مهرـ مسئولان گردشگري و ستادهاي تسهيلات سفر اين روزها در تلاشند با اعلام‌آمار ميليوني مسافران‌نوروزي و جمع و تفريق ورودي و خروجي‌ها گوي سبقت را از يكديگر بربايند اما‌ هيچيك از آنها از ميزان تاثير اين هجوم گردشگران بر رشد اقتصادي و رونق اين صنعت سخني نمي‌گويند.با پايان تعطيلات نوروزي، همچون سال‌هاي گذشته فعاليت ستادهاي تسهيلات نوروزي نيز به پايان مي‌رسد و كم‌كم، كتابچه‌هاي قطور و خوش آب و رنگي از سوي ستادهاي فعال شده در سراسر كشور كه به تعداد استان‌هاست، منتشر مي‌شود

تا در نسخه‌هاي زياد به بخش‌هاي مختلف سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري و حتي اعضاي هيئت دولت ارسال شود. آمارهايي كه گواه فعاليت شبانه‌روزي مديران آن است در نزد مديران بالاتر و ادله مديران بالاتر براي رشد اين صنعت، اما به‌راستي افزايش 40 درصدي سفرهاي نوروزي چقدر در رشد اقتصادي كشور تاثيرگذار بوده است.

اين‌كه افزايش ميزان سفرهاي نوروزي، چه ارتباطي با عملكرد سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري دارد،‌الله اعلم. اما آيا به‌راستي تاكنون مردم به سفر نمي‌رفتند. آيا پس از تشكيل ستاد تسهيلات سفرهاي نوروزي، ـ كه ظاهرا بيش از فعاليت در حوزه‌هاي ديگر، مشغول جمع و تفريق كردن تعداد ماشين‌ها و مسافران ورودي و خروجي به استان‌هاست ـ صنعت گردشگري در اين كشور رشد داشته يا اين‌كه اين ستاد در شكل‌گيري اين سفرها نقش مهمي را بر عهده داشته است.

به‌راستي تشكيل اين ستاد چه تاثيري بر صنعت گردشگري اين مرز و بوم داشته است اگر ما اين فرضيه ـ  يعني همان رشد صنعت گردشگري با تشكيل ستاد سفرهاي نوروزي در كشور را بدون چك و چانه زدن با مسئولان قبول كنيم، به‌راستي با وجود كارشناسان ارشد آماري در حوزه صنعت گردشگري كه به صورت شبانه‌روز در حال جمع و تفريق كردن هستند

و هنوز تعطيلات پايان نيافته، آمار را به اين سرعت ارايه مي‌دهند، چرا آماري تهيه نمي‌شود كه ميزان تاثير اين هجوم گردشگران بر رشد اقتصادي كشور را اعلام كند. چرا مسئولان اين سازمان، تنها به جمع و تفريق ورودي و خروجي‌ها مي‌پردازند، مگر وظيفه اين سازمان اين است كه آمار جاده‌ها و ورودي و خروجي‌ها را اعلام كند.

مسئولان گردشگري پشت جمع و تفريق گردشگران پنهان شده‌اند

مسئولان گردشگري پشت جمع و تفريق گردشگران خود را پنهان مي‌كنند! به نظر مي‌رسد كار ستاد تسهيلات سفرهاي نوروزي كه چندين سال است به صورت دايمي و در دو نوبت نوروزي و تابستاني به فعاليت‌هاي ويژه‌اي مي‌پردازد در برقرار كردن ارتباط ميان ارگان‌ها و سازمان‌هاي مختلفي كه در اين ايام مشغول به فعاليت هستند، خلاصه شده و تنها كار مثبت اين ستاد بوده است!

اين سازمان هرگز به صورت رسمي اعلام نكرده است كه براي تشكيل اين ستاد‌ها، سالانه چه هزينه‌هايي را صرف كرده و ستاد مركزي به غير از اين هماهنگي، قرار است چه اقداماتي را انجام دهد! ظاهرا مديران و مسئولان اين ستاد، بر همين نكته يعني جمع و تفريق كردن تعداد ورود و خروج‌هاي گردشگران و اعلام آماري اينچنين بسنده كرده و براي ارايه خدمات با كيفيت‌تر به گردشگران برنامه‌اي ندارند! گواه اين امر، اخبار ارايه شده از سوي كميته اسكان اين ستاد است.

