در ماه‌هاي اخير و به دنبال اعمال تحريم‌هاي گسترده بين‌المللي عليه جمهوري اسلامي ايران، بحث بستن تنگه هرمز از سوي ايران همواره يكي از استراتژي‌هايي بوده است كه جمهوري اسلامي ايران در پاسخ به تحريم‌ها بر آن پافشاري كرده است. تنگه هرمز يكي از راهبردي‌ترين مسيرهاي بين‌المللي كشتيراني در جهان به شمار مي‌آيد.

 

گروه سياسي:

 

اعتراف يک مقام ارشد امريكايي در منطقه

 

بدون شك تنگه راهبردي هرمز از مهم‌ترين تنگه‌هاي بين‌المللي محسوب مي‌شود كه در رديف حياتي‌ترين تنگه‌هاي عبور و مرور جهان شناخته شده است. اين تنگه در طول تاريخ شاهد منازعات بين‌المللي بسيار بوده است. بايد توجه داشت اهميت استراتژيك تنگه هرمز با توجه به عبور حجم بالا و غير قابل جايگزين حامل‌هاي انرژي از آن غير قابل انكار است.

 

در دسامبر سال گذشته بود كه معاون رئيس‌جمهور ايران در سخناني درباره بستن تنگه هرمز در صورت تحريم نفت ايران هشدار داد. اين در حالي بود كه رئيس‌جمهور امريكا با بيان اين ادعا كه اين اقدام ايران باعث ضربه زدن به منافع امريكا خواهد شد، اعلام كرد كه امريكا براي جلوگيري از اين اقدام از گزينه نظامي استفاده خواهد كرد.

 

در عين حال دو طرف براي نشان دادن جدي بودن خود در تهديداتشان حضور نيروهاي خود را در منطقه تقويت و چند مانور نظامي نيز برگزار كردند. سوال اساسي اين‌جاست كه آيا ايران قادر به بستن تنگه هرمز خواهد بود يا خير؟ بعد از آن‌كه امير سرلشكر عطاء‌الله صالحي فرمانده كل ارتش جمهوري اسلامي در حاشيه مراسم رژه يگان‌هاي شركت‌كننده در رزمايش بزرگ دريايي ولايت 90 افزوده بود

 

كه به ناو امريكايي كه از تنگه هرمز خارج شده و به درياي عمان آمده است توصيه و تاكيد مي‌كنيم به خليج فارس بازنگردد، واكنش‌هايي را در اين زمينه شاهد بوديم. امريكايي‌ها هم تهديد كردند اگر ايران تنگه را مسدود كند، آنها واكنش نشان خواهند داد. قضيه به حدي بالا گرفت كه حتي اوباما نيز پيامي به عالي‌ترين مقام جمهوري اسلامي ايران فرستاد و تنگه هرمز را «خط قرمز»‌ ايالات متحده دانست و در همان حال بر مذاكرات مستقيم نيز تاكيد كرد.

 

به‌طوري كه مشاهده مي‌شود امريكايي‌ها تمام تلاش‌هاي خود را معطوف اين كرده‌اند كه اساسا نگذارند كار به عملي كردن تهديد ايران در بستن تنگه هرمز برسد زيرا در چنان وضعي يا بايد وارد جنگ با ايران با آينده نامعلوم - براي هر دو طرف - شوند يا مذاكره كنند و امتياز دهند. اما تهديدات فرمانده ارتش جمهوري اسلامي ايران از سوي غربي‌ها خيلي جدي گرفته نشد و در ادامه علاوه بر ناوهاي امريكايي،

 

ناوهاي ديگري از كشورهاي انگليس و فرانسه نيز وارد خليج فارس شدند. در جديد‌ترين اظهارنظرها نيز فرمانده كل سپاه با اعلام ورود جمهوري اسلامي ايران به فاز جديد تهديدات عليه دشمن، درباره برنامه مقابله با تحريم‌هاي فعلي عليه كشورمان اعلام كرده است كه استراتژي ما در برابر تهديدات و تحريم‌ها، كنترل هوشمند تنگه هرمز است.

