| مرضيه محمدي |حجاب در هر جامعه‌اي از آن هنگام كه بشر پا به عرصه حيات نهاد مورد توجه و مطالعه بوده است به‌طوريكه جوامع اسلامي هزينه‌هايي در ابعاد مختلف براي تحقق پوشش مناسب در مسير مناسب آن در نظر مي‌گيرند. اين موضوع از چنان درجه اهميتی برخوردار است كه امروز شاهد توجه كشورهاي غربي و غير اسلامي به اين موضوع هستيم. نظر به اهميت پوشش، نوع برخوردها در مواجهه با تحقق حجاب در جامعه متفاوت است. وجود پليس امنيت اخلاقي در جامعه مي‌تواند يكي از همين روش‌ها در برخورد با افرادي باشد كه به نوعي مصاديق حجاب را در جامعه رعايت نمي‌كنند.

سردار رادان، مصاديق بد پوششي را اعلام کرد

چند سالي است كه به شكل گسترده‌تر با حضور پليس امنيت اخلاقي و حجاب در جامعه مواجه هستيم. سردار رادان جانشين فرمانده نيروي انتظامي با بيان اين‌كه پليس با موضوع بدپوششي برخورد مي‌كند با برشمردن مصاديق بدحجابي معتقد است: لباس‌هاي تنگ و چسبان، روسري كه از دو سوي آن موي سر پيدا باشد، مانتوي بالاي زانو و شلوار تنگ را از مصاديق بدپوششي اعلام كردند.

فوايد حجاب با فرهنگ‌سازي بيان شود

سيدمحمد موسوي مباركه در ارتباط با موضوع حجاب و چارچوب‌هاي آن به «ملت ما» مي‌گويد: در موضوع بدحجابي نوع برخوردهاي اينچنين و مقطعي با مسئله بد پوششي سازگاري خوبي ندارد مثل طرح‌هاي متفاوتي كه در اين زمينه با بدپوششي مي‌شده است هرازچندگاهي صحبت و موضع‌گيري شده و تمام شده است اما روز به روز مي‌بينيم كه متاسفانه وضع ناجورتر مي‌شود اين يك كار فرهنگي مي‌طلبد. او مي‌افزايد:

البته اين روزها وقتي صحبت از فرهنگ‌سازي و كار فرهنگي مي‌شود پيش از هرچيز انسان را به اين موضوع سوق مي‌دهد كه گويا هيچ كاري نبايد انجام داد در واقع فرهنگ‌سازي با «هيچي» گره خورده است معمولا در اين شرايط يك كار بلندمدت اما مقطعي را مطرح مي‌كنند و بعد هيچ‌كس كاري در آن زمينه انجام نمي‌دهد.

اين نماينده مجلس با بيان اين‌كه فلسفه پوشش در اسلام نياز به جايگاه بالايي دارد و بايد در اين زمينه كارهاي زيادي انجام شود ادامه مي‌دهد: فوايد حجاب براي خانم‌ها و حتي آقايان بايد بيان شود. هر چه وضع بدتر مي‌شود در نتيجه ميزان اعتقادات بالا مي‌رود. او معتقد است: در خيلي از كشورها تمام نمونه‌هاي آسيب اجتماعي امتحان شده است از نظر دوستي‌ها، روابط نامشروع، عدم تقيد به پوشش. حالا به جايي رسيده‌اند كه مي‌گويند بهترين پوشش آن است كه در اسلام توصيه شده است.

او در ادامه مي‌افزايد: در برخي مواقع پيش مي‌آيد كه ما برخي از موضوعات مطرح شده در اسلام را مي‌پذيريم و قبول مي‌كنيم و برخي از موضوعات ديگر را كنار زده و نمي‌پذيريم حجاب هم از جمله اين موضوعات است كه در نظر برخي از افراد مورد پذيرش قرار نمي‌گيرد اين‌گونه اگر باشد پوشش اسلامي از الزامات است و نمي‌توان آن را تنها براي خود ديد و گفت من اعتقادي به پوشش ندارم و رعايت نمي‌كنم.

موسوي مي‌افزايد: با توجه به اين‌كه مي‌دانيم نام كارفرهنگي آوردن در اجراي موضوعات اجتماعي يعني تعطيل شدن پرداختن به آن موضوع و فرار از مسئوليت، اما باز هم اگر قرار است كار اساسي انجام شود به‌ويژه در موضوعات اجتماعي بدون فراموشي و اهمال بايد رفت  دنبال انجام كار فرهنگي. او با بيان الزام انجام كار فرهنگي در زمينه پوشش مي‌گويد: انجام دادن يك فرهنگ‌سازي در رابطه با موضوع حجاب در جامعه ايراني نياز به اين دارد كه ابتدا فرهنگ و فلسفه حجاب و فوايد آن بيان شود كه البته نوع بيان هم مهم است يك روز و دو روز نمي‌توان نتيجه اين فرهنگ‌سازي را در جامعه ديد و در دراز مدت نشانه‌هاي خود را ظاهر مي‌كند

در فيلم‌ها مسائل اخلاقي و ارزشي مطرح نيست

موسوي بابيان اين‌كه آموزش و پرورش و آموزش عالي نقش مهمي در اين فرهنگ‌سازي به عهده دارند معتقد است: البته صدا و سيما هم مي‌تواند نقش داشته باشد كه البته اين موضوع را در اين رسانه كم مي‌بينيم. متاسفانه در فيلم‌هاي ما مسائل اخلاقي و ارزشي خيلي مطرح نيست. در فيلم‌هاي 40 سال قبل اكثر سوژه‌ها و مسائل آن ارزشي بوده است اما الان از اخلاق و ارزش‌هاي انساني خبري نيست. اوبا اشاره به كارهاي فرهنگي صورت گرفته تاكنون در ارتباط با اين موضوع مي‌گويد:

هرچند حركت‌هايي در جهت بهبود وضع حجاب مي‌شود مثل نمايشگاه مد و لباس اما در عمل، آن كسي كه فرهنگ غربي و غير بومي در او عجين شده است نمي‌تواند به خوبي از اين نمونه فرهنگ‌سازي‌ها استقبال كند. ما در محيط اسلامي زندگي مي‌كنيم اما خيلي از افراد با فرهنگ بيگانه در حال رشد هستند و اين فرهنگ هم در آنها رشد مي‌كند از نظر لباس، آرايش، تفريحات اينها قالب تهي كرده‌اند و مغلوب آن فرهنگ شده‌اند.

