| احسان تقوايي | بعد از مدت‌ها وقفه در مذاكرات بين ايران و غرب بر سر بحث مسئله هسته‌اي ايران، اخيرا مدتي است كه از سوي دو طرف پالس‌هاي مثبتي جهت آغاز مذاكرات رد و بدل شده است. بعد از آن‌كه سخنگوي كاترين اشتون رئيس سياست خارجي اتحاديه اروپا اعلام كرد كه اتحاديه اروپا براي مذاكرات جدي با تهران مشروط بر آن‌كه هيچ پيش شرطي از سوي طرف ايراني گذاشته نشود باز برخورد مي‌كند، مقامات جمهوري اسلامي ايران نيز آمادگي خود را جهت مذاكرات با گروه 1+5 اعلام كردند.

 

 

حال در اين‌جا سوالي كه مطرح مي‌شود اين است كه جمهوري اسلامي ايران در چه صورت حاضر به مذاكره با غرب مي‌شود؟ چنان چه گفته شد مقامات غربي اعلام داشته‌اند كه در صورتي حاضر به مذاكره با ايران هستند كه از سوي اين كشور هيچ پيش شرطي جهت مذاكرات گذاشته نشود. از طرف ديگر نيز مقامات و مسئولان جمهوري اسلامي ايران در اظهارنظرهاي مختلف اعلام كرده‌اند كه آماده مذاكره با غرب هستند، اما تحت هيچ شرايطي از حقوق خود كوتاه نخواهند آمد.

 

در جديدترين اظهارنظرها نيز سفير و نماينده دايم جمهوري اسلامي ايران در سازمان ملل متحد در نيويورك گفته است كه جمهوري اسلامي ايران آماده مذاكره با كشورهاي عضو گروه موسوم به 1+5 است، اما بر سر حقوق مسلم خود معامله نخواهد كرد. علاوه بر اين ايران همواره اعلام كرده است درعين حال كه تعامل سازنده و مذاكرات عادلانه با غرب را پيگيري مي‌كند، اما مذاكره درباره حقوق مسلم ملت ايران صورت نگرفته و نخواهد گرفت.

 

در واقع طي سال‌هاي گذشته ايران بر مذاكرات بدون پيش شرط و مبتني بر اصول اساسي و تكاليف مشخص براي هر دو طرف تاكيد كرده است. سوال اين است كه اين حقوق مسلم چيست كه ايران از آن حرف مي‌زند؟ در اين‌جا ذكر اين نكته ضروري به نظر مي‌رسد كه جمهوري اسلامي ايران طي دوران حيات خود سعي كرده است كه خود را پايبند به اصولي از جمله عزت، حكمت و مصلحت بداند.

 

ايران همواره نشان داده است كه بر اساس اصولي كه به آن پايبند است تحت هيچ شرايطي از حقوق مسلم خود عقب‌نشيني نخواهد كرد و حفظ استقلال كشور در همه جوانب سياسي، امنيتي، نظامي، اقتصادي و فرهنگي را اولويت اساسي خود قلمداد مي‌كند. بايد گفت كه شالوده و كليد واژه سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران منبعث از قانون اساسي است

 

و شامل مواردي همچون حفظ كرامت و عزت انسانها، تحقق سعادت و رفاه بشري در كل جامعه جهاني در سايه صلح، امنيت، آزادي و برابري انسانها، حفظ استقلال در چارچوب نفي سلطه‌جويي و سلطه‌پذيري است و ايران تحت هيچ شرايطي از اين موارد كوتاه نخواهد آمد. از نظر ايران اين تصور غرب كه اين كشور با اعمال فشار و تحريم از مواضع خود عقب‌نشيني خواهد كرد تصوري باطل است.

 

اظهارنظر‌هاي مختلف مقامات و مسئولان جمهوري اسلامي نيز نشان مي‌دهد كه مردم ايران در طول تاريخ هيچ‌گاه درباره حقوق مسلم خود سازش نكرده‌اند. ايستادگي در برابر فشار و تهديد و تغيير خط قرمز شوراي امنيت سازمان ملل از جمله اصولي است كه به موجب آن اين پيام به طرف مقابل داده مي‌شود كه نمي‌توانند از شوراي امنيت و تهديد به آن به عنوان ابزاري براي اخذ امتياز از ايران بهره ببرند.

 

كارشناسان امر نيز بر اين باورند كه يكي از مهم‌ترين بخش‎هاي سياست خارجي دولت جمهوري اسلامي ايران، سياست هسته‌اي كشور است كه در واقع نوع اين سياست را كنشي معين مي‎كند كه دولت جمهوري اسلامي ايران از خود به عنوان برونداد در قبال دروندادها و تقاضاي محيطي جامعه بين‎الملل بروز مي‎دهد.

 

درباره اعمال تحريم‌ها و تاثير آن بر سياست هسته‌اي ايران نيز بايد گفت كه تحريم‌هاي يك جانبه نزديك به سه دهه است كه عمدتا توسط امريكا عليه جمهوري اسلامي ايران در جريان است. تجربۀ ساله جمهوري اسلامي ايران نشان مي‌دهد كه وضع اين‌گونه تحريم‌ها ايران را در نيل به استقلال، خودكفايي و پيشرفت‌هاي علمي و فناوري مصمم‌تر و سرعت برنامه‌ها را بيش‌تر كرده است.

 

تهديد به تحريم و اعمال آن خود دليل محكمي بر لزوم استقلال، خودكفايي و عدم وابستگي ايران به خارج از كشور است. اين نكته را نيز بايد مورد توجه قرار داد كه دستاوردهاي عظيم و پيشرفت‌هاي خيره كنندۀ جمهوري اسلامي ايران در زمينۀ هسته‌اي، در اوج تحريم‌هاي يك جانبه غرب عليه ايران صورت گرفته است.

 

نكته پاياني اين است كه هنر ديپلماسي اين نيست كه هر آنچه كه ديگران ديكته كنند ايران نيز آن را بپذيرد، بلكه هنر اين است كه استفاده بهينه‌اي را از وضع موجود داشته باشيم.

< قبلی		بعدی >