| رويا كاكاوند  |مهم نيست كجا باشي داخل خانه نشسته باشي يا در كوهستان در حال تفرج باشي، هنگام سفر در جاده‌اي يا تني به آب دريا داده‌اي. هميشه در خوش‌ترين لحظات زندگي درست زماني كه فكرش را هم نمي‌كني ممكن است نيازمند كمكشان باشي. نيروهايي كه از جان گذشته مدت‌ها است تنها براي احترام به انسانيت و كمك به همنوع هميشه و همه جا آماده‌اند تا هر گونه كه لازم است به داد همنوعان خود برسند.

 

 

ديدن نشان سازمان امداد و نجات هلال احمر ايران و داوطلبان كوشاي آن در بيش‌تر حوادث كوچك و بزرگ كشور ساليان سال است كه براي شهروندان ايراني يك عادت شده است. اما اين تمام ماجرا نيست كافي است كه به نشاني اينترنتي www. iran147. ir مراجعه كنيد.

 

نقشه موجود روي اين صفحه را باز كنيد و روي نقاط متعددي كه هر روز روي آن چشمك مي‌زنند و روشن و خاموش مي‌شوند، كليك كنيد، خدماتي را كه هر روز توسط اين سازمان به مردم حتي در دور افتاده‌ترين نقاط مختلف كشور ارايه مي‌شود را خواهيد ديد. روي هر نقطه چشمك زن كه كليك كنيد خبر از حادثه‌اي در جاده، كوهستان، دريا و... مي‌دهند كه در همان روز و در ساعت اعلام شده توسط ماموران، امدادرساني شده است.

تشكيل سازمان امداد و نجات

پس از تاسيس جمعيت هلال احمر در سال 1301 و با وقوع زلزله‌اي در خرداد 1302 در شرق خراسان و سه ماه بعد در سيرجان و كرمان و جاري شدن سيلاب‌هاي گسترده در همان سال در استان‌هاي گيلان، مازندران، آذربايجان شرقي و اصفهان زندگي بسياري از هموطنان به مخاطره افتاد و باعث تلفات و خسارات بسياري شد. در اين سوانح نخستين استمداد ملي براي كمك به آسيب ديدگان در سطح كشور صورت گرفت. اين استمداد جرقه‌اي براي سازماندهي تشكيلاتي سازمان امداد و نجات جمعيت هلال احمر شد.

 

نخستين آيين نامه خدمات امدادي در سال 1347 هجري شمسي مسئوليت ارايه خدمات امدادي درماني به آسيب ديدگان سوانح و بلاياي طبيعي در زمان صلح به تصويب هيئت مركزي جمعيت رسيد به اين ترتيب نخستين تشكيلات رسمي امداد به صورت منظم با استخدام نيروهاي تمام وقت جهت ادارات سازمان مركزي امداد كل در سال 1350 آغاز به كار كرد.

 

با پيروزي انقلاب اسلامي در سال 1357 و استقرار نظام جمهوري اسلامي ايران همراه با دگرگون شدن ساختار كلي جمعيت و جدا شدن بخش درمان از فعاليت‌هاي آن، عمده وظايف جمعيت به خدمات امدادي در سوانح، جوانان و خدمات حمايتي معطوف شد و با وقوع جنگ تحميلي توسط كشور عراق در سال 1360 فعاليت‌هاي سازمان امداد و نجات به تربيت و تامين نيروهاي انساني در زمينه‌هاي درماني، فني خدماتي، پشتيباني و اراده خدمات امدادي به مجروحان و مصدومان جنگ تحميلي معطوف شد.

 

خدمات ارزنده سازمان امداد و نجات در عمليات‌هاي گسترده ملي و بين‌المللي از جمله زلزله سال‌هاي 69 رودبار، 82 بم ، بحران آوارگان عراقي در سال 1370، امداد و نجات در حوادث جاده‌اي و كوهستان، امدادرساني در سيل پاكستان، زلزله و سونامي ژاپن، قحطي و خشكسالي در سومالي و... موجب شد جمعيت هلال احمرجمهوري اسلامي ايران جايگاه ويژه‌اي را در بين جمعيت‌هاي صليب سرخ و هلال احمر كسب كند و به عنوان يكي از 10 جمعيت قدرتمند جهان در پاسخگويي به سوانح و حوادث در جهان مطرح شود.

