| فروغ صراف‌زاده |همان‌طور كه در خانواده والدين بايد مديريت عاطفي، رواني و اجتماعي را براي ايجاد روابط دوستانه و رسيدن به تكامل خانواده به عهده گيرند و عمل كنند، بايد بر دخل و خرج خانواده نيز مديريت كنند. مديريت اقتصادي خانواده در شرايط عادي بايد براساس ميزان درآمدهاي يكي از اعضاي خانواده و هزينه‌ها تنظيم شود. در زندگي هر كودك زماني فرا مي‌رسد كه حس پيش‌بيني روز مبادا و خالي بودن جيب، او را متوجه عواقب بي‌پولي و پس‌انداز مي‌كند و در اينجاست كه نياز به داشتن مسئوليت مالي براي كودك احساس مي‌شود ما اين نياز را پول توجيبي ناميم. اين مقوله معمولاً از سن پنج يا شش سالگي آغاز مي‌شود.

ما به كودكان پول توجيبي مي‌دهيم، چون با اين كار مديريت مالي را به آنها آموزش مي‌دهيم. كودكاني كه مجبور به مبارزه وتلاش براي مسائل مالی مي‌شوند نه تنها مسئوليت مالي بيش‌تري پيدا مي‌كنند، بلكه در تمامي زمينه‌هاي زندگي نيز مسئول‌تر بار مي‌آيند. در حقيقت اين مقوله بدان معناست كه كودكان با مهارت‌هاي درست و به جاي مديريت مالي براي مديريت و پيشبرد وظايفشان در مدرسه نيز بهتر عمل مي‌كنند.

همان‌گونه كه مي‌دانيم صرفه‌جويي به مفهوم مصرف چيزي به شكل درست و مناسب آن است. اين مسئله براي ايجاد تعادل ميان درآمد و هزينه بسيار مهم و اساسي است و در حوزه اقتصاد خانواده نيز مي‌تواند تاثيرگذار و سرنوشت‌ساز باشد. در ادامه به راهكارهايي كاملاً روشن و راهبردي براي آموزش كودكانمان در جهت فرهنگسازي براي پس‌انداز و مديريت اقتصادي مي‌پردازيم:

- هرگز به اين موضوع تاكيد نكنيد كه كودك بايد پول توجيبي‌اش را پس‌انداز نمايد. اگر آنها پول توجيبي‌شان را در جعبه كفش در عقب كمد خود پنهان و آن را براي زماني كه بزرگ مي‌شوند پس‌اندازكنند در آن صورت هيچ‌گاه نمي‌توانند در مسئله و موضوع جابه‌جا و خرج كردن درست پول را ياد بگيرند و آنها بايد وضع بد و بحران اقتصادي را خود تجربه نمايند.

به عنوان مثال در يك مقطع زماني، پول خود را بي‌رويه خرج و تمام مي‌كنند. و در موقعيت زماني ديگر كه به پول نياز دارند تازه متوجه مي‌شوند كه ديگر آهي در بساط ندارند.

در چنين مواقعي است كه مسائل پولي و مالي را مي‌‌آموزند و از مسائل پيش‌ آمده كسب تجربه مي‌كنند. به‌طور كلي مردم و همچنين كودكان فقط بعد از تجربه تلخ ورشكستگي و بي‌پولي مي‌توانند راه درست پس‌انداز را به نحو بهتري بياموزند.

• اكثر كودكان در خانه و در اتاقشان قلك‌كوچكي دارند كه با تشويق والدين گاهي مقداري پول در آن مي‌ريزند و در مناسبت‌هايي با اجازه والدين و گاهي تصمیم خودشان آن را مي‌شكنند و از پول جمع شده در آن استفاده مي‌كنند.

حال ما به عنوان والدين كودكان بهتر است به اين فرآيند پس‌انداز كردن پول جهت دهيم، به‌طور مثال مي‌توانيم اين پروژه را در زمان بسته و مشخص به كودكمان بياموزيم به اين نحو كه حسابي به نام كودك در بانكي كه انتخاب مي‌كنيم افتتاح مي‌كنيم در روزهاي مشخصي مثلاً به صورت ماهانه يا هرسه ماه يك‌بار يا هر مدت زماني كه از قبل به كودك اعلام مي‌شود و در جريان كار قرار مي‌گيرد قلك را باز مي‌كنيم و همراه با كودك پول‌ها را به بانك مي‌بريم و در حساب شخصي او واريز مي‌كنيم و هر ماه به او اعلام مي‌كنيم كه چقدر در حسابش پس‌انداز شده است.

اين روش موجب مي‌شود كه كودك پس‌انداز را به صورت سيستماتيك بياموزد و به‌طور جدي در جامعه به نوعي فعاليت اقتصادي داشته باشد و درباره ميزان دارايي خويش تصميم بگيرد و بياموزد كه كم‌كم به سوي استقلال مالي پيش برود. البته بهتر است كه در جهت اين تمرين يك قلك كه قابليت باز و بسته شدن داشته باشد يعني قفل‌دار براي كودكمان تهيه كنيم.

البته اين‌گونه رفتارها در صورتي تاثيرگزار خواهد بود و منجر به فرهنگ‌سازي خواهد شد كه مستمر باشد و رها نشود و پيوسته توسط والدين پيگيري شود و به‌طور مثال در انتهاي هرماه يا هر هفته از كودك بپرسيم كه اين هفته چقدر پول در قلك خود ريخته است. اين پرسش باعث مي‌شود كه كودك اگر پس‌انداز هم نكرده باشد به فكر بيفتد و پيگيري كند.