هرچند گفته مي‌شود كه ترس از دستگاه‌هاي امنيتي به‌ويژه گشت ارشاد در دل برخي افتاده است اما بايد گفت خير اگر ترس داشتند اين‌گونه در جامعه ظاهر نمي‌شدند. اين نماينده مجلس با انتقاد از موضع‌گيري‌هاي گوناگون مي‌گويد: گاهي به موضوع برخورد با بدحجابي نگاه كارشناسي و تخصصي مي‌شود اين قابل توجه و حساب است اما اين‌كه مي‌گويند نگاه مردم عوض مي‌شود بايد گفت كساني بايد نظر بدهند كه به‌ويژه نگاه فرهنگي دارند در واقع آنها بايد نظر بدهند وگرنه مردم عادي به خيلي از مسائل بهايي نمي‌دهند و معتقدند خود را دردسر ندهيد و مهم نيست و وضع زمانه اين است.

نگاه عاميانه داشتن اين‌گونه است اما نگاه كارشناسانه و فرهنگي و توجه عميق به مسئله ما را متوجه اين مي‌كند كه طرح‌هاي اساسي داشته باشيم در جهتي كه اسلام سفارش داده و اهميت داده است غير از اين‌كه باشد همين مي‌شود. طرح اگر خوب باشد كه وضع اجتماع و پوشش افراد اين‌گونه نبايد باشد خيلي از موارد را افراد رعايت نمي‌كنند و هيچ ترسي هم ندارند ممكن است كسي كه خلافكار نباشد تصور كند چرا كنترل و برخورد مي‌شود اما آنها كه خلاف مي‌كنند ترسي ندارند چون اگر بترسند كه اين‌گونه در اجتماع ظاهر نمي‌شوند.

او در پايان مي‌افزايد: بعضي از اين افراد با اين حجاب‌ها سازمان يافته هستند و مي‌خواهند دهن كجي كنند آنها از پوشش و آرايش خاصي تبعيت مي‌كنند كه بايد با اين افراد به‌شدت برخورد شود اما حالا كسي اطلاع ندارد بايد آگاهي پيدا كنند و رسانه‌هاي جمعي به‌ويژه بايد حداكثر تلاش خود را براي اطلاع‌رساني انجام دهند.

بايد مصاديق قطعي حجاب مشخص شود

با توجه به نگاه يكي از نمايندگان مجلس به موضوع حجاب، مجيد ابهري آسيب شناس اجتماعي در اين رابطه به «ملت ما» مي‌گويد: متاسفانه در كشور ما عناوين مجرمانه در طيف گسترده‌اي وجود دارد و به همين علت قوانين، مجازات محور و زندان هدف شده‌اند. او مي‌افزايد: براي برخورد با مفاسد فرهنگي از آنجا كه در شرايط حاضر در يك جنگ كامل با ناتوي فرهنگي و در ميدان جنگ نرم قرار داريم بنابراين بعد از 30 سال تجربه در پژوهش و فعاليت ميداني در آسيب‌هاي اجتماعي اعتقاد راسخ دارم كه براي گسترش فرهنگ عفاف، حجاب را نبايد مصداق آن قرار دهيم چراكه معيار واحد و قطعي براي بدحجابي در دست ما نيست.

ابهري مي‌گويد: بعد از سي سال اسباب تاسف است كه امروز بخواهيم حركت يا حرفي در رابطه با مظاهر ضد فرهنگي مثل بدحجابي داشته باشيم. ابهري با بيان اين‌كه بانوان بدحجاب در سه گروه قرار دارند مي‌افزايد: يگ گروه زناني هستند كه با آرايش‌هاي زننده دستور خود را از فرماندهان جنگ نرم مي‌گيرند و در پياده نظام تهديد نرم قرار دارند گروه دوم كساني هستند كه به دليل مسائل فرهنگي هنوز مصاديق بدحجابي را درنيافتند و در آخر گروهي هستند كه طبق غريزه فطري و نياز سني حركت‌هايي مي‌كنند كه نياز به ارشاد فرهنگي دارد. او با بيان روش‌هاي صحيح در نوع برخورد با اين گروه‌ها معتقد است:

ابتدابايد مصاديق قطعي حجاب را مشخص نماييم در عين حال طراحان و كارشناسان فرهنگي لباس‌هاي زنانه و دخترانه مطابق با فرهنگ اسلامي در چارچوب باورهاي عفاف طراحي و عرضه نمايند.زماني كه الگوي رفتاري به زنان و دختران ندهيم آنها خود به دنبال آن مي‌روند و وضع اين‌گونه مي‌شود كه شده است همچنين برخورد ارشادي و فرهنگي از طريق بستر‌سازي فرهنگي خانواده –مدارس- صداو سيما و رسانه‌ها با اهرم فرهنگي امر به معروف و نهي از منكر به صورت دوستانه و پدرانه مي‌تواند اثرگذار باشد.