محمدعلي طالبي :در ادامه اجراي سياست‌هاي اسلام ستيزانه دولت باكو، كميته دولتي امور ديني جمهوري آذربايجان به مومنين اين كشور توصيه كرده است، نماز جمعه را روزهاي «شنبه» اقامه كنند.سايت اينترنتي (ZA.AIT)كه گفته مي‌شود به وزارت امنيت ملي جمهوري آذربايجان وابسته است و توسط اين وزارتخانه دولت الهام علي‌اف تامين مالي مي‌شود - نخستين‌بار اين خبر را روي سايت خود قرار داد. متعاقب آن، شمار زيادي از سايت‌هاي آذري و حتي سايت‌هاي ايراني اين خبر را برروي تلكس قرار داده‌اند. كميته دولتي امور ديني در توجيه اين توصيه خود، تصريح كرده است، در جمهوري آذربايجان «جمعه» روز كاري محسوب مي‌شود.

 

به همين دليل، برگزاري نماز جمعه در آهنگ كارها مانع ايجاد مي‌كند. اين كميته براي تحقق اين توصيه خود، به اقدامات عملي هم دست زده است. به‌طوري كه، اخيرا  به مسجد «مشهدي داداش» در مركز باكو يادداشت ويژه ارسال كرده است. در اين يادداشت ويژه درباره خودداري از برپايي نماز جمعه در خارج از مسجد مشهدي داداش تاكيد شده است. كارشناسان مي‌گويند: توصيه اخير كميته دولتي امور ديني جمهوري آذربايجان مي‌تواند نارضايتي مردم مسلمان جمهوري آذربايجان از حاكميت باكو را بيش از پيش عميق‌تر نمايد.

 

مسجد مشهدي داداش در مركز پايتخت جمهوري آذربايجان واقع است و هنگام نمازهاي جماعت يوميه از جوانان مملو مي‌شود. به‌ويژه هنگام خواندن نماز جمعه در مساجد جمهوري آذربايجان ازجمله مسجد مشهدي داداش، تجمع جمعيت نمازخوان آن قدر زياد مي‌شود كه علاوه بر فضاي داخلي مسجد، شمار زيادي از جوانان نماز خوان در خيابان‌هاي اطراف اين مكان مقدس تجمع مي‌كنند و به خواندن اين فريضه واجب اقدام مي‌نمايند. حضور جمعيت زياد نمازخوان درمساجد جمهوري آذربايجان موجب نگراني هرچه بيش‌تربرخي مقام‌هاي دولت الهام علي‌اف شده است.

 

بايد گفت: مقام‌هاي آذري و حتي طرف‌هاي مشورت اين دسته از سياستمداران جمهوري آذربايجان به‌ويژه ديپلمات‌هاي رژيم اشغالگر قدس و استكبار جهاني، در تصورات خود بر اين باور بودند كه، با تبليغات گسترده ضد اسلامي و حتي تصويب قوانين و لوايح ضد ديني در مجلس ملي، مي‌توانند مانع رشد و گسترش اسلام در اين كشور حوزه ققفاز جنوبي شوند. با وجود اين، واقعيت‌هاي جاري در جامعه جمهوري آذربايجان نشان مي‌دهد كه، با وجود تبليغات گسترده ضد اسلامي و فعاليت چشمگير ميسيونرهاي مسيحي و نيز فعاليت‌هاي گسترده فرقه‌هاي ضاله وهابي و نورچي و تلاش براي گسترش فرهنگ مبتذل غربي و ساير تلاش‌هاي بي‌وقفه، تمايل مردم جمهوري آذربايجان به دين مبين اسلام و اجراي احكام اين دين آسماني همچنان رو به افزابش است.

 

جمعيت زياد علي‌الخصوص حضور جوانان هنگام اقامه نمازهاي جماعت يوميه و نماز جمعه نشان‌دهنده اين واقعيت است كه با وجود تبليغات دولتي و تبليغات بيگانگان، از گرايش مردم جمهوري آذربايجان به دين مبين اسلام كاسته نشده است. در اين شرايط، دولت باكو همچنان به محدودسازي مومنين آذري و ممانعت از اجراي احكام ديني تلاش مي‌كند. مقام‌هاي دولت باكو پيش از اين، همه مساعي خود را براي محدودسازي فعاليت‌هاي اسلامي به‌ويژه فعاليت‌هاي شيعي به كار گرفته بودند.