 

وي با اشاره به تهديد نظامي جمهوري اسلامي از سوي دشمنان تصريح كرده كه ما در رابطه با تهديدات وارد فاز جديدي شده‌ايم و در حال حاضر اين تهديدات ماست كه بر دشمن اثر مي‌گذارد. علاوه بر اين فرمانده كل سپاه پاسداران بر همين اساس تاكيد كرد: به جاي اين‌كه تهديدات دشمن روي كشورمان اثرگذار باشد، اين تهديدات جمهوري اسلامي است كه در كنترل و انسداد تنگه هرمز يا پاسخگويي به انواع تهديدات بيش‌تر است.

 

سرلشكر جعفري كنترل هوشمند تنگه هرمز در برابر تحريم‌ها را اساس سياست جمهوري اسلامي خوانده است. علاوه بر اين در اين زمينه شاهد اظهارنظرهاي مختلفي نيز از سوي مقامات امريكايي درباره تهديد ايران به بستن تنگه هرمز كرده‌اند. فرماندهي نيروي دريايي امريكا در منطقه با اشاره به تهديد ايران به بستن تنگه هرمز بيان داشته است

 

كه جمهوري اسلامي ايران مي‌تواند شرايط را براي ما فوق‌العاده دشوار سازد. وي اعلام كرده است در صورتي كه از سوي امريكا در اين زمينه اقدام عملي خاصي صورت نگيرد، ايران قادر خواهد بود تا تهديد خود در رابطه با بستن اين تنگه را عملي كند. حال اين سوال پيش مي‌آيد كه اين همه بحث و جدل بر سر اين تنگه به‌خاطر چيست؟

 

از نظر كارشناسان بين‌المللي هم‌اكنون تنگه هرمز به تحريك پذيرترين منطقه دنيا تبديل شده است كه احتمال بسياري وجود دارد كه در آن يك جنگ بزرگ ميان دو كشور قدرتمند از نظر تسليحاتي آغاز شود. اين كارشناسان درباره چرايي اين جنگ و تعارض بر مسئله نفت تاكيد دارند. در واقع بايد به اين نكته اشاره شود كه نفت مهم‌ترين بخش از دلايل احتمال بروز درگيري و جنگ در اين آبراه مهم دنيا است. نفت همچنان به عنوان مهم‌ترين و حياتي‌ترين انرژي در دنيا مطرح است.

 

در عين حال تنگه هرمز مهم‌ترين مسير عبور نفت در دنيا محسوب مي‌شود، چرا كه روزانه از اين آبراه 17 ميليون بشكه نفت عبور كرده و وارد آب‌هاي آزاد مي‌شود. به همين دليل بستن اين تنگه مي‌تواند منجر به كمبود نفت، افزايش قيمت نفت و در نتيجه بروز دوره جديدي از بحران اقتصادي در جهان شود.

 

علاوه بر اين مقامات ايران نسبت به اين موضوع آگاهي كامل دارند و به همين دليل با به راه انداختن سناريوي بستن تنگه هرمز تلاش مي‌كنند غرب را از اعمال تحريم‌هاي بيش‌تر بر ضد خود باز دارند. از سوي ديگر مقامات امريكا نيز بر اين موضوع تاكيد دارند كه براي باز نگهداشتن تنگه هرمز از هيچ تلاشي دريغ نخواهند كرد.

 

در چنين وضعي كه تنش در منطقه روزبه روز در حال افزايش است، يك گام اشتباه از هر يك از دو طرف مي‌تواند منجر به يك جنگ لفظي فاجعه بار و در نهايت جنگ واقعي ميان دو كشور شود. در پايان بايد گفت كه توانايي ايران در بستن تنگه هرمز غيرقابل انكار است و اين مسئله مورد تاييد غربي‌ها نيز قرار گرفته است، اما اين در صورت عملي شدن تهديد ايران چه واكنشي از سوي غربي‌ها داده مي‌شود جاي پرسش دارد.

< قبلی		بعدی >