|رویا کاکاوند |اگر ساكن تهران يا يكي از كلان‌شهرهاي ديگر كشور باشيد شايد هيچ‌وقت متوجه مشكلاتي كه اهالي شهرهاي كوچك دارند نشويد. براي ساكنان كلان‌شهرهايي مانند تهران بيمار شدن همان درد و رنجي را دارد كه براي اهالي شهرستان‌هاي كوچك اما درمان براي آنها به مراتب راحت‌تر و در دسترس‌تر است. ساكنان كلان‌شهرها عات كرده‌اند به محض بروز بيماري و دردي با چند تماس با دوست و آشنا شماره و آدرس يك متخصص عالي را پيدا كرده يا با چرخي كوچك در شهر متخصص مورد نظر خود را بيابند در بيش‌تر موارد بدون آن‌كه با پزشك عمومي مشورت كنند يك راست به سراغ متخصصان بروند.

 

اما اهالي شهرهاي كوچك حتي هنگامي كه همان پزشكان عمومي انگشت شمار شهرشان هم آنها را به متخصصان ارجاع مي‌دهند با مشكل مواجه مي‌شوند چون شهر آنها از وجود متخصصان خالي است و آنها براي طي كردن روند درمان بايد به شهرهاي ديگر و در بيش‌تر موارد مراكز استان محل زندگيشان مراجعه كنند. شرايطي كه هم زمان بيش‌تري مي‌خواهد، هم هزينه بيش‌تري مي‌برد و در بسياري موارد موجب مي‌شود بيمار و خانواده‌اش از خير درمان بگذرند و با گذشت زمان شاهد عميق‌تر شدن بيماري و در نتيجه بالاتر رفتن هزينه‌ها باشند.

 

 

چرا پزشكان، كلان‌شهرها را ترجيح مي‌دهند؟

تعداد كساني كه هر سال از دانشكده‌ها و دانشگاه‌هاي پزشكي كشور فارغ‌التحصيل مي‌شوند كم نيست. اما بيش‌تر پزشكان ترجيح مي‌دهند در شهرهاي بزرگ زندگي و كار كنند. حتي به قيمت تنگ‌تر شدن فضاي رقابت. يك متخصص ترجيح مي‌دهند در كلان‌شهري مانند تهران زندگي كند و با ده‌ها و گاه صدها متخصص ديگر رقابت كند اما به شهرهاي كوچك‌تري كه خالي از متخصص است و فضاي كاري بازتري دارد نرود. بسياري از پزشكاني هم كه بر اساس تعهدشان مجبورند چند سالي در يكي از مناطق محروم زندگي كنند ترجيح مي‌دهند به محض پايان يافتن زمان تعهدشان بساط كار و زندگيشان را به شهراي بزرگ انتقال دهند.

 

تمام اينها تنها به يك دليل ساده صورت مي‌گيرد. ما جوانانمان را از كودكي با اين مفهوم بزرگ كرد‌ه ا يم كه درس بخوان تا در آينده از آسايش و رفاه بهره‌مند باشي. بنابراين فردي كه سال‌ها تلاش كرده است و لحظات خوش كودكي، نوجواني و جواني را به جاي بازي با دوستان و سرگرمي‌هاي ديگر پشت ميز و نيمكت و با كتاب‌هاي متعدد درسي طي كرد‌ه است حال مي‌خواهد به آن هدفي كه ازهمان كودكي در گوشش خوانده‌اند، يعني رفاه و برخورداري از امكانات برسد و اين همان چيزي كه در بيش‌تر شهرهاي كشور ما يافت نمي‌شود.

 

رئيس جامعه پزشكان متخصص داخلي ايران، نبود تجهيزات درماني و امكانات رفاهي در مناطق دور از مراكز استان‌ها را علت اصلي توزيع ناعادلانه پزشك در كشور مي‌داند. به باور ايرج خسرو نيا، شهر تهران از وجود پزشكان متخصص و فوق تخصص لبريز شده در حالي كه هرچقدر از مركز دور مي‌شويم، تعداد پزشكان متخصص و فوق تخصص كمتر مي‌شود. وي مي‌گويد: بيش‌تر پزشكان مايلند در جايي خدمت كنند كه علاوه بر داشتن امكانات درماني، داراي محيطي سالم باشد.