بر اساس اخبار منتشر شده در پايگاه خبري ميراث آريا كه گويا در ايام نوروز، همزمان با فعاليت ستاد تسهيلات نوروزي، به پايگاه خبري ستاد تسهيلات نوروزي نيز تبديل شده بود در سفرهاي نوروزي امسال با افزايش 40 درصدي مواجه بوده‌ايم. اين‌كه اين آمار بر اساس چه مواردي و چگونه به دست مي‌آيد، بماند! در اين‌جا قصد داريم دقيقا بر اساس فرضيه‌ها و داده‌هاي اين سازمان وضع صنعت گردشگري كشور را مرور كنيم.

تخت‌هاي هتل‌ها در فصل پيك سفر اشغال نشده است

بر اساس اخبار منتشر شده در اين پايگاه خبري، تا پنجم فروردين ماه امسال، سفرهاي نوروزي حدود 5/34 درصد رشد نسبت به سال گذشته داشته است! در اين ميان ميزان استفاده از اماكن اقامتي 29درصد افزايش يافته است، با اين حال ميزان اقامت گردشگران در هتل‌ها، با احتساب رشد آن تنها حدود 1/24 درصد بوده است!

اين يعني باز هم تمام تخت‌هاي هتل‌ها در فصل پيك سفر، اشغال نشده است و به عبارتي، هتل‌هاي ستاره‌دار كشور، با اين‌كه در فصل نوروز با هجوم گردشگران به مراكز توريستي مواجه هستيم، هنوز نتوانسته‌اند ظرفيت اشغال خود را به حداقل 50 درصد برسانند!

با هجوم گردشگران در نوروز هتل‌ها خالي ماند، مدارس اشغال شد

پس از انتشار اخبار بسياري مبني بر برگزاري همايش‌هاي فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري براي سرمايه‌گذاران خارجي و آوردن هزاران سفير به همراه خانواده و گشت و گذار آنان در شهرهاي مختلف كشور، در صنعت گردشگري، نه تنها سرمايه‌گذار خارجي سرمايه‌گذاري نكرد، بلكه حتي يك هتل از سوي خارجي‌ها در اين كشور ساخته نشد.

آمار كميته اسكان ستاد تسهيلات نوروزي نشان مي‌دهد كه اكثر گردشگران نوروزي در مهمانپذير‌ها، هتل‌آپارتمان‌ها، منازل استيجاري، كمپ‌هاي موقت و مدارس و چادرهاي اقامتي و ساير مراكز اقامت داشته‌اند. بر اساس اين آمار، اقامت گردشگران نسبت به سال‌هاي گذشته در كمپ‌هاي موقت 9/49 درصد و در مدارس 9/22 درصد افزايش يافته است!

يعني حجم قابل توجهي از مسافران به جاي استفاده از هتل‌ها و هتل‌آپارتمان‌ها، به مدارس رايگان و بدون كيفيت مجهز شده از سوي وزارت آموزش و پرورش گرايش داشته‌اند يا ترجيح داده‌اند در ميادين شهرها يا در كمپينگ‌هاي موقت شهرداري با هزينه كمي، شب را به روز برسانند. در اين ميان، كداميك از ارگان‌هاي فعال در ستاد تسهيلات سفر سود مي‌كند راهنمايي و رانندگي كه بايد به واسطه هجوم مسافران، تعداد شيفت‌هاي كاري خود را زياد كند،

يا نيروي انتظامي، كه به دليل هجوم بسياري از مردم در خيابان‌ها بايد ضامن برقراري امنيت با تعداد نيروهاي محدود خود براي تعداد بيش‌تر گردشگران باشد يا سازمان هلال احمر كه دست خالي به مسافران در برف گير كرده يا در جاده مانده سازمان ميراث فرهنگي، كمك كند يا شايد هم وزارت راه و ترابري كه بايد در برابر هجوم بيش از حد مسافران و گردشگران در جاده‌ها، نظارت داشته.

در چنين حالتي، چرا سازمان ميراث فرهنگي، فرابخشي بودن صنعتي به نام گردشگري را فراموش كرده و تنها به ورود و خروج گردشگران بسنده كرده و معضلات چنين سازمان‌هايي را براي رسانه‌ها مطرح نمي‌كند! به نظر مي‌رسد، هيچ يك از سازمان‌هاي فعال در اين ستاد به اندازه سازمان ميراث فرهنگي از خدمت رساني اينچنين كه بيش‌تر شبيه به خدمت‌رساني در بحراني به نام گردشگري است رضايت نداشته باشند.