 

امداد و نجات تنها براي سيل و زلزله نيست

بيش‌تر ما عادت كرده‌ايم سازمان امداد و نجات هلال احمر را هنگامي ببينيم كه براي ديدن اخبار پاي تلويزيون نشسته‌ايم و خبري از سيل يا زلزله در گوشه‌اي از كشورمان يا حتي گوشه‌اي از دنيا منتشر مي‌شود. اما اين تنها كار امداد و نجات سازمان هلال احمر نيست. احمدرضا شجيعي، قائم مقام سازمان امداد و نجات هلال احمر در اين زمينه مي‌گويد: امداد رساني هنگام حوادث غير مترقبه‌اي مانند سيل و زلزله تنها بخشي از كار اين سازمان است. يكي از كارهاي اصلي ما آموزش مهارت‌هاي امدادي است. چرا كه هر فرد نخستين كسي است كه مي‌تواند به خودش كمك كند.

 

وي مي‌افزايد: هنگام وقوع حادثه به‌ويژه‌ در زمان‌هایي كه گرفتار حوادث بزرگ مي‌شويم به دليل بسته بودن راه‌ها يا مشكلات ديگر موجود تا رسيدن نيروهاي امداد مدتي طول مي‌كشد و در اين زمان بهترين شخص براي امداد، خود فرد است كه مي‌تواند به خود، خانواده يا همراهانش كمك كند. به همين دليل هم برنامه‌اي داريم براي آموزش عمومي گسترده كمك‌هاي اوليه.

 

شجيعي ادامه داد: به همين منظور شعاري را سرلوحه كار خود قرار داده‌ايم تحت عنوان «هر خانواده يك امدادگر» در اين راستا هم دوره‌هاي مهارت‌هاي كمك‌هاي اوليه را در 360 شعبه سراسر كشور برگزار مي‌كنيم. براي شركت در اين كلاس‌ها افراد به صورت حضوري يا با انتشار فراخواني ثبت نام مي‌كنند و بعد در قالب كلاس‌هاي 20 تا 25 نفره طي 40 ساعت آموزش مهارت كمك‌هاي اوليه مي‌بينند. البته بعد از اين دوره نيز دوره‌هاي مهارت‌هاي تخصصي نجات در كوهستان، نجات در سوانح جاده‌اي يا تصادفات، نجات در آواربرداري، غريق نجات و غواصي و... را برگزار مي‌كنيم كه البته تمام اين دوره به‌طور رايگان برگزار مي‌شود و تا سطوح بالاتر ادامه دارد.

 

قائم مقام سازمان امداد و نجات هلال احمر در زمينه فعاليت‌هاي غير آموزشي اين سازمان مي‌گويد: در زمان‌هایي غير از وقت‌هايي كه درگير حوادث غير مترقبه‌اي مانند سيل و زلزله مي‌شويم، 385 پايگاه امداد در سراسر كشور فعال است. اين پايگاه‌ها شامل پايگاه‌هاي امداد و نجات بين شهري است كه در جاده‌ها مستقر است.

 

اين پايگاه‌ها داراي درمانگاه، يك آمبولانس و يك دستگاه خودروي نجات است كه مجهز به ابزار لازم براي نجات مانند جك هيدروليك براي بلند كردن خودرو، دستگاه برش براي بريدن بدنه خودرو آسيب ديده و ابزار ديگري مانند اين است. اين پايگاه‌ها 24 ساعته فعال هستند و خبر رساني مي‌كنند. وي ادامه مي‌دهد: از سوي ديگر 48 پايگاه امداد كوهستاني داريم كه پنجشنبه‌ها و جمعه‌ها در نقاطي كه آدم‌هاي زيادي تردد مي‌كنند مانند كوه‌هاي شمالي تهران يا كوهستان‌هاي پرتردد ديگر مستقر مي‌شوند تا در صورت وقوع حادثه‌اي بلافاصله امدادرساني شود.

