهراسبي، از نقاط قوت سريال«شيدايي» به شمار ميآيد هر چند كه تهيهكننده اين مجموعه ميتوانست با خلق تيتراژ متفاوت در آغاز نيز به ماندگاري آن كمك كند.
مجموعه«شيدايي» سومين تجربه محمدمهدي عسگرپور- كارگردان سينما و مديرعامل خانه سينما ـ در قاب تلويزيون است. تجربه ساخت مجموعههاي تلويزيوني«گلهاي گرمسيري» با حال و هواي دفاعمقدس و«جراحت» در قالب ملودرام اجتماعي توانست از او يك كارگردان تلويزيوني قابل اعتنا نشان دهد، هر چند وي تا رسيدن به يك قاعده روشن براي شناخت از سليقه و نبض مخاطبان عام تلويزيوني راه طولاني را در پيش دارد.
يكي از ويژگيهاي شگفت انگيز سريال«شيدايي» در شبكه سه سيما اين است كه همچون مجموعه«جراحت»، محمدرضا شفيعي تهيهكنندگي آن و سعيد نعمتالله نويسندگي آن را عهدهدار بودهاند؛ شايد ادامه كار در مجموعههاي آتي تلويزيوني بتواند آنها را بهعنوان يك مثلث برنامهساز تثبيت كند. گذشته از اين بحثها، محمدرضا شفيعي ـ تهيهكننده سريال وضعیت سفيد- آن قدر خوش شانس بوده كه توانسته بعد از اتمام يك مجموعه تلويزيونياش، سريال ديگري را به روي آنتن همان شبكه ببرد.
| < قبلی | بعدی > |
|---|





