رويا كاكاوند- معاونت طبيعي سازمان حفاظت از محيط‌زيست صبح امروز در نشست خبري تنوع زيستي با اعلام اين‌كه ايران داراي هزار و 114 گونه جانوري اعم از پستانداران، پرنده، خزنده، ماهي و دوزيست است گفت: ايران با دارا بودن 8 هزار گونه گياه عالي، 1800 گونه گياه اندميك يا انحصاري و هزار و 405 گونه نادر، يكي از غني‌ترين منابع ژنتيكي گياهي دنيا را دارا بوده و تنوع گياهي آن در منطقه خاورميانه كم نظير است. همچنين 20 درصد از گياهان كشور ايران انحصاري هستند كه اين اهميت ذخاير ژنتيكي ارزشمند كشور را در سطوح ملي، منطقه‌اي و بين‌المللي آشكار مي‌كند.

 

اصغر فاضل با بيان اين‌كه تنوع زيستي بخش حساسي از سرمايه‌هاي طبيعي است كه خوراك، پوشاك، مسكن، امنيت، بسياري از داشته‌هاي انسان از اين سرمايه تامين مي‌شود، افزود: تنوع زيستي علاوه بر اين‌كه نيازهاي ضروري و اوليه انسان‌ها را برآورده مي‌كند توسعه و رونق اقتصادي و پيشرفت روز افزون جوامع را نيز تضمين مي‌كند.

 

وي در ادامه تصريح كرد: بر اساس تعريف دبيرخانه كنوانسيون تنوع زيستي، تنوع زيستي به معناي قابليت تمايز ميان ارگانيسم‌هاي زنده از هر منبع شامل اكوسيستم‌هاي زميني، دريايي و اكوسيستم‌هاي آبزي است.  معاون محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان محيط زيست تصريح كرد: امروزه مفهوم تنوع زيستي در سه سطح ژن، گونه و اكوسيستم در سطح دنيا مطرح است و به عنوان يك منبع اقتصادي باارزش مورد توجه قرار گرفته است.

 

وي در ادامه تصريح كرد: كنوانسيون تنوع زيستي براي حفاظت از تنوع زيستي در سال 1992 تشكيل و هم‌اكنون 193 كشور جهان عضو اين كنوانسيون جهاني هستند كه هدف از ايجاد آن حفاظت و بهره‌برداري پايدار از منابع تنوع زيستي و تسهيل دسترسي به منابع است ضمن آن‌كه در سال 1375 با مصوبه مجلس شوراي اسلامي، كشور ايران نيز به عضويت اين كنوانسيون درآمده و برنامه‌ها و دستورالعمل‌هاي صادره از اين كنوانسيون را در دستور كار خود قرار داده است.

 

فاضل با بيان اين‌كه هر ساله اول خرداد مصادف با 22 مه‌به عنوان روز جهاني تنوع زيستي اعلام شده گفت: هر ساله اين كنوانسيون بخشي از تنوع زيستي را مورد توجه قرار مي‌دهد تا تصميم‌گيران راهكارها و رويكردهاي خود را در اين باره اعلام كنند و امسال اين روز را با عنوان تنوع زيستي دريايي در دستور كار خود قرار داده است.

 

معاون محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان محيط‌زيست خاطرنشان كرد: بر اساس اطلاعاتي كه در كنوانسيون تنوع زيستي وجود دارد، اطلاعات ما از تنوع زيستي بسيار كم است و گمان مي‌رود بيش از 14 ميليون گونه گياهي و جانوري در جهان وجود داشته باشد كه تاكنون شناخت بشر به 1/ 7 ميليون گونه رسيده است.  وي تنوع جغرافيايي و اقليمي را مهم‌ترين عامل تنوع زيستي ايران داست و در ادامه با اشاره به عواملي كه بر جمعيت گونه‌هاي جانوري در جهان تاثير گذاشته است، گفت:

 

تخريب زيستگاه‌ها 39 درصد، شكار غيرقانوني و بي‌رويه 36 درصد و عواملي مثل ورود گونه‌هاي بيگانه، جابه‌جايي گونه‌ها، آلودگي نوري و آلودگي آب و... به ميزان 25 درصد از مهم‌ترين عوامل تاثيرگذار در گونه‌هاي جانوري است.  اصغر فاضل همچنين درباره وضع گونه‌هاي گياهي گفت: بين 20 تا 50 درصد گونه‌هاي گياهي جهان و در معرض خطر هستند. در اين ميان كشور استراليا حدود 20 درصد و آفريقا بالغ بر 50 درصد پوشش گياهي‌تحت خطر نابودي، كمترين و بيش‌ترين گونه‌هاي در معرض خطر را دارند.  معاونت طبيعي سازمان حفاظت از محيط‌زيست همچنين افزود:

 

روند انقراض گونه‌ها در ايران اگر چه تهديدآميز و نگران‌كننده است اما بايد با روند انقراض جهاني گونه‌ها مقايسه شود، چرا كه كشور ما نمي‌تواند از اين تهديد و مخاطره جهاني كاملا در امان بماند و از اين روست كه سعي بر آن دارد به عنوان عضوي از نهادهاي بين‌المللي نظير كنوانسيون ‌ها تنوع زيستي، رامسر، سايتس و... گام‌هاي هماهنگي با تلاش‌هاي جهاني در جهت نيل به هدف حفاظت از محيط‌زيست جهان بردارد.