 

شجيعي درباره پايگاه‌هاي ساحلي و دريایي نيز مي‌گويد: 28 پايگاه دريايي و ساحلي در سواحل استان‌هاي جنوبي و شمالي مانند بوشهر، خوزستان، گيلان و مازندران و گلستان مستقر كرده‌ايم. علاوه بر اين‌كه در نقاط ديگري مانند برخي سدها مانند سد كرج يا درياچه اروميه نيز پايگاه‌هایي را ايجاد كرده ايم تا در صورت بروز مشكل بلافاصله امدادرساني انجام شود.

 

كمك از آسمان مي‌رسد

ديدن سريال‌هايي كه در آن كمك براي حادثه ديدگان از آسمان مي‌رسد، هيجان‌انگيز است. درست لحظه‌اي كه فرد حادثه ديده نااميد شده و ديگر انتظار كمكي ندارد صداي گردش ملخ بالگردها اميد تازه‌اي را در دلش روشن مي‌كند و امدادگران با تمام توان خود سعي مي‌كنند افراد گرفتار را از مهلكه‌اي كه درگيرش شده‌اند بيرون بكشند.

 

البته مردم ما عادت كرده‌اند اين صحنه‌ها را با رنگ و لعاب فيلم‌هاي خارجي ببينند و هنوز هيچ فيلم ساز داخلي موفق نشده است از تلاش ماموران امداد هوايي ايران فيلم يا سريالي بسازد هرچند اين منكر تلاش بي‌وقفه آنان نيست. گروه امداد هوايي سازمان امداد و نجات هلال احمر با 14 فروند بالگرد در حال حاضر بزرگ‌ترين پايگاه امداد هوايي كشور را تشكيل مي‌دهد كه حتي ناجا و اورژانس كشور هم از امكانات اين سازمان برخوردار نيستند.

 

قائم مقام سازمان امداد و نجات هلال احمر همچنين از پايگاه‌هاي امداد هوايي مي‌گويد كه در 9 نقطه كشور استقرار يافته‌اند تا سازمان امداد و نجات در صورت وقوع حوادثي سريع‌ترين عكس العمل را نشان دهد و مي‌افزايد: كشور را به 9 منطقه تقسيم كرده‌ايم و در حال حاضر 14 فروند بالگرد در اين مناطق مستقر كرده‌ايم. البته قرار است تا خرداد ماه تعداد بالگردهاي اين پايگاه‌ها به 18 عدد برسد.شجيعي ابراز اميدواري مي‌كند كه اين سازمان به‌زودي بتواند تعداد بالگردهاي خود را به تعدادي برساند كه در هر 31 استان كشور پايگاه امداد هوايي داشته باشد.

 

وي همچنين درباره نوع امدادهاي اين پايگاه مي‌گويد: اين بالگردها در حوادثي مانند سيل و زلزله كه مسيرهاي دسترسي تخريب شده‌اند يا حوادث كوهستاني كه دسترسي به حادثه ديدگان از مسيرهاي عادي سخت و زمانبر است، دست به عمليات مي‌زنند به عنوان مثال در زلزله‌اي كه چند روز پيش ايلام را لرزاند اين پايگاه وارد عمل شد يا در سيل خراسان رضوي كه چندي پيش بود پايگاه امداد هوايي توانست 32 نفر را كه در در روستاها ميان سيل گير كرده بودند را نجات د هد.

سگ‌ها دقيق‌تر از دستگاه‌ها

سگها هميشه يار با وفاي انسان‌ها شناخته مي‌شده‌اند و حالا كه كمتر خبري از گله داري در بيابان‌ها است و با توجه به پيشرفت تكنولوژي كمتر نيازي به آنها براي نگهباني هست هنوز هم يار وفادار انسان باقي مانده‌اند و پا به پاي آدم‌ها مشغول كمك به مردم هستند. سگ‌هاي زنده ياب در حوادثي مانند زلزله‌هاي سهمگين، ريزش بهمن يا حتي آوارهاي سنگين بهترين راه پيدا كردن انسان‌هايي هستند كه هنوز زير خروارها برف، خاك و آهن و بتن زنده هستند.

