| مرضيه محمدي| روز مادر يعني روزي كه همه دل‌ها بهانه مادر را مي‌گيرد. روز مادر يعني بهانه در آغوش كشيدن زني كه نوازشگر همه سال‌هاي دلتنگي ماست روز مادر يعني بهانه بوسيدن خستگي دستهايي كه عمري به پاي باليدن كودك تا جواني و نوجواني‌اش چروك شد روز مادر يعني به تعداد آرامش همه خواب‌هاي كودكانه... روز مادر كه در خيلي از كشورها گرامي داشته مي‌شود همزمان است با 20 جمادي الثاني يعني زادروز حضرت فاطمه زهرا(س). به همين بهانه با عفت شريعتي يكي از مادران اين مرز و بوم و نماينده مجلس هفتم و هشتم وكارشناس جوانان و خانواده به گفت‌وگو نشسته‌ايم:

ابتداي گفت‌وگو را به مقام و ارزش زن در جامعه اختصاص مي‌دهيم. چگونه مي‌توان اين ارزش را شناخت؟

در رابطه با اين موضوع كه مقام زن در جامعه چه ارزشي دارد بايد به اصل مسلم «وحي» اشاره كرد. در اين اصل خداوند در قرآن مي‌فرمايند زندگي سعادتمندانه يا حيات طيبه در گرو عملكرد مومنانه زن يا مرد است در اين فرمايش الهي هيچ تمايزي بين زن و مرد در ايجاد حيات طيبه نيست حيات طيبه زندگي سعادتمندانه در دنيا و آخرت است پس زماني كه اصل اين است ديگر به چه عنوان مي‌توانيم به خودمان اين حق را بدهيم از اصل عدول كنيم و اين مسائلي را كه در طول زمان به وجود آوردند و ناشي از بي‌اطلاعي و عدم شناخت در رابطه با زن است بخواهيم مطرح كنيم.

درحال حاضر كه در دهه چهارم انقلاب هستيم، انقلابي كه بر مبناي وحي، قرآن و عترت بوده و است بايد شاخص‌هاي قابل توجه پيشرفت انسان را هم در زن و هم در مرد تقويت كنيم. با اين توجه كه زن، ركن خانه هستي است در زندگي يعني خانواده و زندگي همه به جايگاه زن باز مي‌گردد و پيامبر هم تاكيد براين مسئله داشتند كه گرامي نمي‌دارند زنان را مگر بزرگواران. بنابراين تكريم مقام زن و جايگاه والاي انساني او يعني تكريم و فراهم ساختن زمينه ايجاد زندگي سعادتمندانه.

گاهي از كلام انسان در قرآن تنها تعبير به مرد شده و آن را شامل زن نمي‌دانند آيا اين موضوع در تمام تعابير اين‌گونه است؟

وقتي در قرآن مي‌فرمايند يا ايهاالناس، يا ايهاالانسان، ناس و انسان هم زن را شامل مي‌شود و هم مرد را. به هيچ‌وجه اين‌گونه نيست كه در قرآن مقصود از انسان يا ناس تنها مرد مورد خطاب باشد و در تفاسير مهم الميزان و نمونه و حتي كتاب زن در آيينه جمال و جلال الهي آيت‌الله جوادي آملي مي‌بينيم كه كرامت زن و مرد از نظر انساني يكي است و پيشرفت و اعتلاي آنها بستگي به عمل خودشان دارد. حتي در قرآن خداوند از زنان برجسته سخن مي‌گويد همچنين زنان بد را نيز نام برده است. خداوند در كنار اين دو گروه زن از مردان برجسته نام برده و از فرعون هم سخن گفته است.

با توجه به ارزشي كه از مقام زن در جامعه عنوان كرديد. چگونه زنان آينده مي‌توانند اين ارزش را در جامعه حفظ كنند؟

خداوند انسان را مخير و آزاد آفريده است به او اراده داده است و پيشبرد اهداف درستي مادي و معنوي هم برمبناي اين اراده است. مرد و زن هم فرقي نمي‌كند وقتي قرآن مي‌فرمايد يا ايهاالناس اناخلقناكم من ذكر و انسي و جعلناكم شعوبا و قبائلا...

اي مردم ما شما را از مرد و زن آفريديم بدون هيچ امتيازي كه براي هركدام باشد و بعد مي‌فرمايد بهترين شما پرهيزكارترين شما است. زن خودش بايد متوجه آن كيان معرفتي خود باشد زن بايد رشد يابد اما اگر زنان جامعه زمينه رشد فكري و پيشبرد معرفتي و معنوي خود را فراهم نكنند اين به زن بودن برنمي گردد بلكه به ضعف اراده و به بي‌مسئوليتي و بي‌توجهي برمي‌گردد مرد هم اگر اين‌گونه باشد او هم داراي اين صفات خواهد بود.

