بانك مركزي از سال‌هاي قبل اقدام به انتشار چك‌پولهاي مختلف مي‌كرد كه رقم اين چك پول‌ها از 200 هزار تومان تا 20 هزار تومان متغير بود اما از زمان دولت نهم با مخالفت دولت اين اقدام متوقف و فقط محدود به انتشار چك پول‌هاي 50 هزار توماني شد اما روز گذشته رئيس مجلس با استناد به بررسي‌هاي هيئت تطبيق مصوبات دولت با قوانين، انتشار ايران چك توسط بانك مركزي را ممنوع اعلام كرد به اين ترتيب، احتمالا ايران چك 50هزارتوماني هم به‌زودي از چرخه مبادلات ايراني‌ها حذف مي‌شود.

 

علي لاريجاني در روزهاي پاياني سال 1390 نامه عدم تطبيق مصوبه بانك مركزي درباره انتشار ايران چك با قوانين را ابلاغ كرده وبه دولت (بانك مركزي) يك هفته مهلت داده است تا در مدت زمان تعيين شده نسبت به توقف انتشار ايران چك‌هاي جديد اقدام كند. احتمالا اين مهلت در هفته اول فروردين ماه به پايان رسيده اما بانك مركزي هنوز مصوبه رئيس مجلس شوراي اسلامي را به مراجع ذي‌ربط ابلاغ نكرده است.

 

لاريجاني در نامه اخير خود ضمن تاكيد بر ممنوعيت رواج ايران‌چك 10 مورد مغايرت انتشار ايران‌چك با قوانين كشور را گوشزد كرده واز دولت خواسته به تخلفات خود دراين زمينه پايان دهد. احتمالا منظور لاريجاني از ممنوعيت رواج ايران چك، عدم انتشار و گردش ايران‌چك‌ها در سيستم بانكي بوده است با اين حال مشخص نيست كه تكليف ايران چك‌هاي دردست مردم چه خواهد شد. البته اين احتمال جدي است كه بانك مركزي به دليل نياز مردم به اسكناس‌هاي درشت، چاپ اسكناس‌هاي 50 و100هزارتوماني را در دستور كار قرار دهد.

 

درحال حاضر درشت‌ترين اسكناس ايران، 10هزارتوماني است اما بانك‌ها از ايران چك 50هزارتوماني هم براي تامين نياز مردم در خود پردازها استفاده مي‌كنند. ايران چك «سندي» است كه با مصوبه 8/12/1386 هيئت وزيران جايگزين چك پول‌هاي بانك مركزي شد و قطعات 50هزارتوماني و100هزارتوماني آن به گردش درآمد. مدتي بعد يعني در 5بهمن 1389، انتشار ايران چك‌هاي 100هزارتوماني متوقف شد و بانك مركزي اعلام كرد در نظر دارد انتشار ايران‌چك‌هاي 50هزارتوماني را نيز متوقف كند.

 

به گزارش تجارت نيوز رئيس كل بانك مركزي دراين زمينه گفته بود: «تا زماني كه به اندازه نياز اسكناس 10 هزار توماني وارد بازار نشود، ايران چك 50هزارتوماني جمع‌آوري نمي‌شوند، زيرا از آنها در خودپردازها استفاده مي‌شود و در رفع نياز مردم موثر هستند». پيش از انتشار چك پول توسط بانك مركزي، 12 بانك ايراني اقدام به انتشار چك پول مي‌كردند اما انتشار آن از بهارسال 87 به انحصار بانك مركزي درآمد.

 

بانك مركزي چرا ايران چك منتشر كرد؟

بانك مركزي در بدو انتشار ايران چك اعلام كرد كه اين اقدام براي رفع مشكلات ناشي از انتشار چك‌پول‌هاي بانكي و تسهيل بيش‌تر مبادلات در كشور در پي مصوبه هيئت وزيران مبادرت به انتشار چك‌پول‌ها مي‌كند. البته بانك مركزي سياست چاپ ايران‌چك توسط اين بانك را سياستي موقتي عنوان كرده بود. در پي اين اقدام براي نخستين بار در مردادماه سال 87 چك‌پول‌هاي بانك مركزي روانه بازار و جايگزين ايران‌چك‌هاي متعدد و بدون پشتوانه بانك‌ها شد. اما در مقطعي، انتشار چك پول توسط بانك‌ها نه‌تنها باعث اضافه برداشت آنها از منابع بانك مركزي شده بود و هر روز به ميزان آن افزوده مي‌شد، بلكه بانك‌ها بدون پشتوانه خلق پول مي‌كردند.

 

< قبلی		بعدی >