 

شجيعي مي‌گويد: سگ‌هاي زنده‌ياب حتي از دستگاه‌هاي زنده ياب هم مطمئن‌تر و دقيق‌تر هستند به‌ويژه اگر قرار باشد عمليات در جايي انجام شود كه سرو صداي زيادي وجود دارد دستگاه‌ها نمي‌توانند دقيق كار كنند. به همین دليل 60 قلاده سگ زنده ياب در پايگاه‌هاي امداد استان‌هاي كشور حاضر هستند تا در صورت نياز وارد عمل شوند.

حوادث غيرقابل پيش‌بيني هستند

از قائم مقام سازمان امداد و نجات هلال احمر درباره حوادثي مي‌پرسيم كه بيش‌ترين عمليات‌هاي امداد و نجات را به خود اختصاص مي‌دهند. وي در اين زمينه مي‌گويد: در كار ما هيچ چيز قابل پيش‌بيني نيست. از آنجايي كه ما در هيچ موردي محدوديت عملكرد نداريم يعني به حوادث داخل شهري يا بيرون شهري محدود نمي‌شويم، در هر نوع حادثه‌اي كه گزارش شود مداخله كرده و به امر امداد مي‌پردازيم.

 

اين حوادث ممكن است سيل، زلزله، كولاك، تصادفات رانندگي، گير افتادن در كوهستان يا هر حادثه ديگري باشد به هر حال قابل پيش‌بيني نيست.شجيعي ادامه مي‌دهد: به عنوان مثال در ايام نوروز امسال 80 هزار نفر را از برف و كولاك شديد نجات داده و اسكان داديم. يا 38 مورد امداد هوايي تنها براي انتقال زنان باردار گرفتار شده در مناطق مختلف داشتيم.

 

وي مي‌افزايد: بنابراين براي اين‌كه هميشه براي هر حادثه‌اي آماده باشيم در هر استان به نسبت 2 درصد جمعيت تجهيزات امدادي مورد نياز را ذخيره مي‌كنيم تا در صورت وقوع حادثه سريعا وارد عمل شويم تا زماني كه اگر نياز به تجهيزات بيش‌تر بود از استان‌هاي همجوار يا نقاط ديگري كه براي اين كار آماده هستند لوازم مورد نياز وارد منطقه شود.

 

امداد و نجات خارج از مرزها

يكي از اهداف اصلي تشكيل جمعيت‌هاي صليب سرخ و هلال احمر كمك به همنوعان فارغ از نژاد، قوميت، عقايد، سياست‌ها و هر نوع تبعيض ديگري بود. حادثه براي هر كشوري مي‌تواند در ابعاد باورنكردني و فلج كننده رخ دهد. درا ين زمان است كه جمعيت‌هاي امدادي تمام كشورها براي امداد اعلام آمادگي مي‌كنند. مانند آنچه در زلزله و سونامي ژاپن يا حتي زلزله بم شاهدش بوديم. جمعيت هلال احمر ايران نيز از اين قاعده مستثني نيست.

 

اين جمعيت و سازمان امداد و نجات نيز هر جا حادثه‌اي در ابعاد بزرگ رخ دهد و كشور مطبوع تقاضاي كمك كند براي امدادرساني اعلام آمادگي مي‌كند. نمونه‌اش هم همين رخدادهايي بود كه سال گذشته را براي اين سازمان به سالي پر فعاليت تبديل كرد. زلزله و سونامي ژاپن، زلزله سومالي، زلزله تركيه، سيل پاكستان، قحطي در بعضی از كشورهاي آفريقاي جنوبي و... حوادثي بودند كه سازمان امداد و نجات ايران را وارد عمليات‌هاي بين‌المللي كردند.

< قبلی		بعدی >