اغراق در ارايه آمار و مسابقه آمار بازي ميان ستادهاي تسهيلات

بر اساس آمار اعلام شده از سوي «سيف‌الله فرزانه» دبير ستاد تسهيلات سفر مازندران در نوروز امسال، حدود 10 ميليون مسافر به استان مازندران سفر كرده‌اند. از ميان اين 10 ميليون نفر، تنها 950 هزار نفر از مسافران با خودروي شخصي خود وارد استان شده‌اند و 53 هزار و 800 مسافر با اتوبوس، 560 نفر با قطار و 881 نفر با هواپيما به مازندران سفر كرده‏اند.

با جمع و تفريق اين اعداد به اين نتيجه مي‌رسيم كه نهايتا 5 ميليون نفر وارد اين استان‌ شده‌اند، اما چرا اين تعداد از سوي اين ستاد دقيقا دو برابر اعلام شده است. حتي اگر تعداد نفرات موجود در خودرو‌هاي سواري را برخلاف قانون 5 نفر تصور كنيم، به نظر مي‌رسد تعداد مسافران ورودي به اين استان 10 ميليون نباشد! اين در حالي است كه كشور بزرگ اسپانيا، با تمام وسعت و امكاناتي كه براي گردشگران مهيا كرده است، نصف اين رقم را يعني 5 ميليون نفر گردشگر را در طول دو ماه جذب كرده است و خدمات ارايه مي‌دهد.

شايد هنوز صنعت گردشگري اسپانيا به اندازه صنعت گردشگري ايران رشد نكرده است! شايد هم مديران وزارتخانه توريسم اسپانيا، بازي با ارقام را ياد نگرفته‌اند از طرفي نيز حميد مكارم، دبيرستاد تسهيلات قم اعلام كرده است كه «در فصل بهار سال 90، روزانه بيش از دو هزار نفر گردشگر خارجي به شهر مقدس قم سفر كرده است».

به عبارتي، سال گذشته استان قم، تنها در فصل بهار شاهد حضور 730 هزار مسافر خارجي بوده است. يعني از آن چند ميليون مسافر خارجي، بيش‌ترين مسافر در قم حضور داشته‌اند و بسياري از ارزهاي خارجي وارد اين شهر شده است!اين در حالي است كه استان قم استان كوچكي است و آثار طبيعي و تاريخي بسياري هم ندارد و به نظر مي‌رسد بيش‌ترين نوع گردشگري موجود در اين استان، گردشگري مذهبي باشد كه مخاطبان خاصي دارد.

به‌راستي شهرهاي ديگري چون استان فارس در ارايه آمار گردشگران خروجي خود اشتباه نكرده‌اند اگر چنين اتفاقي صحت داشته باشد، چرا در ميزان رشد اقتصادي كشور، صنعت گردشگري ايران جزو صنايع برتر به شمار نمي‌آيد آن هم درست در زماني كه تنها يك شهر كوچك ايران، حضور روزانه فقط 2 هزار گردشگر خارجي را با دلارهاي گران خود تجربه مي‌كند.

ارايه آمار ميليوني از سوي ستاد تسهيلات نوروزي قابل تامل است گويا مسابقه‌اي از طرف ستاد مركزي تسهيلات نوروزي ايجاد شده است و به همين دليل ستادهاي استاني‌، در تلاشند كه گوي سبقت را بربايند، بدون اين‌كه در نظر داشته باشند اعلام اين آمار چه عواقبي را دارد به‌طور مثال حضور 10 ميليون مسافر در استان مازندران كه نهايتا 2 ميلیون نفر در اماكني چون هتل، هتل آپارتمان، چادر و كمپ و مدرسه اسكان يافته‌اند و به گفته مديركل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري مازندران، 165 هزار نفر به صورت چادرهاي مسافرتي در پارك‌ها،

حاشيه بلوار و خيابان‌ها اقامت داشتند وضعي را در اين استان كوچك به وجود مي‌آورد كه بيش‌تر به بحران شبيه است تا گردشگري و سفر. در چنين شرايطي چگونه مي‌توان از گردشگران فرهنگي و فرهنگ گردشگري را توسعه داد؟!‌ چگونه مي‌توان انتظار داشت كه آثار طبيعي و ميراثي را پاس دارند و..