بنابراين در اين برهه از زمان كه بيداري جهان اسلام در آيينه انقلاب اسلامي ايران شكل گرفته است امروز وظيفه زنان است كه بيش از هر زماني به آن رشد معرفتي و تكاملي خود بيش‌تر توجه كنند چون زن علاوه بر خودش، مادر است و بر فرزندانش تاثير مستقيم دارد و علاوه بر مادري، دختر است و رشد عاطفي‌اش مي‌تواند بر زندگي خانواده موثر باشد. او همچنين همسر است يك همسر تاثير عجيبي بر زندگي خود دارد.

رسالت و مسئوليتي كه به عهده زنان گذاشته شده است قابل قياس با مسئوليتي كه به عهده مردان گذاشته شده، نيست. با توجه به اين‌كه انسان در صفات الهي خود مي‌تواند سير تكاملي داشته باشد زن در صفت خالقيت خيلي به اين صفت نزديك است چراكه زن فرزندي را در وجود خود مي‌پروراند و رشد مي‌دهد و او را بزرگ كرده و شير مي‌دهد اين خيلي جايگاه مهمي است

و يكي از اسراري كه مرد بايد نفقه زن را بدهد و تامين‌كننده نيازهاي مادي و عاطفي او باشد اين است كه رسالت زن رسالت بزرگي در تربيت انسان است و به وجود آوردن انسان از وجود خودش بنابراين بايد فراغت داشته باشد بنابراين خداوند وظيفه خرج و مخارج را از دوش او برداشت كه او با آرامش و فراغت به تربيت نسل بپردازد.

نكته‌اي كه گاهي از ذهن دور مي‌ماند موضوع شعارگونه رفتار كردن با مناسبت‌هاي مختلف است. چگونه مي‌توان اين مسئله را در جامعه حل كرد؟

در حال حاضر رسانه ملي و مطبوعات ما بايد به اين مهم بپردازند. هر سال هفته تولد حضرت زهرا(س) كه مي‌شوديك موج زودگذري به وجود مي‌آيد و بعد از اين هم تمام مي‌شود اين بي‌انصافي است. نبايد شعاري عمل كنيم و نبايد مسئله زن را موكول به هفته زن يا روز مادر كنيم آن هم فقط به شكلي مادي به آن بپردازيم. در اذهان فرزندان تنها اين به وجود آمده است كه كادويي خريده شود اين‌كه تكريم مقام زن و مقام مادر نيست.

وظيفه رسانه ملي و مطبوعات، دانشگاه‌ها و حوزه‌ها است كه به اين مهم بپردازند جامعه‌سازي، انسان‌سازي و خانواده‌سازي اين رسالت زن است متاسفانه خيلي كمرنگ شده است به شكلي كه امروز اقتصاد بين‌المللي كه زن را بازيچه خود قرار داده بود در استفاده ابزاري از زن براي تبليغ كالاها گاهي در كشور ما هم به وجود آمده است اين موضوع خيلي خطرناك است بايد به اصل خود بازگرديم رسالت دانشگاه‌ها و رسانه ما خيلي مهم است كه در اين زمينه نبايد ناديده گرفته شود مسئولان كشور و قواي سه گانه بايد در اين زمينه احساس مسئوليت نمايند.

ما متاسفانه هر سال تنها براي يك هفته شعار زده مي‌شويم يك مقدار كالاها را از مغازه‌ها به خانه‌ها مي‌آوريم و اين مي‌شود تكريم مقام زن و اين راه به بيراهه رفتن است.

حضور زن در جامعه گاهي ناديده گرفته شده و با محدوديت‌هايي همراه است مثل حضور زن همدوش با مردان. چگونه مي‌توان امنيت خاطر براي حضور زن در جامعه مهيا كرد؟

اكنون در جامعه كمتر به اين موضوع توجه مي‌شود حتي از نگاه اشتغال. وقتي دو زن را به جاي يك زن به عنوان كارمند بخواهيم در ادارات به كار بگماريم اين اشتباه محض است. من در مجلس هفتم هم كه گاهي صحبت اين موضوع مي‌شد به شدت مخالف بودم كه به عنوان كار نيمه وقت بانوان عرصه اشتغال را براي آنها تنگ كنند. اما وظيفه دولت و مسئولان اجرايي توجه تمام عيار به زندگي زنان است. به اشتباه جامعه زنان را به دو بخش زنان شاغل و غير شاغل تقسيم‌بندي كرده‌ايم در حالي كه ما زن غير شاغل نداريم.

گروهي كه در خارج منزل ساعاتي كار مي‌كند را زن شاغل مي‌ناميم و زنان خانه‌دار را غير شاغل مي‌دانيم در صورتيكه زنان خانه‌دار ما 24 ساعت مشغول به كار هستند زنان خانه‌دار ما نقش مهمي در توليد ناخالص ملي و توسعه كشور دارند هراز چندگاهي صحبتي در دولت و مجلس مي‌شود كه اينها به ضرر زنان است. اگر مي‌خواهند واقعا ساعات كاري زنان را تقليل دهند اين بايد كار عقلاني و كارشناسي شده باشد و ضربه‌اي به وضع مالي و تامين اجتماعي زنان نزند.