 

ناگفته نماند كه، از سال 2003 ميلادي در حقيقت از زمان انتقال قدرت از حيدر علي‌اف به پسرش الهام علي اف، سياست‌هاي اسلام‌ستيزانه درجمهوري آذربايجان به عنوان يك اولويت در دستور كار قرار گرفته است. قطع پخش اذان از بلندگوهاي مساجد، تعطيلي و تخريب مساجد و همزمان احداث مجتمع‌هاي تجاري و مسكوني در اين مكان‌هاي مقدس، كشف حجاب بانوان، اخراج مومنين از ادارات دولتي و ارتش، خشونت، ارعاب و تهديد مومنين و بازداشت و زنداني كردن نيروهاي متعهد آذري به اشكال مختلف و موارد متعدد ديگر از جمله سياست‌هاي دولت الهام علي‌اف از سال 2003 ميلادي محسوب مي‌شود كه به اجرا در آمده است.

 

جالب اين كه، جمهوري آذربايجان 9 ميليون نفر جمعيت دارد كه بيش از 97 درصد آنها مسلمان و اكثريت قريب به اتفاق آنان پيرو مذهب شيعه جعفري محسوب مي‌شوند. مردم اين كشور به اجراي احكام و فرامين دين مبين اسلام و مذهب شيعه تمايل زيادي دارند وبه‌شدت به ايران زمين از لحاظ فكري و اعتقادي وابسته‌اند. اين تمايل و علاقه موجب شده است كه، حاكميت باكو با حمايت‌هاي چشمگير امريكا و رژيم نژادپرست اسرائيل به مقابله با مردم مومن و متدين جمهوري آذربايجان اقدام نمايد. تاكنون بيش از يكصد نفر از افراد مومن و متدين جمهوري آذربايجان صرفا به بهانه تدين و علاقه به ايران و همگي به بهانه حمل موادمخدر و نگهداري غيرقانوني سلاح به زندان‌هاي طويل‌المدت محكوم شده‌اند.

 

در حالي كه، حربه نخ نما شده مصرف و توزيع مواد مخدر و ساير بهانه‌ها از دوران حكومت سلطه كمونيستي به دولت الهام علي‌اف به ارث رسيده است و واقعي نيست. حتي اخيرا خبرنگار محلي دفتر نمايندگي صدا و سيما در باكو نيز به بهانه حمل مواد مخدر بازداشت شده است.  ناگفته نماند كه، مقام‌هاي دولت باكو به علت فقدان اطلاعات كافي از دين مبين اسلام، مدام به انتشار فرمان‌ها و بيانيه‌هاي اشتباه اقدام مي‌كنند.

 

به عنوان مثال، كميته دولتي امور ديني جمهوري آذربايجان به متوليان مساجد اين كشور توصيه كرده است كه، نماز جمعه را روزهاي شنبه اقامه كنند. اين در حالي است كه، اين توصيه به هيچ‌وجه منطقي و اصولي نيست و با واقعيت‌هاي ديني انطباق ندارد. همان‌گونه كه از نام نماز جمعه مشخص است، اين نماز به روز جمعه اختصاص دارد. به همين دليل، بايد گفت: توصيه به برپايي نماز جمعه در روز شنبه يا از بي‌سوادي توصيه‌كنندگان آن ناشي مي‌شود يا اقدامي در جهت تعميق بحران ايجاد شده در زمينه مسائل ديني در جامعه جمهوري آذربايجان است.

 

ضمن آن كه، توصيه كميته دولتي امور ديني جمهوري آذربايجان به متوليان مساجد، مي‌تواند از واكنش عصبي تصميم‌گيرندگان در دولت باكو پيرامون مسائل ديني ناشي شده باشد. زيرا تمامي تلاش‌هاي نزديك به يك دهه اخير حاكميت باكو براي حذف اسلام از زندگي مردم اين كشور مسلمان، به شكست انجاميده است. به‌ويژه كه، اخيرا بازداشت دينداران، تخريب مساجد و ممنوعيت‌هاي ايجاد شده براي بانوان محجبه، با عصبانيت و همچنين واكنش‌هاي منفي مردم مسلمان جمهوري آذربايجان مواجه شده است.

 

در عين حال، اجبار دينداران به برپايي نماز جمعه در روز شنبه به معناي اين است كه، حاكميت باكو همچنان به رويارويي با دينداران مي‌انديشد. در اين ارتباط، تنها مي‌توان گفت: راه ديگري براي دينداران باقي نمي‌ماند.كميته دولتي امور ديني جمهوري آذربايجان پيش از اين نيز به صدور فرامين مشابه اقدام كرده بود. پيش از اين تصور مي‌شد هدايت اروج‌اف رئيس كميته دولتي امور ديني جمهوري آذربايجان تحت تاثير اسلام رايج در حاكميت تركيه يعني نورچي‌ها است. اما بعيد به نظر مي‌رسد اسلام مورد نظر دولتمردان باكو با اصل اسلام شباهتي داشته باشد.

 

*کارشناس مسائل جمهوري آذربايجان و قفقاز

 

< قبلی		بعدی >