|احسان تقوايي‌نيا| در حالي كه مذاكرات بغداد پايان يافته است و طرفين گفت‌وگو خود را آماده مي‌كنند تا اواخر همين ماه بار ديگر در مسكو با يكديگر به گفت‌وگو و مذاكره بنشينند، هنوز هم بحث مذاكرات بغداد در صدر رسانه‌ها قرار دارد. پس از مذاكرات بغداد، انتشار گزارش اين مذاكرات دو روزه، موارد مطرح در آن و موضع‌گيري دو طرف، همچنان مهم‌ترين بخش مطالب مطبوعات جهان درباره ايران را از آن خود مي‌كند. نشست مسكو در حالي پيش روي ايران و گروه 1+5 قرار دارد كه تحولات جديدي حول بحث هسته‌اي ايران پيش آمده است.

 

 

اتحاديه اروپا اعلام كرده كه قصد ندارد تحريم نفتي ايران را كه از اول جولاي اعتبار پيدا خواهد كرد، لغو كند.اين مطلب را «مايكل مان» سخنگوي «كاترين اشتون» رئيس ديپلماسي اتحاديه اروپا اعلام كرد. وي در بروكسل به خبرنگاران گفت: «ما تحريم‌هاي خود را نه بر اساس حرف بلكه بر اساس عمل تغيير مي‌دهيم و به اين دليل تحريم‌هاي ما از روز اول جولای اعمال خواهند شد.»

 

همچنين بر اساس گزارش‌هاي رسيد، امريكا «وندي شرمن»، معاون سياسي وزارت خارجه و مسئول تيم مذاكره‌كننده خود با ايران را به سرزمين‌هاي اشغالي فرستاده است تا مقامات رژيم صهيونيستي را در جريان مذاكرات بغداد قرار دهد.

 

در بيانيه وزارت خارجه امريكا آمده كه هدف ديگر شرمن، تاكيد بر «تعهد ناگسستني امريكا نسبت به امنيت اسرائيل» است. اما اين مسئله قابل ذكر است كه بر اساس خبرهاي دريافتي نماينده ارشد امريكا در مذاكرات هسته‌اي با ايران از سوي نخست‌وزير و وزير جنگ رژيم صهيونيستي، مورد پذيرش قرار نگرفته است.

 

بنا بر اين اخبار به علت اختلافات ميان دولت امريكا و رژيم صهيونيستي بر سر ايران «وندي شرمن» نماينده ارشد امريكا در مذاكرات هسته‌اي با ايران كه به سرزمين‌هاي اشغالي سفر كرده بود، مورد استقبال نخست‌وزير و وزير جنگ رژيم صهيونيستي قرار نگرفت. اين در حالي است كه وزارت خارجه امريكا اعلام كرده شرمن در سفر به سرزمين‌هاي اشغالي بر تعهدات پايدار امريكا در قبال امنيت رژيم صهيونيستي تاكيد مي‌كند. علاوه بر اين به دنبال تماس‌هاي محرمانه بين كرملين و دفتر نخست‌وزير اسرائيل، توافق شد كه پوتين رئيس‌جمهور جديد روسيه ماه آينده به سرزمين‌هاي اشغالي سفر كند.

 

در طول اين سفر، پوتين رئيس‌جمهور روسيه با نتانياهو نخست‌وزير اسرائيل و شيمون پرز رئيس‌جمهور اسرائيل ديدار خواهد كرد. همچنين رهبران روسيه و رژيم صهيونيستي درباره ايران و سوريه گفت‌وگو خواهند كرد. محمد خزاعي، سفير ايران در مقر سازمان ملل متحد در نيويورك، گفته است: اظهارات خصمانه مقامات حكومتي اسرائيل نسبت به ايران مخل آسايش و امنيت در منطقه خاورميانه خواهد بود. خزاعي با تسليم نامه‌اي به اعضاي شوراي امنيت سازمان ملل متحد كه نسخه‌اي از آن براي بان كي مون، دبيركل سازمان ملل نيز ارسال شد، گفته است كه اظهارات اخير ايهود باراك، وزير دفاع اسرائيل درباره حمله نظامي به مراكز اتمي ايران غير قابل توجيه و خلاف قواعد حقوقي بين‌المللي بوده است.

 

بايد گفت اين‌گونه اظهارات نقض اصول منشور ملل متحد و حركتي برخلاف تلاش‌هاي جهاني براي تقويت صلح و امنيت در سطح بين‌المللي و منطقه‌اي است. همچنين اظهارات خصمانه اسرائيل عليه برنامه هسته‌اي صلح‌آميز ايران از سوي حكومتي صادر مي‌شوند كه خود مسلح به انواع سلاح‌هاي اتمي است و خود تهديد امنيتي براي منطقه محسوب مي‌شود.

 

اما با وجود اين اظهارات، بايد گفت تاريخ انجام مذاكرات مسكو پيش از تاريخ آغاز تحريم‌ها عليه جمهوري اسلامي ايران است و نتايج مذاكرات مسكو مي‌تواند باعث توقف يا كاسته شدن از حجم تحريم‌ها عليه كشورمان شود. با وجود آن‌كه كاترين اشتون موافقت ايران را با ادامه دور بعدي مذاكرات در روزهاي 29 و 30 خرداد در مسكو نشانه پيشرفت دانست، اما طرفين در اين دور از مذاكرات به توافق دست نيافته و اختلافات همچنان وجود دارد.

 

آنچه كاملا مشخص است اين است كه دو طرف به پيشرفت‌هايي در جريان مذاكرات دست يافتند و زمينه‌هاي مشتركي ميان طرفين وجود دارد، اما اختلافات قابل توجه هنوز وجود دارد. هرچند در هفته‌هاي منتهي به مذاكرات حساس بغداد انتظارات از آن به‌طور اغراق‌آميزي افزايش يافته بود، اما خروجي اين مذاكرات نشان مي‌دهد كه طرفين در اين دور از گفت‌وگوها به توافق قابل ذكري كه بتوان به آن اشاره كرد، دست پيدا نكردند.

 

بعد از مذاكرات بغداد سران كشورهاي 1+5 هركدام درباره نتايج اين مذاكرات و انتظارات خود از ايران قبل از نشست مسكو اظهارنظر كرده‌اند كه چكيده اين اظهارنظرها در جدول آورده شده است. در پايان بايد اين‌گونه بيان كرد كه مذاكرات بغداد نقطه عطفي در تاريخ مباحثات ديپلماتيك ايران است. شش قدرت جهاني در كشوري كه ايران آن را تعيين كرد به مذاكره با ايران پرداختند و بدون داشتن دستور كار مشخصي ابتكارات طرف ايران و تشتت‌هاي داخلي خود و سنگ‌اندازي‌هاي امريكا را به نظاره نشستند.

 

علاوه بر اين بايد به اين نكته مهم اشاره كرد كه روند مذاكرات بر سر برنامه هسته‌اي ايران وارد يك روند پروسه‌اي شده و به صورت گام به گام به جلو مي‌رود. اما اين‌كه تا روز مذاكرات مسكو چه اتفاقات تازه‌اي مي‌افتد، بايد منتظر ماند و ديد. چرا كه به نظر مي‌رسد رژيم صهيونيستي اين‌بار نيز تمام تلاش خود را به كار مي‌برد تا بتواند مانع از توافق نشست مسكو شود.

< قبلی		بعدی >