تقليل ساعت كار نه با تقلبل حقوق و مزايا. چون زني كه ساعت كار خود را در محيط بيرون از خانه كم مي‌كند آن ساعت كار را در محيط خانه افزايش مي‌دهد بنابراين بايد تامين اجتماعي زنان به‌طور كامل مدنظر قرار بگيرد. در مجلس هفتم من به عنوان رئيس فراكسيون زنان خدمت رئيس‌جمهور گفتم كه اگر توجه به 50 درصد جمعيت كشور كه زنان را شامل مي‌شودصورت نگيرد

ما با بحران مواجه خواهيم شد يعني بار 50 درصد جمعيت زنان به دوش 50 درصد ديگر جمعيت كه شامل مردان مي‌شود مي‌افتد و آنها نه تنها نمي‌توانند وظيفه خود را انجام دهند بلكه در تامين وظايف گروه ديگر نيز نا توان خواهند بود. جامعه بايد هم توزيع ثروت عادلانه داشته باشد هم توزيع كار عادلانه داشته باشد.

توجه به زنان توجه به خانواده است. توجه به زنان توجه به فرزندان و نسل جوان است اين‌گونه نيست كه اگر ما از زنان حمايت كرديم متهم به تفكر فمینيستي شويم نگاه ما به زن به عنوان ركن ركين خانواده است و الان متاسفانه اين‌گونه نيست در دستگاه‌هاي اجرايي و مقننه و قضاييه كشور چقدر از تاثيرگذاران دانا و متعهد زنان وجود دارند؟ بسيار انگشت شمارند. اين موضوع برمبناي توانمندي نيست برمبناي ملاك معيار نيست بايد امور جامعه در رابطه با تلاش زن و مرد بر مبناي ملاك معيار باشد. زن توانمند مي‌تواند تاثيرگذار باشد اما زني كه توانمند است در مقابل مردي كه توانمند نيست چگونه ممكن است آن مرد بر زن غلبه كند.

مجلس با 290 نماينده تنها 8 يا 9 نفر نماينده زن دارد. در زمان انتخابات كشور با يك هجمه تخريبي درباره زنان روبه‌رو بود اين تبعا ممكن است در كوتاه‌مدت و ميان مدت زنان را از حضور در عرصه‌هاي كلان اجتماعي بازدارد اينها مسائلي است كه بايد پرداخته شود اما امروز آقايي كه در يك پستي بخواهد مسئوليت بپذيرد حاضر نيست حتي اگر توانمند هم نباشد جاي او را يك خانم توانمند بگيرد. همان ملاك  و معيار و شايسته سالاري‌ها بايد تعيين‌كننده باشند نه اين‌كه مرد بودن يا زن بودن ملاك عمل قرار بگيرد.

امروز شاهد هستيم كه از زنان ما به عنوان كارمندان در بنگاه‌هاي املاك يا فروشگاه‌ها استفاده مي‌كنند. در واقع هرجا كه سطح كار نازل است و درآمد آن هم كم است خانم‌ها بايد حضور داشته باشند اينها تقسيم غيرعادلانه است در عوض مي‌بينيم كه درصد بالايي از فارغ‌التحصيلان دانشگاه‌هاي ما زنان و دختران هستند اما عرصه كار براي آنها فراهم نيست. بايد در دهه چهارم انقلاب اسلامي كه سير تكاملي را رقم مي‌زند ما شاهد عدالتي باشيم كه اين عدالت زنان را هم از حقوق خود محروم نكند تا بتوانند از توانمندي خود به نفع جامعه و خانواده استفاده نمايند.

با توجه به نگاهي كه در انديشه امام خميني(ره) به مقام زن وجود داشت آيا اين نگاه امروز هم چنان پابرجاست؟

من فكر نمي‌كنم آن نگاه امروز در جامعه وجود داشته باشد. امام در آغاز انقلاب يكي از مهم‌ترين كارهاي نمادين خود را در رابطه با زنان به جامعه نشان دادند. آن هم زماني بود كه امام به آقاي گورباچف در شوروي سابق نامه‌اي نوشتند و هيئتي به آنجا در اين رابطه اعزام شد كه همراه اين هيئت سه نفره مهم، خانم مرضيه دباغ به عنوان يك زن حضور داشتند.

آن هم در آغاز انقلاب كه هنوز فرهنگ پذيرش حضور اجتماعي زنان خيلي جا نيفتاده بود امام با اين تلقي نشان دادند كه زن در همه موارد از سياست داخلي تا سياست خارجي به نحو مطلوبي تاثيرگذار است بعد از امام مقام معظم رهبري آن چنان مسائل زنان از جمله حضور و تكريم زن را تبيين كردند كه جاي سوالي باقي نماند اما متاسفانه در سطح جامعه حتي در سه قوه اين موضوع كمتر مشاهده شده است اصلا تفكر امام و مقام معظم رهبري در جامعه به خود جامه عمل نپوشانده است.