 

اصولا وقتي يك منطقه‌اي از امكانات اوليه رفاهي محروم باشد، پزشكان آنجا نمي‌مانند و به تهران هجوم مي‌آورند.محمد رضا آقا اسماعيلي، متخصص كودكان نيز پرداخت دير هنگام حقوق و كارانه پزشكان حاضر در مناطق دور دست را اصلي‌ترين دليل ماندگار نشدن آنها مي‌داندو مي‌گويد:

 

حقوق و كارانه من پس از يك سال پرداخت شد، اما حالا كه در شهر و مطب خودم كار مي‌كنم درآمدم روزانه است. اين پزشك متخصص همكاراني در شهرستان‌هاي اردستان يا استان يزد دارد كه ماهانه ۵۰۰ هزار تومان حقوق مي‌گيرند و اين موجب مي‌شود تا به جاي آن‌كه مطابق وظيفه در بيمارستان محل خدمت مستقر باشند، چند رور هفته را به شهر بيايند و آنجا طبابت كنند.

 

در كنار دغدغه‌هاي مالي پزشكان، كمبود امكانات علاوه بر مردم دامن پزشكان مناطق دور افتاده را هم مي‌گيرد. آقا اسماعيلي مي‌گويد: در بوانات دكتر دندانپزشك نيست و در صورت بروز مشكل بايد به شيراز مراجعه كرد.

 

توزيع عادلانه پزشكان نيازمند امكانات است

ايرج فاضل، رئيس جامعه جراحان ايران نيز نبود امكانات رفاهي و درماني مناسب در شهرهاي كوچك را عمده‌ترين دليل رويگرداني متخصصان از اين شهرها و هجوم آنها به تهران و كلان‌شهرها مي‌داند و مي‌گويد: ما شاهد اين شرايط هستيم چون حاضر نيستيم براي حضور پزشكان در نقاط مختلف كشور هزينه كنيم.

 

وي معتقد است كه توزيع عادلانه پزشكان در كشور بستگي به عوامل مختلفي دارد كه چنانچه بتوانيم اين عوامل را به وجود بياوريم و جاذبه ايجاد كنيم، پزشكان حاضرند به هر نقطه‌اي از كشور بروند.فاضل بازگشت پزشكان به كلان‌شهرها را خيلي هم قابل انتقاد نمي‌داند و ادامه مي‌دهد: پزشكان ما در شهرهاي كوچك نمي‌مانند چون با شرايط اجبارگونه خدمت مي‌كنند.

 

در همين حال سيدحسن امامي رضوي، معاون درمان وزارت بهداشت ضمن قبول اين موضوع كه پزشكان متخصص و فوق تخصص در مناطق محروم و دور افتاده كشور نمي‌مانند، دليل آن را ناشي از وضع اقتصادي مردم اين مناطق عنوان مي‌كند و مي‌گويد: با توجه به اختلاف تعرفه‌هاي بخش خصوصي و دولتي، گرايش پزشكان به مراكز استان‌ها و كلان‌شهرها بيش‌تر است. چون مردم مناطق محروم و دور افتاده كشور توان پرداخت تعرفه‌هاي بخش خصوصي را ندارند.

 

در نتيجه باعث مي‌شود نتوانيم اين دسته از پزشكان را در مناطق دور افتاده نگه داريم.وي در عين حال، اجراي طرح خدمت پزشكان متخصص و فوق تخصص در مناطق محروم كشور را يكي از برنامه‌هاي وزارت بهداشت براي حضور اين قبيل پزشكان در نقاط دور از مراكز استان‌ها عنوان مي‌كند و مي‌گويد: دولت و مجلس شوراي اسلامي نيز براي ماندگاري پزشكان متخصص و فوق تخصص در مناطق محروم و دور افتاده كشور تسهيلاتي را از سال گذشته در قالب پرداخت مبالغي ارايه داده‌اند تا شرايط براي حضور آنها در اين مناطق بيش‌تر شود.

 

از سوي ديگر دكتر بهزاد رحماني، عضو هيئت‌مديره انجمن جراحان عمومي كشور، تهران و مراكز استان‌ها را كعبه آمال همه پزشكان براي اشتغال و زندگي عنوان مي‌كند و مي‌گويد: اصل ماجرا در توزيع ناعادلانه پزشكان متخصص و فوق تخصص در كشور، به انگيزه همكاران مربوط مي‌شود. به‌طور مثال در شهري مثل پيرانشهر، سنندج و...

 

نه امكانات رفاهي براي زندگي وجود دارد و نه امكانات پزشكي كه باعث شود پزشكان در اين قبيل مناطق حضور يابند. البته راه‌حل اين موضوع روشن است و وزارت بهداشت مي‌داند كه انگيزه خدمت پزشكان در مناطق كم برخوردار و محروم كشور چيست. به‌طوري كه اگر يك جراح عمومي كه در ابتداي كار قرار دارد، بداند در شهري مثل پيرانشهر مي‌تواند خانه‌اي داشته باشد و حقوق مناسب و مطمئني دريافت كند، حتما حاضر مي‌شود به اين قبيل مناطق كشور برود و چند سالي را آنجا خدمت كند.

 

 

< قبلی		بعدی >