 

وي با اشاره به اين‌كه 36 درصد گونه‌هاي جانوري تحت فشار يا در حال انقراض هستند، گفت: در ايران نيز كمابيش شرايط گون‌هاي در معرض خطر در همين حد است. وي به فعاليت‌هاي انجام شده ايران در سطح ژن‌ها، گونه‌ها و زيستگاه‌ها اشاره كرد و ادامه داد: حفاظت از گونه‌هاي گياهي به روش زيست فناوري براي شش گونه، مطالعه ژنتيكي سرخدار ايران، بررسي ساختار ژنتيكي گونه‌هاي بومي و در معرض تهديد از جمله فعاليت‌هايي است كه در سطح حفاظت از ژن‌ها انجام شده است.

 

فاضل افزود: تهيه و تصويب طرح جامعه مديريت حيات‌وحش كشور، طراحي پروژه تجديد نظر بر فون مهره‌داران ايران اولويت پرندگان ايران، اقدام براي طرح برنامه عمل حفاظت از 30 گونه موجود در فهرست سرخ IUCN از جمله اقدامات انجام شده در سطح حفاظت از گونه‌ها بود. وي همچنين معرفي 15 منطقه جديد به سيستم مناطق حفاظت شده، انجام مرزبندي براي 16 منطقه حفاظت شده و تدوين راهبردهاي ملي اكوتوريسم و غيره را از جمله فعاليت‌هاي انجام شده در زمينه حفاظت از تنوع زيستي در ايران عنوان كرد.

 

وي با تاكيد بر اين‌كه 20 درصد از سطح كشور به شكل‌هاي مختلف و توسط ارگان‌هاي مختلف تحت حفاظت‌ها محيط زيستي قرار دارد، افزود: به عنوان مثال تمام مرزهاي كشور تا عمق 7 كيلومتري با اين‌كه خارج از مناطق حفاظت شده سازمان محيط‌زيست قرار دارند اما مناطق تيراندازي ممنوع هستند و توسط وزارت كشور و مرزباني مورد حفاظت قرار مي‌گيرند.  معاونت طبيعي سازمان حفاظت از محيط‌زيست در ادامه اولويت اين سازمان را در برنامه‌هاي سال 1391 توجه به عرصه‌هاي تالابي عنوان كرد.

 

در ادامه اين نشست مديركل دفتر حيات وحش سازمان حفاظت از محيط‌زيست گفت: كشور ما به دليل شرايط جغرافيايي و طبيعي منابع آبي مانند خليج فارس و درياچه خزر و... از غناي گونه‌اي بالايي برخوردار است و تا به حال هزار و 114 گونه جانوري در اين مرز شناسايي شده است. اما اين آمار هر سال در حال افزايش است چرا كه ما هنوز نتوانسته‌ايم بسياري از نقاط كشور را پايش كنيم. حسين محمدي ادامه داد: در حال حاضر گونه‌هاي شاخص ما از روند رو به رشد نسبي برخوردارند. به عنوان مثال تعداد يوز آسيايي نسبت به ده سال گذشته تقريبا ده برابر شده است.

 

وي افزود: 7 درصد از اين تعداد در فهرست سرخ IUCN قرار دارند. همچنين 10 درصد از گونه‌هاي ايراني در معرض انقراض قرار دارند كه در اين ميان پستانداران به دليل جثه بزرگ‌تر بيش‌تر در معرض خطرند و تعداد بيش‌تري را از گونه‌هاي در معرض خطر را به خود اختصاص مي‌دهند. وي در ادامه با اشاره به فعاليت‌هاي صورت گرفته براي حفاظت از گونه‌هاي مختلف گفت: تاكنون نتوانسته‌ايم گونه‌اي را از فهرست سرخ IUCN خارج كنيم ولي فعاليت‌هاي انجام شده كمك كرده است گونه‌ها را در طبقات تعيين شده اين فهرست ارتقا بدهيم.

 

محمدي درباره اين طبقات گفت: فهرست IUCN به سه طبقه آسيب پذير، در معرض خطر و در خطر انقراض تقسيم شده است و ما توانسته‌ايم با فعاليت‌هاي انجام شده به عنوان مثال گونه‌اي را از طبقه در حال انقراض به طبقه در معرض خطر يا از طبقه در معرض خطر به طبقه آسيب‌پذير منتقل كنيم. وي تعداد گونه‌هاي در معرض انقراض را 70 تا 80 گونه عنوان كرد و افزود: يوزپلنگ آسيايي، قوچ، ميش، گورخر، انواع پرندگان، سمندر و... از گونه‌هاي جانوران در حال انقراض هستند.

 

 

< قبلی		بعدی >