گروه اقتصادي – تورم را هم بانك مركزي اعلام مي‌كند و هم مركز آمار ايران؛ فارغ از تاخيرهاي كم و زيادي كه در انتشار آن رخ مي‌دهد، كم نيست دفعاتي كه قياس اين دو آمار با هم از تفاوت‌هاي بزرگي حكايت دارد. تورم سال گذشته كه از آذرماه به بعد اعلام نشده بود، چند روز پيش توسط بانك مركزي 5/21 درصد گزارش شد و اين در حالي است كه به باور مركز آمار ايران اين نرخ در پايان بهمن ماه گذشته 5/26 درصد بوده است. اين اختلاف آماري از يك موضوع مهم حكايت دارد و آن نيز عدم تحقق وعده يكسان‌سازي نرخ تورم اين دو نهاد است.

 

نرخ تورم اعلام شده توسط بانك مركزي، ‌واكنش‌هاي زيادي را برانگيخت و باعث شد علاوه بر كار‌شناسان اقتصادي، منابع رسمي خارج از كشور از جمله اكونوميست نيز نسبت اين اقدام بانك مركزي واكنش نشان داده و ميزان نرخ تورم ايران را در سال ۹۰ بيش‌تر از اين مقدار اعلام كرد. بنا بر گزارش ايلنا، كار‌شناسان اقتصادي از جمله محمد تقوي‌، كمال اطهاري، فرشاد مومني،

 

محمد طيبيان معتقدند با توجه به اين‌كه بازارهايي مانند بورس و مسكن و بسياري از بازارهاي مولد اقتصادي كشور شاهد كاهش رونق فعاليت بخش خصوصي و حتي خروج سرمايه‌ها از اين نوع فعاليت‌ها بوده، بسياري از سرمايه‌ها به سوي بازارهاي كاذب و سودآور كوتاه‌مدت در سال ۹۰ سوق داده شد و همين امر بر افزايش نرخ تورم در اين سال تاثيرگذار بوده است.

از سوي ديگر حجم نقدينگي و افزايش سپرده‌هاي غير ديداري و‌‌‌‌ همان شبه‌پول باعث شده بود كه نرخ تورم در سال ۹۰ براساس غير رسمي كشور بيش از 5/21 درصد اعلام شود. چندي پيش واحد اطلاعات اكونوميست ميزان نرخ تورم سال ۹۱ را 5/23درصد پيش بيني كرده بود.

مناقشه تورمي بانك مركزي و مركز آمار كه در سال گذشته به يكي از موضوعات مهم اعلام نرخ تورم مطرح شده بود، هنوز به عنوان داستاني ناتمام باقي مانده است. گرچه شوراي عالي آمار مركز آمار را مرجع اصلي اعلام نرخ تورم اعلام كرده است، اما هنوز استناد به نرخ تورم اعلامي بانك مركزي نمودي ديگر دارد كه نمونه آن گفته‌هاي سخنگوي اقتصادي دولت است.

 

بنابر اعلام مهر، «سيد شمس‌الدين حسيني، سخنگوي اقتصادي دولت» در اين خصوص گفته است: مرجع متعارف و شناخته شده بانك مركزي است كه طي ساليان مختلف اين كار را انجام مي‌دهد و در سال‌هاي گذشته نرخي كه مبناي ارزيابي قرار گرفته همان نرخ اعلامي بانك مركزي بوده است. وزير امور اقتصادي و دارايي افزوده است: بانك مركزي بر اساس سبدي از كالاها كه مرجع قانوني دارد، نمونه‌گيري را انجام مي‌دهد و بر اساس سال پايه آن را اندازه‌گيري مي‌كند.

 

مركز آمار نيز با مباني علمي اما با سال پايه علمي ديگري اما با سبد مشابه با تفاوت‌هايي اندازه‌گيري نرخ تورم را انجام مي‌دهد. سال گذشته براي نخستين بار بود كه بانك مركزي نرخ تورم خردادماه را پس از 74 سال به صورت رسمي اعلام نكرد و از آن پس اعلام نرخ تورم از سوي اين بانك در برخي از ماه‌ها به صورت رسمي يا غير رسمي صورت گرفت.

 

به هر حال آخرين نرخ تورم مربوط به پايان سال گذشته توسط بانك مركزي معادل 5/21 درصد اعلام شد. در اين زمينه لازم به ذكر است كه اگرچه مركز آمار از سوي شوراي عالي آمار به عنوان مرجع شناخته شده اما هيچ‌گاه نرخ تورم را به صورت مشخص و رسمي براي استفاده كارشناسان و اقتصاددانان اعلام نكرده و هنوز بانك مركزي است كه اين وظيفه را بر عهده دارد.

 

< قبلی		بعدی >